Direct naar de inhoud
Rekenhulpen

Bladluis bestrijden

Trips bestrijden: afspoelen, roofwantsen en geduld

Trips zijn slanke insecten van ongeveer een millimeter die het blad zilverwit maken en kleine zwarte puntjes achterlaten, van april tot september. Knip zwaar aangetaste bladeren weg, spoel de plant een aantal weken elke week af en zet in de kas roofwantsen in. Eén behandeling is nooit genoeg, want een nieuwe generatie volgt binnen 24 tot 35 dagen. Andere zuigers pak je anders aan, zoals de gangbare insecten in de tuin laten zien.

Zilverwit blad met kleine zwarte puntjes van trips op een plant in een tuinbak
Zilverwit blad met zwarte puntjes verraadt trips.

Wat je ziet en wat erachter zit

Zilverwit blad kan ook door andere plagen komen. Kijk goed naar de puntjes en de plek.

Wat je zietWaarschijnlijke oorzaakWat je doet
Blad eerst dofgroen, dan zilverwit, met kleine zwarte puntjestripsaangetaste bladeren weghalen, afspoelen en roofwantsen laten werken
Bloemknoppen die niet opengaan of vervormd zijntrips in de knopaangetaste knoppen verwijderen en lichte schade laten zitten
Fijn spinsel onder het blad, bleke vlekjesspintbesproeien en roofmijten inzetten
Plakkerig blad met kleine groene of zwarte luizenbladluisstevige straal water, scheuten wegknippen
Kleine witte vliegjes die opvliegen onder het bladwitte vlieggele vangplaat in de kas, blad afspoelen
Aangevreten blad met groene larven en geen zilverbladwesplarven of rupsende pootjes tellen: bladwesplarven hebben er zes paar of meer
Witte poederlaag op bladmeeldauwaangetaste bladeren weg, meer lucht

Zo herken je trips op een plant

Trips zijn slanke, geelbruine tot zwarte insecten van ongeveer een millimeter met smalle, gefranjede vleugels. Schud een aangetaste scheut boven een wit vel papier, dan zie je ze bewegen. Het blad wordt eerst dofgroen en daarna zilverwit, met kleine zwarte uitwerpselen. Zijn de knoppen aangetast, dan kan de bloei mislukken.

Je vindt trips vooral aan de onderkant van het blad en in bloemknoppen. Ze zijn actief van april tot september, en bij droog, warm weer groeit een kolonie snel. Buiten zijn er meestal twee of drie generaties per jaar. Een vrouwtje legt tot 100 eitjes, en die liggen beschermd in het blad.

Waarom één keer behandelen niet genoeg is

Een cyclus duurt onder gunstige omstandigheden 24 tot 35 dagen. De eitjes zitten in het blad en worden door weinig behandelingen bereikt, dus na een week of twee komt er een nieuwe groep uit. Wie wekelijks kijkt en afspoelt, houdt de aantasting beter in de hand dan wie één keer flink ingrijpt. Het oude blad blijft beschadigd, en het nieuwe blad laat zien of het werkt.

Buiten overwintert trips als volwassen dier of larve in de grond of verborgen op de plant, dus in het voorjaar begint het opnieuw. In een kas of serre loopt de cyclus het hele jaar door zolang het warm blijft. Ventileer daar goed en houd de temperatuur niet onnodig hoog.

Het jaar van de trips
PeriodeWat er gebeurtWat je doet
April tot meide eerste volwassen dieren komen tevoorschijnplanten vanaf het begin controleren
Juni tot augustustwee of drie generaties, cyclus van 24 tot 35 dagenwekelijks afspoelen en aangetaste bladeren wegknippen
Septemberde laatste generatieaangetaste planten opruimen
Oktober tot maartoverwintering in de grond of op de plantdood blad en plantenresten opruimen
De cyclusduur hangt af van de temperatuur.

Zo bestrijd je trips zonder middel

Lichte schade kun je gerust laten zitten, want de plant overleeft een kleine aantasting meestal prima. Knip zwaar aangetaste bladeren weg en doe ze in een gesloten zak. Spoel de plant af met een stevige straal water, ook onderop het blad, en herhaal dat een paar weken lang elke week. In de kas helpen blauwe vangplaten. Buiten raadt men ze af, omdat er ook nuttige insecten aan blijven plakken.

Zorg dat de planten niet te droog staan en niet te veel stikstof of compost krijgen, want zacht, jong blad trekt trips aan. Ruim in de herfst dood blad en plantenresten op, zodat de overwinterende dieren geen schuilplek hebben. Zet nieuwe planten een week apart voordat ze bij de rest komen.

Welke natuurlijke vijand heeft trips?

De roofwants Orius laevigatus komt van nature in tuinen voor en eet trips in alle stadia. Je kunt hem ook bestellen en in de kas uitzetten. Bloeiende planten in de buurt houden hem vast, omdat hij kan overleven op stuifmeel. Roofwantsen doen hun werk pas als het warm genoeg is, en je ziet het resultaat na een paar weken.

Gebruik tegelijk geen middel, want daar sterven ze ook van. Vogels, lieveheersbeestjes en gaasvliegen eten ook kleine insecten, en je trekt ze aan met een tuin vol schuilplekken en bloemen.

Spuiten tegen trips: wat mag en wat niet?

Een middel tegen trips gebruik je alleen als het door het Ctgb is toegelaten voor particulieren, wat je herkent aan het toelatingsnummer op het etiket. Middelen op basis van pyrethrum of plantaardige olie werken kort en doden ook nuttige insecten. Spuit alleen in de vroege avond, nooit op bloeiende planten en gericht op de plekken waar de dieren zitten.

Zout water, chloor en schoonmaakazijn zijn geen bestrijdingsmiddel. Ze zijn niet getest op werking en risico's, ze mogen niet worden ingezet en ze schaden de plant en de bodem. Restanten van een echt middel lever je in als klein chemisch afval.

Zijn het wel trips? Andere groene diertjes en schade

Zilverwit blad met zwarte puntjes is bijna altijd trips, maar een groen diertje op het blad niet. Aangevreten blad met groene larven kan van een bladwesp komen, en die larven lijken op rupsen. Een vlinderrups heeft maximaal vijf paar poten, een bladwesplarve zes of meer. Rupsen op kool zijn meestal koolwitjes.

Rupsen in de moestuin haal je met de hand weg. In een siertuin laat je ze aan de vogels over, die een gemengde border met struiken goed vinden. Geschikte struiken vind je onder planten voor een haag. Een witte poederlaag die je wegveegt is geen trips maar meeldauw.

Kan een plant met trips buiten staan?

Dat kan, maar het lost niets op, want trips zijn buiten al aanwezig. Spoel de plant eerst af, knip aangetaste delen weg en wacht tot het 's nachts niet meer vriest. Buiten zijn vaak meer natuurlijke vijanden dan in huis. Zet de plant niet meteen in de volle zon, want een plant die lang binnen stond, kan verbranden. Controleer daarna wekelijks de onderkant van het blad.

Zit er meer op, zoals fijn spinsel, kleverig blad of witte vliegjes, dan helpen spint bestrijden, de witte vlieg en schildluis bestrijden je om de oorzaak te vinden.

Uit de praktijk

Groene rupsen die bladwesplarven bleken

Drie jaar lang aten groene diertjes het blad van struiken en pepermunt. Het bleken larven van een bladwesp en geen rupsen. Een snelle controle is het tellen van de pootjes, want een rups heeft er maximaal vijf paar en een bladwesplarve zes of meer. Wie weet wat het is, kiest de juiste aanpak: handmatig verwijderen en de vogels hun werk laten doen.

Roofwantsen in de kas tegen trips

Een kweker vroeg zich af of roofwantsen helpen tegen trips. Ze eten trips in alle stadia, en als er geen prooi meer is, overleven ze op stuifmeel. Het werkt het best in een kas met bloeiende planten en niet in combinatie met een middel, want dan gaan ze dood. Je ziet het effect na een paar weken, niet binnen enkele dagen.

Veelgemaakte fouten

  1. Eén keer behandelen en dan stoppen

    Een cyclus duurt 24 tot 35 dagen, dus herhaal het afspoelen een paar weken elke week.

  2. Blauwe vangplaten buiten ophangen

    Buiten vangen ze ook nuttige insecten. In de kas zijn ze wel nuttig.

  3. Zout water of azijn spuiten

    Deze middelen zijn niet toegelaten en schaden de plant en de bodem.

Wanneer je een vakman belt

Trips op een paar planten is goed zelf te doen. Bij een heel gewas in een kas of een grote, aangetaste border helpt een kweker of hovenier om roofwantsen goed uit te zetten.

Veelgestelde vragen

Hoe zien trips eruit?

Trips zijn slanke insecten van ongeveer een millimeter, geelbruin tot zwart, met smalle, gefranjede vleugels. Je ziet ze beter als je een scheut boven wit papier schudt. Het blad wordt dofgroen en zilverwit, met kleine zwarte puntjes. Zie je alleen puntjes en geen dieren, kijk dan met een loep.

Wat is een natuurlijke vijand van trips?

De roofwants Orius laevigatus eet trips in alle stadia en komt van nature in tuinen voor. Je kunt hem ook bestellen. Gebruik geen middel tegelijk, want dan gaat hij dood. Ook gaasvliegen en lieveheersbeestjes eten kleine insecten, en vogels pikken ze van het blad.

Wat kan ik doen tegen trips op planten?

Knip zwaar aangetaste bladeren weg, spoel de plant wekelijks af en laat in de kas roofwantsen het werk doen. Lichte schade kun je laten zitten. Spuiten kan alleen met een middel dat voor particulieren is toegelaten, en niet op bloeiende planten.

Waar kunnen trips niet tegen?

Trips houden van warm en droog weer en zijn minder actief als het koud is. Regelmatig afspoelen en een gezonde plant helpen. Een ingrediënt dat ze zeker afschrikt is er niet. Zout en azijn mogen niet worden ingezet, en roofwantsen zijn hun belangrijkste natuurlijke vijand.

Hoe herken je trips op een plant?

Het blad is dofgroen en later zilverwit, met kleine zwarte uitwerpselen. Bij knoppen kan de bloei mislukken. Schud een aangetaste scheut boven een wit vel, dan zie je de slanke diertjes bewegen. Spint geeft juist fijn spinsel en bleke vlekjes.

Kan ik een plant met trips buiten zetten?

Dat kan, maar het lost niets op. Trips zijn buiten al aanwezig en verspreiden zich. Spoel de plant eerst af, knip aangetaste delen weg en zet hem pas buiten als het niet meer vriest. Buiten zijn vaak meer natuurlijke vijanden.

Bronnen bij dit artikel

  1. Thrips on garden plants (trips), Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
  2. Vraatinsecten in de tuin, Milieu Centraal (bekeken op 4 november 2026)
  3. Bestrijdingsmiddelen en het milieu (azijn, zout, toelatingsnummer voor particulieren), Milieu Centraal (bekeken op 4 november 2026)
  4. Hulp in je tuin? Deze beestjes wil je te vriend houden (lieveheersbeestje, bladluizen), Natuur & Milieu (bekeken op 4 november 2026)

Verder lezen over dit onderwerp

  • Tak van een laurierstruik met bruine bultjes van schildluis langs het blad en een plakkerig laagje honingdauw
    Schildluis bestrijdenSchildluis bestrijden begint met schrobben in zeepwater, een week later opnieuw. Zo herken je schildluis en dopluis en weet je wanneer je een plant opgeeft.
  • Groene rups van het groot koolwitje en gele eitjes op de onderkant van een koolblad in de moestuin
    KoolwitjeHet koolwitje legt eitjes op kool vanaf april. Zo herken je klein en groot koolwitje en hun rupsen, en weer je ze met fijn gaas en handwerk, zonder gif.
  • Witte wollige plukjes wolluis in een bladoksel van een mandarijnplant in een pot
    Wolluis bestrijdenWolluis bestrijden lukt met wegvegen, afspoelen en wekelijks herhalen. Zo herken je de pluizige witte kolonies en weet je wanneer een plant te redden is.
  • Witte vliegjes en schubvormige larven op de onderkant van een boerenkoolblad in een moestuinbak
    Witte vliegWolkjes witte vliegjes onder het blad? Zo herken je witte vlieg, spoel je hem weg en voorkom je een plaag op kool, tomaat en kruiden, ook buiten de kas.
  • Larve van een lieveheersbeestje tussen bladluizen op een jonge scheut van een paprikaplant in een Nederlandse tuin
    Ziekten bij bladluisBestrijding van bladluis begint met afspoelen en wegknippen; lieveheersbeestjes doen de rest. Lees wat helpt, wat je beter laat en wanneer een middel past.
  • Fijn spinsel en bleke vlekjes van spint op de onderkant van een tomatenblad in een serre
    Spint bestrijdenSpint bestrijden doe je met vochtiger lucht, afspuiten en roofmijten. Zo herken je spint aan fijn spinsel en bleke vlekjes en weet je wat een middel doet.