Veronica: blauwe aren in de zon, als lage of hoge soort

Welke veronica's bestaan er?

Veronica, in het Nederlands ereprijs, is een groot geslacht van vooral vaste planten met rechte bloemaren of dichte matten. In de tuin kom je vier soorten het vaakst tegen. Veronica spicata is middelhoog met kaarsvormige aren. De lange ereprijs, Veronica longifolia, is stevig en hoort achterin de border. Veronica gentianoides is laag en vormt een mat met lichtblauwe bloemen in het voorjaar. Veronicastrum is een hoge, elegante verwant met witte of lila kaarsen.

Al deze soorten zijn winterhard en komen jaar na jaar terug uit de wortel. Lees bij aanschaf de volledige naam op het kaartje, want het woord veronica kan een mat van 15 cm betekenen of een plant van 1,5 meter.

Hoe hoog wordt Veronica spicata, en wat is 'Heidekind'?

De lage rassen, zoals 'Heidekind', blijven rond 20 tot 30 cm. Andere rassen halen 40 tot 60 cm. De dichte aren in roze, blauw of wit bloeien van juni tot augustus. Veronica spicata verdraagt een droge zomer, mits hij op doorlatende grond in de zon staat.

Daarom is hij een goede lage rand voor een zonnige border, ook op zandgrond waar andere planten het moeilijk hebben. Knip de aren na de eerste bloei terug tot net boven het blad, dan volgt vaak een tweede, kleinere bloei. Zoek je meer rood in je border? Veronica blijft bij blauw, roze en wit, maar bij de planten met rode bloemen vind je genoeg alternatieven.

Wat kun je met de lange ereprijs (Veronica longifolia)?

De lange ereprijs wordt 60 tot 120 cm hoog en bloeit van juli tot september met blauwe of lila aren. Hij staat het mooist op grond die in de zomer vochtig blijft. Op droge zandgrond blijft hij kleiner en bloeit hij korter. Zijn stevige stelen hebben zelden steun nodig.

Hij groeit in pollen en breidt zich langzaam uit. Zet hem op een zonnige tot halfbeschaduwde plek, bijvoorbeeld naast rudbeckia of aan de rand van een vijver. Deel de pol in het voorjaar als het midden kaal wordt, ongeveer om de vier jaar, en plant de gezonde stukken terug.

Veronica gentianoides: lage mat en verwarring met de gentiaan

De gentiaanereprijs vormt een lage rozet van glanzend blad. In mei en juni verschijnen lichtblauwe aren op stelen van 30 tot 50 cm. Hij groeit in zon en halfschaduw op gewone tuingrond. De echte gentiaan (Gentiana) is een andere plant met andere eisen, dus de naam is verwarrend.

Houd de grond licht vochtig, knip de oude stelen na de bloei weg en deel de pol om de drie of vier jaar in het voorjaar als hij te dicht wordt. Op een zonnige plek vormt hij na enkele jaren een dichte mat die onkruid onderdrukt. Zaailingen die je niet wilt, trek je makkelijk uit de grond.

Hoe snoei en vermeerder je Veronicastrum?

Veronicastrum is een hoge vaste plant met vlakke kaarsen in wit of lila, die van juli tot september bloeien. Laat de droge stengels in de herfst en winter staan en knip ze in maart of april af tot vlak boven de grond. De uitgebloeide kaarsen zijn decoratief en bieden insecten onderdak.

Veronicastrum vermeerdert zich makkelijk, ook zelf. Uit drie planten ontstaat in een paar jaar een hele groep door uitzaaien en uitbreiding van de pol. Deel de pol in het voorjaar voor meer planten, of verplaats zaailingen die op de verkeerde plek staan. Geef hem ruimte, want hij wordt hoog en breed.

Zon, droogte en winter: waar staat een veronica goed?

Alle veronica's staan het liefst in de zon of lichte halfschaduw. In halfschaduw bloeien ze ook, maar de stengels worden slapper en de bloei duurt korter. De lage soorten verdragen een droge, doorlatende grond. De lange ereprijs en Veronicastrum willen vochtige, voedzame grond die in de zomer niet uitdroogt. Bij langdurige droogte hangt hun blad slap, dus geef ze dan een flinke gietbeurt.

Winterhard zijn ze in de volle grond allemaal. Natte voeten zijn gevaarlijker dan vorst, want in zware, natte klei gaat een bladrozet in een regenrijke winter sneller verloren. Werk daarom zand door zware grond of plant op een lichte verhoging. In een pot kan de wortelkluit eerder bevriezen, dus zet hem beschut.

Hoe plant en verzorg je een veronica?

Plant in het voorjaar of begin van de herfst, in een plantgat dat iets breder is dan de kluit en met wat compost erdoor. Voor lage soorten kom je uit op 9 tot 12 planten per vierkante meter, voor middelhoge op 7 tot 9 en voor hoge op 5 tot 7. Hoeveel er in jouw border passen, bereken je met de tool voor planten per vierkante meter. Welke soort bij je grond past, zie je met de plantenkiezer.

Geef water in de eerste zomer en in lange droge perioden, daarna redt de plant zich meestal zelf. Knip verwelkte aren van de spicata en de lange ereprijs af, dan volgt vaak een tweede bloei en zaait de plant zich minder uit. Laat de oude stengels in de herfst en winter staan en knip ze in maart of april terug tot vlak boven de grond, want holle stengels bieden insecten een schuilplaats. Op gewone tuingrond hoef je niet te bemesten.

Wordt het midden van een pol kaal, dan deel je hem in het voorjaar. Graaf de pol uit, trek hem in stukken met elk een paar gezonde scheuten en wortels, plant de jonge buitenstukken terug en gooi het kale midden weg.

Welke planten passen bij een veronica?

Het blauw van de veronica vraagt om contrast. Gele bloemen van rudbeckia en roze en rode bloemen maken de kleur extra helder, en salie met paarse aren bloeit in dezelfde periode. Op een vochtige plek staat hij goed naast astilbe, in de zon naast winterharde agapanthus. Wil je ook in de herfst bloei, zet er dan een winterharde chrysant bij.

Siergrassen vullen de ruimte tussen de aren en geven de border in het najaar rust, zoals in een border met siergrassen. Kies planten die dezelfde standplaats willen, dus zon, doorlatende grond en weinig mest, dan heb je weinig onderhoud. Meer soorten die tegen vorst kunnen zijn de winterharde vaste planten.