Aardbeien in de tuin: zon, losse grond en na drie jaar nieuwe planten
Plant aardbeien in maart of april, of in augustus en september, op een zonnige plek in losse, humusrijke grond. Eenmaal dragende rassen geven in mei en juni vruchten, doordragers van half juni tot in september of oktober. De oogst is het grootst in het tweede jaar, en na ongeveer drie jaar vervang je de planten door jonge exemplaren van je eigen uitlopers. Ze passen goed in een tuin met frambozen, bramen en bessen.
De aardbei in het kort
- Standplaats
- zon, liefst de hele dag
- Grond
- los, humusrijk en doorlatend, zonder extra kalk
- Hoogte
- 15 tot 30 cm
- Plantmoment
- maart en april, of augustus en september
- Oogst
- mei en juni (eenmaal dragend), half juni tot september of oktober (doordragend)
- Winterhard
- ja, in de volle grond; in een pot vriest de wortelkluit sneller door
- Levensduur
- ongeveer drie jaar productief
- Giftig
- nee, de vruchten zijn eetbaar
Wat voor fruit is een aardbei eigenlijk?
De tuinaardbei (Fragaria × ananassa) is een lage, meerjarige plant die uitlopers maakt. Aan het eind van elke uitloper groeit een nieuw plantje. Het rode deel dat je eet is botanisch geen vrucht maar de verdikte bloembodem. De echte vruchtjes zijn de pitjes aan de buitenkant. Omdat er geen schil omheen zit, is een aardbei kwetsbaar voor vocht en schimmel.
Naast de grootvruchtige tuinaardbei bestaat de kleine bosaardbei, die in halfschaduw prima groeit en zich gemakkelijk uitzaait. Deze pagina gaat over de gewone tuinaardbei, want die levert in een bed of pot de meeste vruchten. Wil je zelf aan de slag, dan staat aardbeien kweken van plant tot oogst klaar met alle stappen.
Welke aardbei is het lekkerst en past bij jouw tuin?
Smaak is persoonlijk, maar rassen verschillen echt in rijptijd, opbrengst en gevoeligheid voor ziekte. Kies eerst hoe je wilt plukken. Een eenmaal dragend ras geeft in ongeveer twee maanden veel vruchten tegelijk, ideaal om te vriezen of in te maken. Een doordrager bloeit de hele zomer en levert elke dag een handje vol.
Een ras dat veel telers gebruiken, geeft meestal veel, maar het is niet altijd even sterk in een tuin zonder bespuitingen. Zet daarom twee rassen naast elkaar. Dan proef je het verschil onder je eigen zon en loopt de rijptijd mooi uiteen.
| Ras | Draagt | Wat opvalt | Past bij |
|---|---|---|---|
| Ostara | doordragend | middelgrote vrucht, niet erg ziektegevoelig | wie van mei tot september elke week wat wil plukken |
| Elsanta | eenmaal dragend | hoge opbrengst, wel ziektegevoelig | een bed waar je goed op let en veel tegelijk wilt oogsten |
| Korona | eenmaal dragend | donkerrood en zoet, minder opbrengst dan Elsanta | wie smaak boven kilo's zet |
| Sonata | eenmaal dragend | opvolger van Elsanta | wie een productief ras zoekt met een iets nieuwere afstamming |
| Lambada | eenmaal dragend | zoet, bescheiden opbrengst | een kleine tuin waar smaak telt |
Witte aardbeien, bosaardbeien en de wilde aardbei in je gazon
Witte aardbeien met rode pitjes worden vaak ananasaardbeien genoemd. Ze zijn kleiner en geven meestal minder, en sommige rassen willen een andere aardbeiplant in de buurt voor de bestuiving. Probeer ze eerst met een paar planten uit. Een groene of onrijpe aardbei rijpt na het plukken niet meer na, dus wacht tot de vrucht helemaal gekleurd is.
Wat in een gazon of border voor wilde aardbei doorgaat, is meestal de schijnaardbei. Die heeft gele bloemen, een flauwe vrucht en woekert met uitlopers. De echte bosaardbei bloeit wit en smaakt zoet. Trek de schijnaardbei met uitlopers en al weg voordat hij zaad zet. De bosaardbei mag blijven staan, want in halfschaduw is hij een prima bodembedekker.
Welke grond en plek vraagt een aardbei?
Een aardbei wil zon, want zon maakt de vruchten zoet. De grond moet los en humusrijk zijn, zodat hij in de zomer niet uitdroogt. Zware klei laat de wortels slecht ademen en zandgrond droogt snel uit. Verbeter beide met compost. Strooi geen extra kalk: aardbeien houden daar niet van, terwijl een bramenstruik juist wel van kalk geniet.
Zet aardbeien niet op een plek waar het vorige jaar aardbeien stonden, want ziektes uit de grond slaan dan over op de nieuwe planten. In een kleine moestuin verhuis je het bed na enkele jaren, in een pot gebruik je elk jaar verse potgrond. Op een balkon werkt een bak of hangpot goed, zie tuinieren op balkon en in potten voor de basis.
| Onderdeel | Richtlijn |
|---|---|
| Afstand in de rij | 30 tot 40 cm |
| Afstand tussen rijen | 60 tot 80 cm |
| Eerste bloei na voorjaarsplanting | in mei |
| Beste oogstjaar | het 2e jaar |
| Vervangen na | ongeveer 3 jaar |
| Stro leggen | zodra de eerste vruchten groeien |
Planten, bemesten en water geven
Plant in maart en april of in augustus en september. Zet de plant zo diep dat het hart, de bladkroon in het midden, precies op grondhoogte zit. Zit het hart te diep in de grond, dan gaat het rotten. Zit het te hoog, dan drogen de wortels juist uit. Zeven simpele stappen om aardbeien te planten helpen je op weg.
Bemest in het voorjaar voor de bloei en nog eens na de oogst, met organische fruitmest of rijpe compost. Houd je aan de dosering op de verpakking, want te veel stikstof geeft veel blad en weinig vruchten. Geef water aan de voet van de plant in plaats van over het blad, zodat de vruchten droog blijven en schimmel minder kans krijgt. Snoeien hoeft bij aardbeien niet. Bessenstruiken snoei je wel elk jaar.
Wat doe je met de uitlopers van aardbeien?
Een aardbei schiet lange uitlopers met aan het einde een nieuw plantje. Dat plantje is een kloon van de moederplant en wortelt vanzelf zodra het de grond raakt. Knijp de uitlopers van jonge planten in het eerste jaar weg, zodat de plant zijn kracht in kronen en vruchten steekt.
Na de oogst laat je van de planten die je wilt vervangen één of twee uitlopers wortelen, het liefst in een potje met grond. De rest knip je af. Zo krijg je gezonde planten voor volgend jaar en blijft je bed jong.
Wanneer is het aardbeienseizoen en hoe pluk je goed?
In de tuin beginnen aardbeien in mei te bloeien en volgen de eerste vruchten eind mei of in juni. Eenmaal dragende rassen leveren vooral in mei en juni, doordragers van half juni tot eind september en soms tot in oktober. Na een koud voorjaar schuift de oogst een week of twee op.
Pluk een aardbei pas als hij helemaal rood is. Knijp of draai de steel af met het kroontje eraan, zodat de vrucht heel blijft. Doe dat liefst in de koelte van de ochtend. Leg een vogelnet over het bed, anders zijn merels en spreeuwen je voor.
Overwinteren, vervangen en wat er mis kan gaan
In de volle grond zijn aardbeien winterhard. Ze komen zonder afdekking meestal prima door de winter en lopen al in februari uit. In een pot of bak ligt dat anders, omdat de wortelkluit daar sneller doorvriest. Zet zo'n pot tegen een beschutte muur, wikkel hem in noppenfolie of jute en laat de grond niet uitdrogen.
Na ongeveer drie jaar zakt de opbrengst. Haal de oude planten dan weg en zet jonge op een andere plek. Ruim na de oogst oude bladeren en overbodige uitlopers op, zodat er minder schimmel overwintert. Zie je grijze, pluizige schimmel op de vruchten, dan was het te nat. Een laag stro en een luchtig bed helpen. Zitten er kleine witte wormpjes in rijpe vruchten, pluk dan elke dag en ruim overrijpe vruchten meteen op.
Uit de praktijk
Zestig planten en nog geen uitlopers
Een moestuinder zette eind vorig jaar zestig planten en zag in het voorjaar bloei en de eerste vruchtjes, maar geen uitlopers. Dat is bij een jong bed normaal, want de uitlopers komen na de bloei, vaak pas in de zomer. Laat je ze allemaal staan, dan put dat de plant uit. Houd één of twee per plant die je wilt vervangen en knip de rest weg.
Een bekend ras zaaien om volgend jaar te plukken
Iemand wilde een populair eenmaal dragend ras uit zaad kweken, in de hoop er het jaar daarna van te plukken. Dat loopt meestal anders: zo'n ras komt niet gegarandeerd echt uit zaad, en rassen die wel uit zaad komen, zijn andere rassen. Ook begint een zaaiing traag. Wie het jaar erop wil plukken, plant het beste gekoelde stekken of jonge planten.
Een winter buiten zonder afdekking
Op een open plek met weilanden eromheen stonden doordragende planten en een bak met uitlopers de hele winter buiten, zonder bescherming. In februari liepen ze al uit en na de vorst kwamen ze goed terug. Aardbeien zijn dus taaier dan hun reputatie. Alleen potten blijven kwetsbaarder dan de volle grond.
Veelgemaakte fouten
Het hart te diep planten
Een plant waarvan het hart onder de grond zit, rot weg. Leg de wortels in het gat en zet de bladkroon precies op grondhoogte.
Alle uitlopers laten groeien
Dan krijg je veel kleine plantjes en weinig vruchten. Houd alleen uitlopers aan van planten die je wilt vervangen.
Oude planten te lang laten staan
Na het derde jaar neemt de opbrengst af en worden planten gevoeliger voor ziektes. Vervang ze door jonge planten op een andere plek.
Stro leggen voordat de vruchten groeien
Stro houdt vruchten schoon en droog, maar houdt de grond ook koud. Leg het pas als de eerste vruchten groeien.
Veelgestelde vragen
Wat voor fruit is aardbei?
Een aardbei is geen echte vrucht maar een schijnvrucht. Het sappige rode deel is de verdikte bloembodem en de echte vruchtjes zijn de pitjes aan de buitenkant. De tuinaardbei is een lage, meerjarige plant uit het geslacht Fragaria die uitlopers maakt.
Welke aardbei is het lekkerst?
Dat hangt van je smaak af. Korona staat bekend als donkerrood en zoet, Elsanta als sappig en productief maar gevoeliger voor ziekte, en Ostara als middelgroot en doordragend. Zet twee rassen naast elkaar, dan proef je het verschil in je eigen tuin.
Wat is de beste aardbeienplant?
De beste plant is die bij jouw wens past. Wil je veel aardbeien tegelijk om te eten of in te vriezen, kies dan een eenmaal dragend ras. Wil je van mei tot in de herfst elke week een paar, dan past een doordrager. Koop gezonde, jonge planten en vervang ze na ongeveer drie jaar.
Wat is de beste mest voor aardbeien?
Organische fruitmest of rijpe compost werkt goed, in het voorjaar voor de bloei en nog eens na de oogst. Kies een mest zonder kalk en houd je aan de dosering op de verpakking. Te veel stikstof geeft veel blad en weinig vruchten.
Wat moet je doen met uitlopers van aardbeien?
In het eerste jaar knijp je ze weg, zodat de plant zijn kracht in vruchten steekt. Na de oogst laat je van elke plant die je wilt vervangen één of twee uitlopers wortelen, het liefst in een potje met grond. De rest knip je af.
Welk seizoen zijn aardbeien?
In de tuin bloeien aardbeien vanaf mei en komen de eerste vruchten eind mei of in juni. Eenmaal dragende rassen geven vooral in mei en juni, doordragers van half juni tot eind september of oktober. Aardbeien uit de kas komen eerder in de winkel. Het weer kan de oogst enkele weken verschuiven.
Hoeveel gif zit er op aardbeien?
Een vast getal bestaat niet, want dat verschilt per teler en per partij. Voor gekochte aardbeien geldt: spoel ze kort af onder stromend water voor je ze eet. Aardbeien uit je eigen tuin bespuit je niet, dus dan bepaal jij zelf wat erop zit.
Wat doe je met oude aardbeiplanten?
Na ongeveer drie jaar geven aardbeien minder en worden ze gevoeliger voor ziektes. Haal ze weg en zet jonge planten van uitlopers op een andere plek. Gezonde oude planten kun je composteren. Waren ze ziek, gooi ze dan bij het restafval.
Bronnen bij dit artikel
- Aardbeien kweken: hoe je begint in maart en april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Kalk strooien voor moestuin en gazon, Groei & Bloei afdeling Wageningen (bekeken op 4 november 2026)
