Luizen herken je aan wat ze met het blad doen, en meestal pak je ze aan met water en je vingers voordat je een middel kiest. Een kleine kolonie in mei is vaak binnen enkele weken weer weg, maar een plaag die doorzet vraagt om een aanpak per insect. Bij zwarte, groene of witte luizen begin je met bladluizen bestrijden.
Zwarte luizen op een jonge scheut, vaak met mieren erbij.
De gidsen over bladluis bestrijden
Ziekten bij bladluisWat je doet tegen groene, zwarte en witte bladluizen, van afspoelen tot lieveheersbeestjes, en wanneer ingrijpen echt nodig is.
Rouwvlieg bestrijdenHoe je rouwvliegjes en hun larven kwijtraakt met drogere potgrond, een gele vangplaat en aaltjes.
RouwvliegWat rouwvliegjes zijn en waarom ze afkomen op te natte potgrond.
BladluisHoe bladluizen eruitzien, hoe ze zich vermenigvuldigen en op welke planten je ze het eerst tegenkomt.
SpintHoe je spint herkent aan fijn spinsel en bleke stippen op het blad en waar hij het vaakst voorkomt.
KoolwitjeHoe je het koolwitje en zijn rupsen op kool herkent en wat je doet om je oogst te beschermen.
Wolluis bestrijdenWat je doet tegen het witte pluis in de bladoksels en waarom de waslaag van wolluis een gewone bespuiting lastig maakt.
Spint bestrijdenWelke aanpak werkt tegen spint, van regelmatig besproeien tot roofmijten, en wat je beter niet doet.
TaxuskeverHoe je de taxuskever herkent aan uitgevreten bladranden en wat de larven in de grond aanrichten.
Witte vliegHoe je de witte vlieg op de onderkant van het blad herkent en wat de schade betekent voor kool en tomaat.
BuxusmotHoe je de buxusmot en zijn rupsen herkent aan wit spinsel en kale plekken in de haag.
Trips bestrijdenHoe je zilverwit blad door trips herkent en hoeveel schade je kunt laten zitten voordat je ingrijpt.
Taxuskever bestrijdenWanneer en hoe je kevers wegvangt en aaltjes inzet tegen de larven van de taxuskever.
Buxusmot bestrijdenWanneer je de buxusmot aanpakt met plukken, aaltjes of een bespuiting, en wanneer een andere haag verstandiger is.
Schildluis bestrijdenHoe je schildluis en dopluis van takken en bladeren schrobt en waarom je dat een week later herhaalt.
Zo herken je welk insect op je plant zit
Kijk eerst naar het blad. Kromme, kleine bladeren met een plakkerig laagje wijzen op bladluis, fijn spinsel met bleke stippen op spint, en zilverwitte vlekjes met zwarte puntjes op trips. Pluizig wit spul in de bladoksels is wolluis, en kleine zwarte vliegjes in de potgrond zijn rouwvliegjes.
In de tuin heb je ook te maken met rupsen en kevers. Een haag die kaal wordt door groene rupsen is het werk van de buxusmot, halfronde happen in de bladrand komen van de taxuskever, en kool met gaten en gele eitjes wijst op het koolwitje. Wolkjes witte vliegjes onder het blad zijn witte vlieg. Herken je een insect niet, fotografeer het dan en zoek het op voordat je ingrijpt, want elk beestje vraagt iets anders.
Zwarte luizen op een plant, in bomen en op aardbeien
Zwarte luizen komen vaak voor op bonen en kers en in de kas, en mieren beschermen ze nogal eens. Pak dan eerst de mieren aan, want anders komen de luizen terug. Daarna spoel je de scheuten af met een stevige straal water of knijp je de luizen weg. Luizen in planten verwijderen is meestal een kwestie van herhalen, omdat één ronde altijd een paar dieren mist.
Op een aardbeienplant spoel je de luizen ruim voor de oogst af en was je de vruchten voordat je ze eet. Luizen in een boom bestrijd je zelden, want vogels, lieveheersbeestjes en gaasvliegen houden de kolonies klein. Zit er een bruin schild op de takken, dan is het geen bladluis maar schildluis.
Eerst voorkomen, dan pas bestrijden
Gezonde planten hebben het minst last. Te veel stikstof of organische mest geeft slappe, sappige scheuten waar luizen op afkomen, en een plant die te droog of te nat staat, is zwakker. Lieveheersbeestjes, gaasvliegen en vogels doen de rest als je ze ruimte geeft, zoals je leest bij natuur in de tuin. Zitten er mieren op de plant, dan helpt de aanpak van slakken en mieren.
Een middel is de laatste keuze en moet voor particulieren zijn toegelaten, wat je herkent aan het toelatingsnummer op het etiket en terugvindt in de Ctgb-databank. Middelen doden ook nuttige insecten en kunnen een plaag zelfs erger maken. Schoonmaakazijn en zout zijn niet toegelaten tegen plagen. Zie je geen insecten maar wel ziek blad, dan hoort het probleem bij plantenziekten.
Veelgestelde vragen
Hoe bestrijd je zwarte luizen op een plant?
Pak eerst de mieren aan, want die beschermen de luizen. Spoel de aangetaste scheuten af met een stevige straal water, knijp de luizen weg of knip de scheuten af, en herhaal dat een paar keer. Lieveheersbeestjes en gaasvliegen helpen mee, zolang er geen mieren op de plant zitten.
Wat doe je tegen luizen op een aardbeienplant?
Spoel de luizen met een straal water van de plant, knip sterk aangetaste scheuten weg en wacht niet tot vlak voor de oogst. Was de vruchten voordat je ze eet. Spuit nooit op bloeiende planten waar bijen komen, want die zijn op aardbeibloemen aan het werk.
Moet je luizen in een boom bestrijden?
Meestal niet. Een boom kan een luizenkolonie goed aan, en vogels, lieveheersbeestjes en gaasvliegen houden het in toom. Bij zware plakkerigheid kun je jonge scheuten afspuiten met een waterstraal of aangetaste delen wegknippen. Voor een hoge boom roep je beter een boomverzorger in.
Is een insect op mijn plant altijd schadelijk?
Nee. Lieveheersbeestjes, gaasvliegen, zweefvliegen en veel andere insecten zijn juist nuttig omdat ze luizen en rupsen eten. Kijk eerst wat het is en wat het met het blad doet voordat je ingrijpt, want een middel doodt ook de nuttige dieren.
Onkruid bestrijdenOnkruid bestrijden begint met herkennen: zaadonkruid trek je uit, wortelonkruid steek je uit. Zo pak je het aan in de border, tussen tegels en in gras.
Slakken en mierenSlakken, mieren, emelten, engerlingen en aaltjes: zo herken je wat er in je tuin vreet, wanneer je ingrijpt en welke aanpak bij jouw plaag past.
PlantenziektenPlantenziekten en schimmels herken je aan de vlek: wit poeder, gele vlekken of oranje stippen. Zo zie je wat het is en wat je er zelf aan doet.
Dieren werenDieren weren uit de tuin zonder gif: zo herken je mol, woelrat en kat aan hun sporen en pak je ze aan met gaas, een mollennet en dichte beplanting.
Wespen en hoornaarsHoornaar en wesp zijn familie, maar verschillen in grootte, nest en gedrag. Zo herken je ze, waar ze nestelen en wanneer je een specialist inschakelt.
Zieke plantenPlant krijgt gele bladeren of hangt slap? Controleer eerst water, wortels en grond. Zo herken je de oorzaak bij tuinplanten en weet je wat je dan doet.
