Een onderhoudsarme voortuin bouw je met hooguit 15 vierkante meter verharding en de rest groen, met planten die elkaar dichtgroeien. Houd een afscheiding laag, tot 1 meter, dan heb je ruimtelijk geen vergunning nodig. Een complete aanleg kost 30 tot 150 euro per vierkante meter (prijspeil 2026). Welke kleine boom in de voortuin past, bepaal je met een boom in de voortuin.
Een lage haag, een pad en een vak met vaste planten houden een smalle voortuin rustig en groen.
Alle gidsen over voortuin
VoortuinWelke kleine boom in een voortuin past, hoeveel ruimte hij nodig heeft en wat voor regels er voor afscheiding gelden.
Wat is een voortuin en wat valt er niet onder?
De voortuin is het deel van het erf aan de straatkant, tussen de voorgevel en de openbare weg. Voor de regels telt de lijn langs de voorkant van het hoofdgebouw, ook als je voordeur aan de zijkant zit. Wat daarvoor ligt, is voorerf, en daar gelden andere regels voor erfafscheidingen, bijgebouwen en bomen dan achter het huis.
Een voortuin wordt altijd gezien door voorbijgangers, dus hij moet ook in januari verzorgd oogt zonder dat je er elke week aan werkt. Bij een rijtjeshuis is hij vaak maar enkele meters diep. Een kleine tuin vraagt dezelfde keuzes: weinig soorten, herhaling en geen versnippering.
Bestaat een onderhoudsvrije voortuin?
Elke tuin vraagt zorg, maar een onderhoudsarme voortuin is goed mogelijk. Een grindvak op worteldoek ziet er het eerste jaar onderhoudsvrij uit, tot onkruid zich in het grind zaait en blad blijft liggen. Planten die elkaar dichtgroeien geven na twee jaar het minste werk. Houd de verharding bij maximaal 15 vierkante meter, en bestaat de tuin uit meer, dan moet de rest voor minstens 80 procent uit groen bestaan. Dat is een richtlijn en geen wet.
Vervang je stoeptegels door planten, dan zakt het regenwater weer de grond in. Zorg voor minstens 30 centimeter geschikte grond en graaf zand weg als er meer dan 10 centimeter onder de tegels ligt. Welke soorten bij jouw zon en grond passen, zoek je met de plantenkiezer.
Planten voor een voortuin met weinig onderhoud
Plant
Zon of schaduw
Planten per m2
Onderhoud
Ooievaarsbek (geranium)
zon tot halfschaduw
7
na de bloei terugknippen
Lavendel
zon
6
elk voorjaar licht knippen
Salvia
zon
5
in maart terugknippen
Zonnehoed (echinacea)
zon
3
in het voorjaar afknippen
Lampenpoetsersgras
zon
3
in maart terugknippen
Hosta
halfschaduw tot schaduw
4
slakken in de gaten houden
Varens
schaduw
3 tot 4
oude bladeren in het voorjaar weg
Aantallen per vierkante meter uit een border-overzicht van een kweker.
Welke voortuin past bij jouw woning?
Een rijtjeshuis heeft vaak een smalle, ondiepe voortuin. Daar werken herhaling en rust het best: één kleine boom of struik, een lage haag langs de stoep, een pad naar de deur en een vak met planten. Maak het pad ongeveer een meter breed, genoeg voor een boodschappentas of kinderwagen. Wat voor boompje past, laat een boom in de voortuin zien. Een plan met één blikvanger werkt beter dan zes kleine accenten.
Een grote voortuin vraagt om afwisseling: een boom, een bloemrijk vak en een zitplek. Bij nieuwbouw is de grond vaak verdicht, dus maak die los voordat je plant. Welke tuinstijl bij je gevel past, bepaalt of je kiest voor strak, landelijk of modern.
Welke voortuin past bij welke situatie
Situatie
Past bij
Let op
Rijtjeshuis, enkele meters diep
lage haag, één kleine boom, vaste planten
geen volle boom
Moderne gevel
strakke vakken, grind, herhaling van planten
onkruid in het grind weghalen
Landelijke woning
lage haag, vaste planten, bollen
structuur voor de winter
Auto op eigen terrein
doorlatende klinkers met groenstrook
afvoer van regenwater, regels voor de uitrit
Veel schaduw
hosta, varen, bodembedekkers
slakken, vochtige plek
Weinig tijd
bodembedekkers en grassen
niet te veel soorten
Hoe maak je een strakke, moderne voortuin?
Voor een strakke voortuin met rechte lijnen houd je het bij drie materialen en een paar plantensoorten in herhaling. Siergrind kost 7 tot 12 euro per vierkante meter en siersplit 10 tot 14 (prijspeil augustus 2024). Leg het op worteldoek met een stevige rand, dan blijft het netjes. Opsluitbanden voor de rand kosten 2 tot 6 euro per meter. Trek onkruid dat zich toch in het grind zaait jaarlijks weg voordat het wortelt.
Stapelblokken en lage muurtjes geven niveauverschil en een zitrand. Zet ze op een stevige fundering en laat de bovenkant open voor planten. Plant per groep één soort, dat past bij het strakke beeld. Meer planten voor zulke vakken zet borders op een rij.
Welke planten maken een voortuin het hele jaar mooi?
Een groene voortuin werkt het hele jaar als elke plant een eigen moment heeft. Bollen geven het voorjaar kleur, vaste planten als zonnehoed en ooievaarsbek de zomer, siergrassen de late zomer en de winter. Voor de winter zelf zijn een paar wintergroene planten nodig, zoals een lage haag van taxus of laurier of een bodembedekker. Voor structuur kies je heesters, en heesters geeft daarvan een overzicht.
Op het noorden of in de schaduw van een boom doen hosta en varens het goed, op het zuiden redden lavendel en salvia zich in volle zon. Een voortuin staat in de wind en de kou van de straat, dus controleer op het etiket of de plant winterhard is.
Waar leg je een oprit of parkeerplaats aan?
Een oprit neemt snel de helft van een voortuin in, dus plan hem als eerste. Houd het aantal vierkante meters beperkt en kies waterdoorlatende klinkers of gazontegels, zodat regenwater de grond in zakt. Doorlatende verharding kost gemiddeld ongeveer 100 euro per vierkante meter, met een bandbreedte van 50 tot 200 euro. Gewone betonbestrating kost 12 tot 37 euro per vierkante meter aan materiaal (prijspeil augustus 2024), exclusief arbeid en fundering.
Voor een uitrit over de stoep of het openbaar groen heb je meestal toestemming van de gemeente nodig, ook als de stoeprand verlaagd moet worden. Vraag het vooraf na. Hoe je een pad of terras aanlegt dat bij je voortuin past, beschrijft terras en tuinpad.
Welke erfafscheiding mag in de voortuin?
Houd een erfafscheiding in het voorerf laag. Landelijk is een afscheiding tot 1 meter ruimtelijk vergunningvrij. Tussen 1 en 2 meter mag het alleen achter de voorkant van het hoofdgebouw. Het omgevingsplan van de gemeente kan afwijken, en bij monumenten gelden extra beperkingen. Een lage haag van taxus, liguster of beuk is een groene afscheiding die vogels helpt. Plant hem op minstens een halve meter van de erfgrens.
Een schutting kost 25 tot 200 euro per meter (prijspeil april 2026), dus een haag van jong plantsoen is een goedkoop alternatief. Over materialen en hoogtes gaat schutting en afscheiding. Denk je aan een pergola, kijk dan eerst naar de regels bij pergola en overkapping.
Hoe plan je een voortuin stap voor stap?
Noteer een dag lang hoe de zon over de voortuin loopt en welke delen in de ochtend, middag of avond in de schaduw liggen. Meet de tuin en teken hem op schaal, met de voordeur, het pad, de meterkast en de erfgrens. Kies daarna eerst de verharding, dan de afscheiding, dan de boom en als laatste de planten.
Plant vaste planten bij voorkeur in het najaar, bollen gaan in oktober en november de grond in. Geef nieuwe planten het eerste jaar in droge perioden wekelijks een flinke beurt water. Meld graafwerk en het planten van een boom vooraf bij het Kadaster, zodat je weet waar kabels en leidingen liggen.
Wat kost het aanleggen van een voortuin?
Wat een aanleg kost, hangt af van maat, materiaal en wie het werk doet. Voor een complete aanleg gelden bedragen van 30 tot 150 euro per vierkante meter. Voor een voortuin van 20 vierkante meter is dat 600 tot 3.000 euro. Een hovenier rekent 35 tot 65 euro per uur en een tuinontwerp kost 200 tot 900 euro. Zelf doen scheelt vooral in arbeid. Vraag altijd een offerte met uren en materiaal apart.
Reken je eigen situatie door met de rekenhulp voor tuinkosten. Het materiaal is bij verharding de grootste post. De volgorde en begroting van het hele project behandelt tuin aanleggen.
Wat een voortuin van 20 m2 ongeveer kost
Onderdeel
Per eenheid
Voor deze voortuin
Complete aanleg
30 tot 150 euro per m2
600 tot 3.000 euro
Tuinontwerp
200 tot 900 euro per ontwerp
200 tot 900 euro
Hovenier
35 tot 65 euro per uur
afhankelijk van uren
Schutting of hek, 6 meter
25 tot 200 euro per meter
150 tot 1.200 euro
Bedragen inclusief btw, prijspeil 2026; plaatselijke offertes kunnen afwijken.
Hoe richt je een voortuin goedkoop in?
De goedkoopste manier is hergebruik. Tegels die netjes liggen, laat je liggen of leg je opnieuw als pad. Planten delen met buren kost niets, een haag van jong plantsoen is veel goedkoper dan een hek en eenjarigen zaaien vult een leeg vak in één zomer. Inspiratie vind je ook in tuinideeën en in de straten om je heen.
Kijk daarbij naar de gevels van de buren: een afscheiding die overal in de straat anders is, valt op, terwijl een lage haag van dezelfde soort rust geeft. Begin met een meetlint, een schets op schaal en de vraag hoeveel werk je elke week wilt hebben.
Wat doe je door het jaar heen aan een voortuin?
Een tuin met weinig onderhoud vraagt vooral op vaste momenten aandacht. In maart knip je siergrassen en vaste planten terug. In mei strooi je een laag compost over de vakken en trek je het eerste onkruid weg. In de zomer geef je nieuwe planten water en knip je uitgebloeide bloemen. In de herfst haal je gevallen blad van de planten en zet je bollen.
Een lage haag knip je een of twee keer per jaar, buiten het broedseizoen, en controleer vooraf op nesten. In het eerste jaar zit het meeste werk: onkruid wegtrekken zolang de planten nog niet gesloten zijn en water geven. Vanaf het tweede jaar neemt dat duidelijk af, omdat de planten het onkruid onderdrukken.
Rekenhulp
Plantenkiezer
Zo kiest de plantenkiezer, met bronnen
Zo kiest de plantenkiezer
Een plant die op een filter niet bekend is, blijft in de lijst staan met het ontbrekende gegeven erbij. Alleen een plant waarvan de bronnen het tegendeel zeggen, valt af.
Een plant zonder gegeven over giftigheid is niet bewezen ongiftig: de bronnen noemen alleen de planten waarvan ze de giftigheid bevestigen.
Bij de kleur tellen verwante tinten mee: wit omvat ook crème en roomwit, paars ook violet en lila.
Vertaling van de PPO-zone naar ja, matig of nee voor Nederland. Bron van de zone-indeling: PPO 091 Winterhardheid van boomkwekerijgewassen (Hoffman en Ravesloot, 2002; bron-id wur-ppo-winterhardheid-boomkwekerijgewassen). Die noemt Nederland zone 7b (noordoosten, -14,9 tot -12,3 graden), 8a (centrum, -12,2 tot -9,5) en 8b (kust, -9,4 tot -6,7). De lijst geeft per plant de laagste zone waarin hij groeit. Mijn vertaling: laagste zone 7b of kouder (ook 7, 6, 5, <5) wordt 'ja', want de plant overleeft dan ook het koudste deel van Nederland; zone 8a of 8b (ook 8) wordt 'matig', want de plant redt het in het midden en aan de kust maar is in koude streken of bij strenge winters kwetsbaar; zone 9 of warmer wordt 'nee'. Dit is een eigen afbakening, geen oordeel van de bron.
Staat er een bereik zoals 6-7 of 7-8 bij een soort (omdat de zone per kloon verschilt), dan is de ongunstigste (warmste) zone genomen: 6-7 geeft 'ja', 7-8 geeft 'matig'. Staat er '<' vóór een zone (bijvoorbeeld < 5), dan is dat 'ja'.
Heeft een cultivar geen eigen regel in de PPO-lijst, dan is de waarde van de soort genomen en dat staat in toelichting_bron (Fraxinus ornus 'Mecsek', Parrotia 'Jodrell Bank', Lagerstroemia indica 'Natchez', Acer campestre 'Huibers Elegant'). Voor Frangula alnus is de synonieme naam Rhamnus frangula gebruikt. Cultivars kunnen afwijken van de soort.
Voor planten_c.json is alleen een winterhardheidsrecord gemaakt als de volledige Latijnse naam (inclusief cultivar) als eigen regel in de PPO-lijst staat; 55 van de 85 planten. Soortgenoten of cultivars zonder eigen regel zijn niet op soortniveau aangevuld.
Staat er in een bron alleen 'tot X m hoog' (Plant-Wijzer, inheemse soorten), dan is hoogte_cm als [X, X] genomen. Dat is de maximale natuurlijke hoogte, niet de hoogte van een geknipte haag. Voor haagplanten is dit dus de ongesnoeide hoogte; een haag blijft door knippen veel lager.
Standplaatsomschrijvingen uit de Plant-Wijzer zijn zo vertaald: 'licht' of 'lichtminnend' wordt zon; 'halfschaduw' wordt halfschaduw; 'schaduw' of 'verdraagt veel schaduw' wordt schaduw. Combinaties zijn als meerdere waarden opgenomen (bijvoorbeeld 'Lichtminnend/halfschaduw' wordt [zon, halfschaduw]).
Bloeimaanden uit de Groei & Bloei-handout (Heerenveen) gelden voor de soort of het eerste genoemde taxon van die regel; bij cultivars (Pyrus calleryana 'Chanticleer', Acer monspessulanum) is niet apart gecontroleerd of de cultivar anders bloeit, daarom is bloei bij cultivars alleen overgenomen waar de lijst of een artikel die noemt (Malus 'Evereste' mei, Parrotia 'Jodrell Bank' februari, Lagerstroemia 'Natchez' augustus).
De groep 'haag' is gekozen voor soorten die in de gebruikte bronnen als haag- of heg-soort of in hagen worden genoemd (onder meer Plant-Wijzer); veel van die soorten kunnen ook als losse heester of kleine boom staan. 'boom' omvat ook grote meerstammige heesters die als kleine boom worden gebruikt.
Giftig is alleen ingevuld waar de lijst van Groei & Bloei Noord-Limburg de plant of het geslacht noemt. Een plant zonder veld giftig is dus niet bewezen ongiftig; het veld ontbreekt omdat geen opgehaalde pagina het bevestigt.
Velden die geen opgehaalde pagina onderbouwt zijn weggelaten, niet geraden. Bijvriendelijk is alleen true waar een bron het noemt.
Een zuidvoortuin met bestaande tegels van 40 bij 40 centimeter
Bij een voortuin op het zuiden werd het ontwerp op schaal getekend met hokjes van 40 centimeter, omdat de bestaande tegels 40 bij 40 centimeter zijn en hergebruikt worden. Dat scheelt kosten en afval. De bewoner dacht aan zonlievende kruiden en groenten, maar een voortuin vol groente ligt in de winter kaal. Meerjarige planten houden het beeld langer netjes, dus combineer eetbaar met blijvend groen.
Kiezels op worteldoek en bakken met groente
Een voortuin met worteldoek en kiezels zag er saai uit, en de bewoner wilde met bakken werken. De zon stond er tot ongeveer 12 uur, genoeg voor bladgroenten en kruiden, maar te weinig voor tomaat en courgette. Bakken op het worteldoek lieten de bestaande opzet staan en hielden de aanleg eenvoudig. Kies de gewassen dus op de zon die de plek echt krijgt.
Veelgestelde vragen
Wat kost gemiddeld het aanleggen van een tuin?
Een complete aanleg kost 30 tot 150 euro per vierkante meter, afhankelijk van bestrating, beplanting en arbeid (prijspeil 2026). Een voortuin van 20 vierkante meter komt dan op 600 tot 3.000 euro. Een hovenier rekent daarbovenop 35 tot 65 euro per uur. Met jouw maten reken je het door in de rekenhulp voor tuinkosten.
Welke planten in de voortuin hebben weinig onderhoud nodig?
Ooievaarsbek, lavendel, salvia, zonnehoed en siergrassen vragen weinig in de zon. In de schaduw zijn hosta, varens en bodembedekkers gangbaar. Plant ze dicht genoeg, dan sluit de grond en komt er weinig onkruid. De meeste knip je eenmaal per jaar terug, in het voorjaar.
Wat is de voortuin?
De voortuin is de tuin voor je woning, aan de straatkant. Voor de regels over afscheidingen en bijgebouwen telt het erfdeel voor de lijn van de voorgevel als voorerf, ook als de deur aan de zijkant zit.
Wat zijn enkele inspiratiebronnen voor tuinontwerp?
Kijk naar tuinen in je buurt en naar tuinroutes in de regio. Maak foto's van planten en combinaties, en zet je eigen ruimte op papier op schaal. Let daarbij op planten die dezelfde zon en grond hebben als de jouwe.
Wat wordt gezien als voortuin?
Alles aan de voorkant van het huis, tussen de voorgevel en de straat. Heeft een woning een zijdeur, dan kijkt de gemeente naar de lijn langs de voorkant van het hoofdgebouw. Bouwwerken in dat deel zijn vaker vergunningplichtig dan achter het huis.
Welke planten zijn mooi voor in de voortuin?
Kies planten die lang bloeien en structuur geven: lavendel, ooievaarsbek, zonnehoed, siergrassen als lampenpoetsersgras en bollen voor het voorjaar. Een kleine boom voegt hoogte toe. Hoe groot hij wordt en wat past, beschrijft een boom in de voortuin.
Heb ik een vergunning nodig om een oprit in mijn voortuin te leggen?
Voor een uitrit over de stoep of het openbaar groen is meestal toestemming van de gemeente nodig, ook voor het verlagen van de stoeprand. Verharding op eigen grond is minder streng geregeld, maar de gemeente kan eisen stellen aan de afvoer van regenwater. Vraag het na voordat je begint.
Wat zijn leuke ideeën voor bestrating van mijn oprit?
Waterdoorlatende klinkers, gazontegels of twee stroken verharding met gras ertussen laten regenwater de grond in zakken. Betonbestrating kost 12 tot 37 euro per vierkante meter aan materiaal (prijspeil augustus 2024), exclusief arbeid en fundering. Houd rond een boom een open plek vrij, zodat regenwater bij de wortels komt.
Wat zijn goedkope ideeën voor een voortuin?
Hergebruik tegels, deel planten, zaai eenjarigen en kies een haag van jong plantsoen in plaats van een hek. Een schutting kost 25 tot 200 euro per meter (prijspeil april 2026). Vul een leeg vak met bodembedekkers die zelf dichtgroeien en verspreid de aanleg over twee jaar als dat het budget helpt.
TuinideeënEen tuin ontwerpen doe je in stappen: opmeten, wensen, indeling en beplanting. Zo kies je tussen zelf, een app, AI of een ontwerper, en zie je wat het kost.
Kleine tuinKleine tuin ideeën voor de achtertuin: beperk de verharding, maak één goede zitplek, plant in hoogte en kies bomen en struiken die op 25 tot 75 m2 passen.
TuinstijlenTuinstijlen op een rij: Japans, Engels, modern, landelijk en onderhoudsarm. Zo kies je de stijl die past bij de grootte van je tuin, je tijd en je smaak.
BordersEen border aanleggen begint bij zon en grond. Met planten per m2, plannen voor zon en schaduw en de hoogte van de rand kies je zonder te gokken.
Terras en vlonderEen terras aanleggen begint bij de ondergrond en het materiaal. Met prijzen per m2, de breedte van een tuinpad, vlonder, grind en dakterrasregels.
SchuttingIdeeën voor schutting decoratie en erfafscheiding: soorten, regels, de prijs per meter en groene opties als haag, klimop en bamboe voor elke tuin.
PergolaEen pergola is een open frame voor schaduw en klimplanten. Lees wanneer hij vergunningvrij is, hout of aluminium en welke klimplant of druif past.
VijverEen vijver heeft licht, een diep deel van rond 80 cm en veel planten nodig. Zo leg je hem aan, beplant je hem en houd je het water helder met planten.
Balkon en pottenWelke plantenbak past op je balkon of terras? Zo kies je materiaal, diepte en gaten, en welke planten het in zon, schaduw en wind volhouden.
Tuin aanleggenTuin aanleggen begint met meten en grondwerk en eindigt met planten. Zo ga je te werk, wat een complete aanleg kost en wanneer je een hovenier inschakelt.
