Aardbei zaaien: binnen in februari, buiten na de IJsheiligen
Zaai aardbeien binnen, van eind januari tot in maart, op een warme, lichte plek en laat de zaadjes onbedekt op de grond liggen. Ze kiemen meestal na twee tot vier weken en gaan pas na half mei naar buiten, als de kans op vorst voorbij is. Zaaien past bij de pot en bij bosaardbeien. Wil je snel plukken, kies dan plantjes of uitlopers. Zaaien past goed bij een tuin met ander kleinfruit.
Dit heb je nodig
- Hoe lang het duurt
- Een half uur zaaien, daarna twee tot drie maanden geduld
- Hoe moeilijk het is
- Goed zelf te doen, maar het kost geduld
- Wat het kost
- Laag: een zakje zaad en wat zaaigrond
Gereedschap
- Zaaibakje of pot met gaatjes in de bodem
- Plantenspuit
- Helder deksel of vershoudfolie
Materiaal
- Fijne zaaigrond
- Aardbeizaad
- Potjes van 8 tot 10 cm voor het verspenen
Zo zaai je aardbeien stap voor stap
Begin eind januari of in februari in een warme, lichte ruimte en heb geduld.
Stap 1 Vul een bakje met vochtige zaaigrond
Gebruik fijne zaaigrond zonder grove stukken, want het zaad is zo klein dat het anders tussen de brokken verdwijnt. Maak de grond vochtig maar niet nat en druk hem licht aan, zodat het oppervlak vlak ligt.
Stap 2 Strooi het zaad dun uit en druk het aan
Leg het zaad op de grond en druk het aan met een plankje, maar bedek het niet. Aardbeizaad heeft licht nodig om te kiemen. Zaai dun, ongeveer één zaadje per centimeter, zodat de plantjes elkaar later niet in de weg staan.
Stap 3 Zet het bakje warm en licht en houd het vochtig
Dek het bakje af met een helder deksel of folie en zet het op 18 tot 22 graden. Maak de grond vochtig met een plantenspuit, want een gieter spoelt het zaad weg. Haal het deksel dagelijks even weg om te luchten, anders gaat de grond schimmelen.
Stap 4 Wacht twee tot vier weken en blijf vochtig houden
De eerste plantjes verschijnen na twee tot vier weken, soms later. Staat er na zes weken nog weinig, geef dan nog niet op, want het zaad kiemt traag. Droogt de grond uit, dan is het zaad meestal verloren.
Stap 5 Verspeen bij twee of drie echte blaadjes
Til de plantjes voorzichtig uit de grond met een prikstok en zet ze in potjes van ongeveer acht centimeter. Pak ze vast bij een blaadje, niet bij het steeltje. Geef ze licht en een koele plek, zodat ze niet lang en slap worden.
Stap 6 Harde de plantjes af en zet ze na half mei buiten
Zet de plantjes twee weken voor het uitplanten een uur per dag buiten en verleng dat elke dag. Plant ze daarna op ongeveer 25 tot 30 centimeter afstand in een bed in de zon. Tot half mei kan het nog vriezen, dus wacht op de IJsheiligen als de nachten koud zijn.
Aardbeien zaaien kan van eind januari tot in maart
Aardbeizaad is piepklein en kiemt langzaam, dus je begint vroeg. Wie eind januari of in februari zaait, heeft in mei stevige plantjes die naar buiten kunnen. Zaaien in maart lukt ook, maar dan blijft de plant later en kleiner. Zaai binnen, want buiten spoelen de zaadjes weg en is het te koud om te kiemen. De plant blijft jaren staan, dus een goede start loont. De plant zelf blijft jaren staan.
De data in de tabel schuiven mee met het weer en met de plek waar je zaait. Een kamer van 18 tot 22 graden met veel licht geeft het beste resultaat. Op een koude vensterbank duurt alles weken langer, en in een donker hoekje worden de plantjes lang en slap.
| Klus | Wanneer | Reken op |
|---|---|---|
| Zaaien binnen | eind januari tot 15 maart | 18 tot 22 graden, zaad niet bedekken |
| Kieming | 2 tot 4 weken na het zaaien | soms tot 6 weken |
| Verspenen | bij 2 tot 3 echte blaadjes | in potjes van 8 cm |
| Afharden | 2 weken voor het uitplanten | dag 1 uur buiten, steeds langer |
| Uitplanten | na 15 mei | als de vorst voorbij is |
| Eerste oogst | juli tot september | alleen bij doordragers in het zaaijaar |
Zaaien of plantjes nemen: wat past bij jouw tuin?
Uit zaad krijg je minder rassen en moet je meer geduld hebben. Veel tuiniers zien dat gezaaide planten zich traag ontwikkelen en dat de smaak soms tegenvalt, terwijl een gekochte plant of een uitloper al in het eerste seizoen vruchten geeft. Voor een volle border zijn plantjes zetten dus meestal de snelste weg, en ze kosten weinig.
Zaaien past bij wie het proces leuk vindt of een bijzondere soort wil, zoals bosaardbeien. Een zakje zaad geeft meestal meer plantjes dan je kwijt kunt, dus het is ook een goede manier om planten weg te geven. Houd er wel rekening mee dat je maanden langer wacht dan bij een gekocht plantje dat in april al bloeit.
| Situatie | Kies voor | Waarom |
|---|---|---|
| Je wilt dit jaar al aardbeien plukken | aardbeiplantjes in maart of april | een gekochte plant draagt vaak in het eerste seizoen |
| Je hebt al een bed met planten | uitlopers van eigen planten | gratis en het ras is bekend |
| Je wilt bosaardbeien in een pot of halfschaduw | zaaien | bosaardbeien groeien goed uit zaad |
| Je wilt een bepaald ras dat niet als plant te krijgen is | zaaien of plantjes bestellen | zaadrassen zijn beperkter dan plantrassen |
| Je zoekt een project met kinderen | zaaien | je ziet de groei van week tot week |
Hoe lang duurt het voor zaad een plant is?
Reken vanaf het zaaien op twee maanden of meer tot een plantje dat buiten kan. De kieming duurt twee tot vier weken en daarna groeit het plantje nog zes tot acht weken tot het een paar echte blaadjes heeft. Een zaadje dat in februari gaat liggen, is in mei dus een plantje van vijf tot tien centimeter. Gezaaide doordragers kunnen dezelfde zomer nog bloeien. Eenmaal dragende rassen geven pas het jaar erna vruchten.
Het eerste jaar is bij elke aardbei het minst productief. Het tweede en derde jaar geven de beste oogst, en na ongeveer drie jaar vervang je de planten door jonge van uitlopers. Na het zaaien kun je de plantjes op hoogte laten groeien als je aardbeien kweekt in een goot.
Verplanten en verpotten in maart of augustus
Verplant aardbeien in het vroege voorjaar, in maart of april, of na de oogst in augustus en september. Neem zo veel mogelijk kluit mee, want blote wortels drogen snel uit. In het voorjaar wacht je op het einde van de hevige vorst. In augustus werk je na de pluk, als de plant nog tijd heeft om voor de winter te wortelen. Een verplante plant geeft dat jaar minder, zeker als je hem in het voorjaar verzet terwijl de bloemknoppen groeien.
Plant niet op een plek waar water blijft staan, want wortels verzuipen zonder zuurstof. In een zompige tuin help je jezelf met een verhoogde rij of een bak. In een pot kies je een bak die genoeg ruimte geeft aan meerdere planten, met goede afvoer. Een goede pot voor planten buiten laat vooral het water goed weglopen.
Standplaats, grond en kalk voor aardbeien
Een aardbei staat het liefst in de zon, in losse grond met humus en zonder stilstaand water. Op zandgrond houdt compost het vocht vast, op klei maakt het de grond luchtiger. In de volle zon worden de vruchten zoeter. In halfschaduw kom je met een bosaardbei het verst. Snoeien hoef je aardbeien niet, anders dan een fruitboom als de vijgenboom.
Aardbeien houden liever geen kalk. Een lage zuurgraad is dus geen reden om meteen te kalken. Doe eerst een grondtest bij een tuincentrum en geef kalk en mest nooit tegelijk. Wacht na het kalken minstens een maand met bemesten. Kalk strooi je in de winter, in januari.
Bosaardbei en andere aardbeien die je kunt zaaien
De bosaardbei (Fragaria vesca) is de makkelijkste om uit zaad te kweken. Ook dat zaad is zo klein dat je het niet bedekt. De vruchtjes zijn klein maar sterk van smaak, en de plant verdraagt wat schaduw. Bij de gewone tuinaardbei is de keuze aan zaadrassen kleiner dan aan planten. Ook voor doordragers uit zaad geldt dat je tot in de herfst kunt plukken, maar dat de plantjes er langer over doen.
Zaad uit een vrucht van je eigen plant levert planten op die niet op de ouder lijken. Door kruising verschillen de nakomelingen in vorm, smaak en opbrengst. Wil je een ras behouden, neem dan uitlopers, want die zijn een kloon.
Uit de praktijk
Gezaaid of gekocht in hetzelfde seizoen
In één tuin werd in hetzelfde seizoen een doordragend zaadras gezaaid en werden twee rassen als plant gekocht. De gezaaide planten ontwikkelden zich traag en de smaak viel tegen, terwijl de gekochte planten snel groeiden en lekker waren. De tuinier zaaide daarna niet meer en nam uitlopers van de beste planten.
Een populair ras zaaien voor volgend jaar
Iemand wilde aardbeien zaaien om het jaar erop te plukken, bij voorkeur van een bekend ras. Dat bleek lastig: dat ras komt niet echt uit zaad en een zaaiing wordt pas na een jaar productief. Het advies was gekoelde stekken te kopen. Die plant je in het voorjaar en bepaalt zelf wanneer je plukt. Dat bleek goedkoper dan gedacht.
Planten uit de schuur: wanneer naar buiten?
Iemand had acht jonge planten in een onverwarmde schuur staan en wist niet wanneer ze naar buiten konden. Het advies was ze eerst langzaam te laten wennen, een week lang elke dag wat langer buiten. Aardbeien zijn winterhard. Een andere tuinder had ze al in maart uitgeplant, en ze hadden de vorst probleemloos doorstaan.
Veelgemaakte fouten
Het zaad onder grond stoppen
Aardbeizaad heeft licht nodig. Onder grond kiemt het veel slechter of helemaal niet. Druk het alleen aan.
Te vroeg opgeven
Kieming duurt twee tot vier weken en soms langer. Wie na een week niets ziet en het bakje weggooit, gooit soms zaad weg dat nog had gekiemd. Houd het zes weken vochtig.
De plantjes te vroeg naar buiten zetten
Jonge zaailingen overleven een late nachtvorst niet. Wacht tot na half mei of dek ze 's nachts af met vliesdoek.
Planten in een zompige hoek
Stilstaand water doodt wortels. Kies een hogere plek of leg het bed op een rug.
Wanneer je een vakman belt
Aardbeien zaaien en verplanten doe je zelf. Hulp is alleen nodig als de grond na regen blijft staan en je het bed wilt ophogen of draineren.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste tijd om aardbeien te zaaien?
Zaai aardbeien binnen van eind januari tot in maart, bij 18 tot 22 graden en veel licht. Dan heb je in mei plantjes die na half mei naar buiten kunnen. Buiten zaaien in het voorjaar werkt slecht, want het zaad is klein, kiemt langzaam en spoelt weg of droogt uit.
Hoe kan je zelf aardbeien kweken?
Je kweekt aardbeien uit zaad, uit gekochte plantjes of uit uitlopers van je eigen planten. Plant in maart en april of in augustus en september, in de zon en in losse grond. Planten is het snelst. De volle grond is er niet de enige plek voor, want je kunt ze ook op hoogte kweken.
Wat is de beste standplaats voor aardbeien?
Een plek in de volle zon met losse, humusrijke en goed doorlatende grond is het best. In de zon worden de vruchten zoeter. Het water moet goed wegtrekken, want in stilstaand water rotten de wortels. In halfschaduw doet een bosaardbei het beter dan een grote tuinaardbei.
Hoe aardbei plukken?
Pluk een aardbei als hij helemaal rood is, want na het plukken rijpt hij niet meer na. Knijp het steeltje net boven de vrucht af met duim en nagel, zodat de vrucht heel blijft. Eenmaal dragende rassen pluk je vooral in mei en juni, doordragers tot in september.
Hoe snel groeit een aardbei?
Uit zaad duurt het twee tot vier weken tot de kieming en daarna nog ongeveer twee maanden tot een plantje dat buiten kan. Een gekochte plant geeft in het eerste seizoen al vruchten, maar de beste oogst komt in het tweede en derde jaar.
Welke aardbeien zonder pesticiden?
Aardbeien uit je eigen tuin kun je zonder bestrijdingsmiddelen telen als je gezonde planten kiest, ze luchtig zet en stro tussen de rijen legt. Wil je toch een middel gebruiken, dan moet het voor particulieren zijn toegelaten. Dat controleer je bij het Ctgb.
Hoe zaai je aardbeizaad?
Leg de zaadjes dun op vochtige zaaigrond, druk ze aan en bedek ze niet, want ze hebben licht nodig. Zet het bakje onder een deksel op 18 tot 22 graden en maak de grond vochtig met een plantenspuit. Na twee tot vier weken verschijnen de eerste plantjes. Verspeen ze bij twee of drie echte blaadjes.
Hoe plant ik aardbeien zaadjes?
Het beste moment is het vroege voorjaar, in maart na de laatste hevige vorst, of in augustus en september na de oogst. Neem zo veel mogelijk kluit mee en zet de planten niet op een plek met stilstaand water. Midden in de zomer, als de plant vruchten draagt, laat je hem staan.
Bronnen bij dit artikel
- Aardbeien kweken: hoe je begint in maart en april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Kalk strooien voor moestuin en gazon, Groei & Bloei afdeling Wageningen (bekeken op 4 november 2026)
- Factsheet zaaien (moestuintje voor kinderen), IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
