Rouwvlieg bestrijden: drogere grond, aaltjes en plakstrips

Wat helpt echt tegen rouwvliegjes: de grond eerst droger houden

Het gaat om kleine zwarte vliegjes van ongeveer 5 millimeter, die naar te natte potgrond toe komen. Zonder een vochtige, organische bovenlaag legt de vlieg zijn eitjes nergens kwijt. Laat daarom de bovenste centimeters tussen twee gietbeurten helemaal opdrogen, en geef water via de schotel in plaats van van boven. Giet overtollig water na een kwartier weg. Vaak is een paar weken drogere grond al genoeg om de plaag te laten afnemen.

Controleer ook of de pot goed afwatert. Zijn de gaten onderin dicht of staat de pot in water, dan blijft de grond nat, hoe zuinig je ook giet. Voor planten die niet mogen uitdrogen, zoals sommige zaailingen, werkt een laagje grof zand of fijn grind bovenop. Dat droogt sneller af en maakt het eitjes leggen lastiger.

Aaltjes tegen rouwvliegjes: zo gebruik je ze

Aaltjes, of nematoden, zijn kleine, nuttige rondwormen die de larven van rouwvliegjes in de grond bestrijden. Je lost ze op in water en giet ze over de potgrond of de bak, volgens de gebruiksaanwijzing. Ze zijn levend, dus te koud, te droog of te lang bewaard betekent dat ze niet werken.

Zo pak je het aan:

• Maak de grond licht vochtig voor je giet, niet kletsnat.
• Los de aaltjes op in water van de temperatuur die op de verpakking staat.
• Giet het mengsel gelijkmatig over de hele bak of pot.
• Houd de grond daarna een paar weken licht vochtig, zodat de aaltjes kunnen werken.

Een pakket is gericht op de larven van de rouwvlieg. Voor bladluizen en spint op dezelfde plant heb je een andere aanpak nodig.

Hoe snel zijn rouwvliegjes weg na aaltjes, en waarom blijven ze soms?

Je ziet het resultaat niet de volgende dag. De aaltjes doden de larven, maar de volwassen vliegjes die al zijn uitgekomen leven nog een tijd, en poppen die al gevormd waren komen ook nog uit. Reken op een tot twee weken voor je merkbaar minder vliegjes ziet en op enkele weken voor de plaag voorbij is.

Gaan ze niet weg, dan is er meestal een reden. De grond was te koud, te droog of te nat, de aaltjes waren te oud, of de bron blijft bestaan, zoals afbrekend gft-afval onderin de bak of elke dag opnieuw water. Een tweede behandeling helpt alleen als je ook de oorzaak aanpakt. Bij een flinke plaag vervang je de bovenste centimeters grond, want daar zitten de meeste eitjes.

Gele plakstrips en andere manieren om de vliegjes te vangen

Gele plakstrips of vangplaten halen de volwassen vliegjes weg. Hang of steek ze tussen de planten, vlak boven de grond. In het begin vangen ze tientallen per dag, daarna steeds minder. Ze lossen het probleem niet op, want de larven in de grond gaan door, maar ze laten wel zien of je aanpak werkt. Lopen de vliegjes over de strip heen en vliegen ze weg, dan is hij te stoffig of te zwak.

Bij zaailingen vallen strips met de pijl in de grond nogal eens om op de tere plantjes. Steek ze dan met het platte stuk in de grond of bevestig ze aan een stokje. Een fijnmazig net over de pot houdt de vliegjes ook tegen. Gaat het om rupsen van de buxusmot in de tuin, dan is dat weer een andere zaak.

Kaneel, koffie, knoflook en zand: wat werkt wel en wat niet?

Bijna iedereen kent een huismiddel tegen rouwvliegjes, maar zelden is het bewezen. Kaneelpoeder of kaneelwater werd door meerdere tuiniers geprobeerd en deed weinig. Koffiedik is niet onderbouwd. Knoflookthee leek bij één tuinier snel te werken, maar de geur bleef een week hangen, en of het echt door de knoflook kwam of door het drogere beheer, is niet vast te stellen. Probeer een huismiddel dus eerst op één plant en gebruik het niet op een bak vol zaailingen.

Zand en hydrokorrels bovenop helpen doordat ze de bovenlaag droog houden, niet door een eigen werking. Ze ondersteunen de eerste maatregel maar vervangen hem niet. Wat in de praktijk telt, is de grond droger houden, de larven aanpakken met aaltjes en de vliegjes wegvangen.

Spray, gif en mierenpoeder tegen rouwvliegjes: wat mag?

Een spray of ander gif tegen rouwvliegjes is niet nodig. De larven zitten in de grond en een spray raakt alleen de vliegjes die toevallig in de lucht zitten. Mierenpoeder wordt soms genoemd, maar is een middel tegen mieren en hoort hier niet bij. Particulieren gebruiken in hun tuin alleen middelen die het Ctgb voor die toepassing heeft toegelaten, herkenbaar aan een toelatingsnummer dat met NL of EU begint of op N eindigt.

Staat rouwvlieg niet op het etiket, dan gebruik je het middel er niet voor. Schoonmaakazijn en zout mogen niet worden ingezet tegen een plaag. Kies dus voor aaltjes en plakstrips: die zijn gericht op de larven en de vliegjes. Lees vooral het etiket als je een middel koopt, en gebruik het niet 'voor de zekerheid' in grond waar later sla of kruiden in komen.

Welke maatregel past bij welke situatie?

Niet elke plek vraagt hetzelfde. Een paar vliegjes bij één pot pak je anders aan dan een bak met honderden, en een kweektent vraagt weer iets anders dan een keukenraam. Begin altijd met de goedkoopste maatregel, de droge bovenlaag, en voeg pas daarna aaltjes of strips toe. Dat bespaart geld, want bij veel kleine plagen is droger gieten al genoeg. Kijk na twee weken of het aantal vliegjes op de strips afneemt, en pas dan schaal je op. Bij een kweektent of een grote bak met veel potgrond ligt dat anders: daar komt de plaag vaak met nieuwe grond binnen en is een combinatie meteen verstandiger. Een witte schimmellaag op natte grond is overigens iets anders dan meeldauw, die op het blad zit en een eigen aanpak heeft.

Rouwvliegjes in zaaibakken en moestuinbakken

Bij zaaibakken en moestuinbakken is voorkomen beter dan bestrijden. Gebruik verse potgrond, houd de bak niet te nat en dek de bovenkant eventueel af met een dun laagje zand. Wie broccoli of andere kool voorzaait, zet de bakjes liever licht en koel en giet pas als de bovenkant droog aanvoelt. In een zaaibak waar de vliegjes niet weggaan, zet je er geen extra water bij maar laat je de zaailingen wat droger staan.

In een grote moestuinbak met een laag gft-afval onderin houdt de plaag langer aan dan in een bak met schone grond. Een tweede ronde aaltjes helpt pas als de bovenlaag droger is geworden. Dat kost tijd, maar de bak herstelt meestal binnen een seizoen. Je kunt de natuur in en rond de tuin laten meewerken met natuur in de tuin.