Druiven en vijgen doen het in Nederland op een warme, zonnige en beschutte plek, het liefst tegen een zuid- of westmuur. De druif draagt meestal als eerste, de vijg rijpt van eind augustus tot in oktober en de kiwi vraagt de meeste geduld. Snoei de druif in de winter en de kiwi in november of december, en zet een vijg bij strenge vorst in een bak op een vorstvrije plek.
Een warme muur geeft druiven en vijgen de zon en de beschutting die ze nodig hebben.
De gidsen over druiven en vijgen
VijgenboomStandplaats, grootte, vorst en snoei van de vijgenboom, voor wie een boom in de tuin wil.
DruifDruif planten, leiden en snoeien, van ras tot trossen uitdunnen in juni.
KiwiKiwi en kiwibes: bestuiving, ruimte en snoei, en wat je mag verwachten van de eerste vruchten.
Vijgen oogstenHet moment om vijgen te plukken, en ze bewaren, drogen of invriezen.
VijgDe vrucht zelf: seizoen, soorten, groene vijgen en de vijgenwesp.
Vijgenboom in potEen vijgenboom in een pot: bak, grond, water en overwinteren.
Waar begin je: met een druif, een vijg of een kiwi?
De drie planten hebben een eigen tempo. Een druif draagt vaak al na een paar jaar en vraagt vooral een goede steun en een stevige snoei in de winter, zoals je leest bij de druif. Een vijgenboom wil een nog warmere plek en bescherming in de winter, en daarmee vraagt de vijgenboom net wat meer van je. De kiwi is een snelle klimmer die meestal een mannelijke en een vrouwelijke plant nodig heeft, tenzij je een zelfbestuivend ras kiest, zoals je ziet bij de kiwi.
Heb je weinig ruimte of een koude tuin, begin dan met een vijg in een bak. Die zet je bij vorst naar binnen en blijft klein, zoals beschreven bij de vijgenboom in pot. Heb je een lange zonnige muur, dan past een druif of een kiwibes, aan draden of aan een pergola. Komt een plant uit een kas of tuincentrum, laat hem dan eerst wennen: zet hem de eerste dagen een paar uur buiten en verleng dat elke dag, zodat de zon het blad niet verbrandt.
Welke plant past bij jouw tuin
Situatie
Beste keuze
Eerste oogst
Warme muur, veel ruimte
druif of kiwibes
na een paar jaar
Klein terras of balkon
vijgenboom in een pot van rond 50 liter
na een paar jaar, met een winterhard ras
Koude of winderige tuin
vroeg rijpende druif
na een paar jaar
Geduld en een stevige pergola
kiwi met bestuiver
pas na een lange wachttijd
Wat de vijg, de druif en de kiwi gemeen hebben
Alle drie willen ze zon, beschutting en doorlatende grond, en alle drie hebben ze steun of snoei nodig om vruchten te geven. Vijgen en druiven houden ook van kalk. Strooi die in de winter en wacht daarna minstens een maand met bemesten, want kalk en mest gaan niet samen. Een jonge plant krijgt de eerste winters bescherming tegen vorst, en bij alle drie rijpt de vrucht pas laat in de zomer, dus een warme plek is de belangrijkste keuze.
Het grootste verschil zit in de snoei. De druif snoei je na de bladval in de winter, de vruchttakken terug tot twee ogen, en de trossen dun je in juni uit. Een kiwi snoei je twee keer per jaar, in november of december en in mei of juni. Een vijg snoei je bij voorkeur in het voorjaar, en de grote snoei kan ook in de zomer. Druiven snoei je op een andere manier, zoals dat bij het snoeien van druiven en bessen in het algemeen gaat.
Oogsten, bewaren en verwerken
Vijgen pluk je als ze zacht zijn en aan de steel naar beneden hangen. Na het plukken rijpen ze niet meer. Zijn er te veel, dan droog je ze in een oven op lage stand of vries je ze in. Dat komt pas aan de orde na het oogsten van vijgen. Kiwibessen rijpen in het najaar en kun je na het plukken nog laten narijpen.
Gele of groene vijgen zijn niet altijd onrijp, want sommige rassen blijven geel of groen als ze klaar zijn en de zachtheid zegt het meeste. Bij de vijg zelf zijn er verschillende soorten, en elke vrucht ziet er weer anders uit. Heb je veel druiven, dan kun je er sap of jam van maken. Wil je meer fruit in de tuin, kijk dan ook bij fruitbomen en aardbeien en bessen.
Een vijg en de wesp: wat is waar?
Een vijg is geen dode wesp. De vrucht is een holle bloemstengel met de bloemetjes aan de binnenkant. Bij bepaalde soorten uit warme streken kruipt een kleine vijgenwesp in de vrucht om de bloemen te bestuiven, en de vrucht breekt het insect daarna af. Wat je eet is dus vruchtvlees.
Gangbare tuinrassen hebben geen insect nodig om vrucht te zetten. Een vijg uit zaad kweken kan, maar de plant lijkt dan niet op de ouder. Wie zekerheid wil over het ras, neemt een stek van een bekende boom.
Veelgestelde vragen
Hebben vijgen wespen nodig?
Alleen bepaalde soorten uit warme streken, waar een vijgenwesp de bloemen bestuift. De vijgen die als tuinvijg worden verkocht, zetten meestal vrucht zonder bestuiving. Twijfel je, kijk dan naar het ras dat je koopt.
Is een vijg een dode wesp?
Nee. Een vijg is een bloemstengel met de bloemen binnenin. Een wesp zit er alleen bij sommige soorten uit warme streken in en wordt in de vrucht afgebroken. Wat je eet, is het vruchtvlees met de pitjes, geen insect.
Waar komt de vijgenwesp voor?
Vooral in warme streken rond de Middellandse Zee. Voor een Nederlandse tuin heb je hem niet nodig, want een ras dat zonder wesp vrucht zet, is hier de beste keuze.
Hoe kun je vijgen drogen?
Halveer de vruchten en droog ze op een rooster in een oven op lage stand of in een droogoven, tot ze taai zijn en niet meer plakken. Laat de ovendeur op een kier voor de vochtafvoer en bewaar de gedroogde vijgen droog en afgesloten.
FruitbomenEen fruitboom kies je op vorm, ruimte en bestuiving. Lees hoe ver je laagstam en hoogstam plant, welke mest past en hoe je netten tegen vogels spant.
Aardbeien en bessenKleinfruit kies je op grond, ruimte en oogsttijd. Een overzicht van aardbei, framboos, braam, rode en blauwe bes, met planttijd, potmaat en snoei.
