Erwten en peultjes zaai je vanaf februari, tuinbonen van begin maart tot half april. Sperziebonen, snijbonen en pronkbonen gaan pas na half mei de grond in, omdat ze geen vorst verdragen. Alle peulvruchten maken hun eigen stikstof, dus bijmesten is niet nodig. Per gewas verschilt het wanneer je zaait, en dat geldt ook als je net een moestuin begint.
Jonge erwten krijgen rijshout als steun en gaas tegen vogels.
De gidsen over bonen en erwten
ErwtAlles over de erwt van zaaien tot oogst, en wanneer je de losse erwtjes plukt in plaats van de peul.
SnijboonDe snijboon met zijn lange platte peul, de steun die hij nodig heeft en wanneer je hem plukt.
Tuinboon zaaienTuinbonen zaaien in maart, met wat je doet tegen bonenluis en rot.
SperzieboonDe sperzieboon als plant: stam- of stokras, steun, oogst en wat hij nodig heeft.
SugarsnapsSugar snaps, waarvan je de dikke peul met de erwtjes erin eet, en hoe ze verschillen van peultjes.
Sperzieboontjes zaaienSperzieboontjes zaaien vanaf half mei, voorzaaien en voorkomen dat de zaden wegrotten.
PronkboonDe pronkboon met rode bloemen, die je jong plukt of laat drogen en altijd gekookt eet.
PeultjesPeultjes zaaien, plukken zolang de peul plat is, schoonmaken en invriezen.
Wat zaai je wanneer: erwten vroeg, bonen laat
De erwtenfamilie verdraagt kou en gaat het eerst de grond in. Doperwten zaai je vanaf februari en de erwt vraagt daarna weinig meer dan een steun. Wil je de hele peul eten, kies dan peultjes of sugar snaps, die je op een ander moment plukt. Tuinbonen volgen begin maart en horen ook bij de vroege zaai, en tuinboon zaaien werkt in maart en april het beste.
Bonen die klimmen of als struik groeien, wachten tot de nachtvorst voorbij is. Dat geldt voor de sperzieboon, de snijboon en de pronkboon. Voor sperziebonen is sperzieboontjes zaaien in de tweede helft van mei het juiste moment. De exacte dag hangt van het voorjaar af, en de zaaikalender laat per gewas de maanden zien.
Wat je wanneer zaait
Gewas
Buiten zaaien
Oogst
Doperwt en peultjes
februari tot half april
juni en juli
Tuinboon
begin maart tot half april
juli en augustus
Stamsperzieboon
half mei tot eind juli
half juli tot eind augustus
Stokboon en pronkboon
na half mei
vanaf juli
Wat hebben alle peulvruchten gemeen?
Peulvruchten halen met hulp van bacteriën in hun wortels stikstof uit de lucht. Geef ze daarom geen stikstofmest, want dat levert veel loof en weinig peulen op. Fosfaat en kali helpen wel. Ze willen zon, een losse grond en geen zure bodem. Hoge soorten hebben steun nodig, van rijshout voor erwten tot een stok of wigwam van twee tot drie meter voor stokbonen.
Zet ze niet elk jaar op dezelfde plek, want dan bouwen bodemziekten zich op, en wissel af met gewassen uit een andere familie. Na de oogst laten ze stikstofrijke wortels achter voor het gewas dat volgt. Bonen en erwten vragen een andere aanpak dan sla of wortelen, dus zet ze in de indeling van je zaaiplanning voor de moestuin in een eigen vak. Hoe je dat doet, ook in een kleine tuin, zie je als je een moestuin begint.
Waarom rotten zaden weg of eten vogels ze op?
Twee dingen laten het meest mislukken. Het eerste is te natte grond: peulvruchten houden niet van een kletsnatte bodem, en vooral tuinbonen kiemen langzaam en rotten dan snel weg. Zaai bij aanhoudend nat weer liever een paar dagen later, of begin in potten.
Het tweede zijn vogels. Kraaien en duiven pikken kiemende bonen en erwten uit de grond zodra het eerste puntje boven komt. Dek de rij af met gaas of vliesdoek, of zaai voor in potten en plant pas uit als de zaailingen flink zijn en volledig blad hebben. Daarna worden ze meestal met rust gelaten.
Veelgestelde vragen
Welke peulvruchten kun je het eerst zaaien?
Doperwten en peultjes kunnen al vanaf februari de grond in, gevolgd door tuinbonen vanaf begin maart. Ze verdragen een nachtje kou. Sperziebonen, snijbonen en pronkbonen wachten tot half mei, omdat ze geen vorst verdragen en in koude, natte grond wegrotten.
Heb je bij bonen en erwten mest nodig?
Meestal niet. Peulvruchten maken zelf stikstof, dus stikstofmest geeft veel loof en weinig peulen. Fosfaat en kali helpen wel, bijvoorbeeld in de vorm van tomatenmest.
Hoe voorkom je dat vogels de zaailingen opeten?
Dek de rij af met gaas of vliesdoek tot de planten groot zijn, of zaai voor in potten en plant uit als de zaailingen flink zijn. Duiven en kraaien laten volgroeide blaadjes meestal met rust.
Waarom rotten mijn bonen weg?
Meestal door te nat zaaien of te vroeg in koude grond. Zaai bonen pas vanaf half mei, geef bij het zaaien weinig water en gebruik potten met gaten in de bodem. Voor tuinbonen geldt hetzelfde in iets mindere mate.
Moestuin beginnenMoestuin beginnen met praktische tips: wanneer je start, welke plek en grond je kiest, bak of volle grond, en wat je het eerste jaar het best zaait.
ZaaienZaaien hangt af van het gewas: radijs en wortel vanaf maart buiten, tomaat binnen en gevoelige planten na half mei. Lees diepte, afstand en kalender.
Tomaten kwekenVruchtgroenten zaai je tussen januari en april binnen en zet je na half mei buiten. Kies je gewas, zie wanneer je zaait en waar je verder leest.
Sla en bladgroentenBladgroenten kweken lukt het best in koele weken. Wanneer je sla, spinazie, snijbiet, rucola, paksoi en postelein zaait, en hoe je doorschieten voorkomt.
Wortel- en knolgewassenWortelgewassen als aardappel, wortel, biet en radijs willen losse, diepe grond. Zo kies je, zaai je op tijd en pak je een tegenvallende oogst aan.
Knoflook, ui en preiKnoflook zet je half oktober tot half november, ui zaai je in maart en prei plant je van mei tot juli uit. Zo ga je van pootgoed naar oogst en opslag.
Kool kwekenKool kweken in de moestuin: van boerenkool zaaien tot koolrabi snijden en spruitjes oogsten na vorst. Met kalender, keuzehulp en aanpak tegen rupsen.
Rabarber en aspergesMeerjarige groenten zet je één keer en oogst je jaren. Begin met rabarber, kies een vaste hoek in de moestuin en kijk welke vaste groenten verder passen.
Kruiden kwekenMaak je kruidentuin in april of mei in grond, bak of pot. Zo verdeel je droge en vochtige kruiden, kies je een plek en plant je op balkon of verticaal.
KweekkasEen kweekkas vangt zonnewarmte maar houdt geen strenge vorst tegen. Zo kies je het juiste type, weet je wat erin past en houd je hem warm en luchtig.
Oogsten en bewarenOogsten doe je op het teken van de plant, niet op de datum. Zo zie je per groente of ze rijp is, van radijs tot pompoen, en hoe je de oogst goed bewaart.
