Slakken bestrijden: begin vroeg, raap 's avonds en laat egels helpen

Begin in het vroege voorjaar, voordat er eitjes zijn

Een slak legt in één legsel ruim 400 eitjes. In april begint het eerste legsel, na ongeveer drie weken komen de eitjes uit en na ongeveer twee maanden zijn de jonge slakken volwassen. Houd je de aantallen in maart en april laag, dan voorkom je dat het in de zomer uit de hand loopt.

Het eerste werk is speuren. Schep de grond in bakken en kassen door en haal de glimmende, witte eitjes weg. Ze lijken op kleine tapiocaparels en zitten in klompjes onder stenen, potten en rommel. Wie wil weten hoe de slak leeft en welke soorten er zijn, snapt ook sneller waar ze zich verstoppen. Een plek die het hele voorjaar vochtig blijft, zoals een bak tegen een haag, trekt de meeste slakken, dus kijk daar als eerste.

Wat is het beste middel tegen slakken?

Het beste werkt een combinatie van rapen, barrières en natuurlijke vijanden. Dat klinkt minder spannend dan een fles of een korrel, maar het houdt het langst stand en doet de minste schade, ook aan egels en padden. Het meeste effect heeft de avondronde, zeker in een kleine tuin of bij een bak. Loop na zonsondergang of na een regenbui met een zaklamp langs de bak en de borders en verzamel wat je ziet.

Slakken wegzetten kan, maar ze komen vaak terug. Doden doe je liefst snel, bijvoorbeeld met een schaar. Zout gebruik je niet: dat is verboden en dieronvriendelijk. Je beste bondgenoten zijn merels, zanglijsters, egels, padden en kikkers, en een egel eet soms wel 40 slakken per nacht.

Bierval, koperband en andere barrières

Een bierval is een pot of bakje met een paar centimeter bier, dat je regelmatig ververst. Zet er niet meer dan één per vierkante meter neer en in totaal niet meer dan vijf in de tuin. Graaf de pot niet helemaal in, zodat nuttige kevers er niet in vallen. Zie je in dezelfde bak ook zandhoopjes en rijen insecten, dan spelen er waarschijnlijk mieren mee.

Koperband, kopertape of koperdraad rond een bak of plant werkt als drempel, omdat de slak het metaal mijdt. Plaats het pas als je alle slakken van de plant hebt gehaald, en zorg dat er geen blad over de band hangt, want dat is een brug. Na regen kijk je de band en de val opnieuw na, omdat vuil en nat blad ook een brug vormen.

Een bak op poten helpt alleen als er geen slakken of eitjes in de aarde zitten. Kleine slakjes zitten soms al in de potgrond.

Hoe zet je aaltjes in tegen slakken?

Aaltjes zijn microscopisch kleine wormpjes die je met water over de grond giet. Ze dringen de slak binnen en doden hem binnen enkele dagen. Ze werken alleen als de grond langere tijd vochtig blijft en warmer is dan 5 graden, en ze zijn relatief duur. Ook overleven ze alleen zolang er slakken zijn om te parasiteren.

Een aaltjeskuur past dus vooral bij een bak of moestuin met een duidelijke slakkenplaag, in een vochtige periode waarin de grond al warm genoeg is. Voor een paar slakken per avond is het te veel moeite en geld. Aaltjes werken ook tegen andere plagen, maar elke soort heeft zijn eigen aaltje en zijn eigen gastheer.

Slakkenkorrels: alleen als laatste redmiddel

Als particulier mag je alleen middelen gebruiken die het Ctgb heeft toegelaten. Dat herken je aan het toelatingsnummer op het etiket. Ijzer(III)fosfaat heeft volgens het Ctgb een laag risico voor bovengronds levende naaktslakken, maar is wel giftig voor vissen en andere waterdieren. Gebruik het dus alleen als het niet anders kan, nooit bij een vijver en nooit in hoopjes.

Strooi de korrels dun en volg het etiket. Omdat korrels slakken juist aantrekken, leg je ze nooit in de kas of in een bak met kwetsbare planten, maar langs de rand. De Dierenbescherming raadt korrels af, omdat ook egels en andere dieren er last van kunnen hebben. Begin dus niet met korrels, maar met rapen en barrières, en kijk daarna of er nog iets nodig is.

Wat doen koffiedik, afrikaantjes en andere huismiddelen?

De meeste huismiddelen tegen slakken berusten op tuinierswijsheid. Dat een laag koffiedik slakken tegenhoudt, is nooit aangetoond. Een dikke laag trekt ook rouwvliegen aan. Voor afrikaantjes, geurige kruiden, wol rond de stengel en cacaodoppen geldt hetzelfde: een sterke geur laat een slak misschien even aarzelen, maar houdt hem niet tegen.

Natron of baking soda strooien wordt vaak aangeraden, maar het is geen toegelaten middel tegen slakken en kan de grond aantasten. Houd je liever aan wat wel werkt. Een open bak met sla, postelein of spinazie is sneller kaal gegeten dan je kunt bijzaaien.

Zitten er in de grond dikke witte larven die wortels aanvreten, dan zijn dat geen slakken maar engerlingen. Die pak je anders aan, zoals je leest bij engerlingen bestrijden.

Egels, vogels en de slak in huis

Laat een hoekje met blad en takken liggen, maak onderaan de schutting een doorgang voor egels, in overleg met de buren, en zet een kleine vijver met een geleidelijk aflopende oever. Egels slapen van november tot en met mei, dus hun hulp begint pas laat in het voorjaar. Vogels, padden en kikkers eten ook mee. Een egel werkt 's nachts, dus je merkt zijn bijdrage vooral aan minder verse slijmsporen.

Een slak in huis komt meestal binnen via een open deur, een kier onder een deur of mee met een plant of een kratje uit de tuin. Naaktslakken kruipen door kleine openingen. Ruim vochtige hoekjes op, controleer planten die je binnenhaalt en veeg een slijmspoor op met warm sop.