Verbena: volle zon, doorlatende grond en bloei tot de eerste vorst

Welke verbena's kom je in de tuin tegen?

Verbena is een grote groep, maar in de tuin kom je vooral drie soorten tegen. De ijzerhard is een hoge, ijle vaste plant met paarse bloemschermen op dunne stelen. Verbena rigida blijft lager en heeft stijve stelen met paarse bloemen. De eenjarige Verbena x hybrida is de bedplant voor bakken en randen, in rood, roze, paars en wit.

Het verschil telt, want 'verbena' op een etiket kan een plant zijn die de winter overleeft of een die dat niet doet. De ijzerhard overleeft een gewone winter vaak, de bedplant nooit. Ook de citroenverbena heet zo, maar dat is een geurende struik die geen vorst verdraagt en dus binnen overwintert. Kijk bij aankoop daarom naar de volledige plantnaam.

Waar is verbena goed voor?

Verbena is er vooral voor de lange bloei. Van juli tot de eerste vorst staat er kleur, ook als veel andere planten in augustus uitgebloeid zijn. De ijzerhard heeft daarbij een voordeel dat weinig hoge planten hebben: zijn stelen zijn zo ijl dat je er doorheen kijkt. Zet je hem midden in de border, dan levert hij hoogte en paarse kleur zonder dat hij de planten erachter wegdrukt.

De open bloemschermen zijn goed bereikbaar voor insecten, en de verdroogde stengels geven in de winter onderdak. Voor een pot of een rand op het terras kies je de lage bedplant. Die vraagt wel meer aandacht dan de ijzerhard, want hij droogt in een pot snel uit. Geef hem op hete dagen water en haal verwelkte bloemen weg, dan bloeit hij vaak tot de vorst.

Kan een verbena in de zon en waar plant je hem het best?

Ja, de zon is zijn plek. Alle gangbare soorten willen volle zon en doorlatende grond die niet drassig blijft. In de schaduw worden de stelen lang en vallen om, en blijft de bloei beperkt. Op een koude, natte plek rot de wortel sneller weg.

Zet de ijzerhard in een groep achter lagere planten of tussen siergrassen, want door zijn open vorm houd je er uitzicht doorheen. De bedplant past in potten en randen. In een volle border reken je op ongeveer 9 ijzerhardplanten per vierkante meter, voor een losser beeld minder. Met de rekenhulp voor planten per vierkante meter bepaal je wat bij jouw border past.

Hoe onderhoud je Verbena bonariensis?

De ijzerhard is makkelijk, maar de stelen buigen door als de plant groot wordt. Dat vang je op twee manieren op. Zet hem tussen sterkere buren, zoals rozen of monnikskap, waar hij zich aan kan vasthouden. Of knip hem rond de langste dag in de zomer flink terug. Het onderste deel verhout dan, de plant wordt steviger en blijft gewoon bloeien.

Verbena bonariensis zaait zich vaak rijkelijk uit. Dat geeft een natuurlijke look, maar je haalt af en toe zaailingen weg die op de verkeerde plek staan. Uit een twintigtal plantjes kan zo in drie jaar een volle border groeien.

Moet je verbena in het najaar snoeien en hoe kort in het voorjaar?

In het najaar niet. De oude stengels beschermen de plant en geven insecten onderdak. Een vaste verbena knip je pas in het voorjaar terug, zodra de nieuwe scheuten verschijnen. Dat past bij vaste planten in het algemeen, die je in maart of april opruimt. Zo hoort verbena snoeien in het voorjaar.

Knip de oude stengels tot vlak boven de nieuwe scheuten. Wacht je te lang, dan knip je de nieuwe groei mee. De eenjarige bedplanten hoeven niet terug te worden geknipt, die ruim je na de vorst op en zaai of koop je opnieuw.

Welke verbena blijft laag?

Wie een lage verbena zoekt, kiest de bedplant (Verbena x hybrida) van rond 30 cm of Verbena rigida. Ze passen in potten, aan de rand van een terras en als bodembedekker. De bedplant bloeit onafgebroken van de vroege zomer tot de eerste vorst. Roze verbena doet het goed naast zilverkleurig blad en lage siergrassen.

Past de hoge ijzerhard niet, dan is er ook een compacter ras van, bijvoorbeeld 'Lollipop'. Hoe winterhard zo'n ras is, hangt van de plek af, dus zet hem beschut en laat de stengels in de winter staan. Zoek je iets dat echt laag blijft, kies dan een bedplant of Verbena rigida.

Is verbena winterhard, en hoe zaai en steek je hem?

De ijzerhard overleeft de gewone Nederlandse winter in de grond, zolang die niet drassig is. Verbena rigida wil een beschutte, droge plek. De bedplant is eenjarig, na de vorst is hij weg.

Zaaien doe je in maart of april binnen, waarna je de plantjes na half mei buiten zet. Een zaailing van de ijzerhard kan al in het eerste jaar bloeien. Stekken gaat in de zomer: knip een topje van een scheut zonder bloem, steek het in een mengsel van zand en potgrond en houd het vochtig. Overwinter het stekje op een lichte, vorstvrije plek en plant het in het voorjaar uit.

Welke planten passen naast verbena?

De ijzerhard past bij planten die dezelfde zon en droge grond willen. Zet hem bij siergrassen zoals vedergras en bij herfstbloeiers als aster. Voor een border die tot in oktober bloeit, voeg je gaura, sedum en rudbeckia toe. De hoge soort is de ijzerhard, die ook zelfstandig in de border past.

Een voorbeeld van een herfstborder is ijzerhard van 120 tot 150 cm met 9 planten per vierkante meter. Daarbij komen vedergras van 40 tot 50 cm met 5 per vierkante meter en aster van 50 tot 75 cm met 5 tot 7 per vierkante meter. Samen bloeien ze van juli tot oktober en lossen ze elkaar af.

Een hele beplanting bouw je op uit herhaling, een idee uit de border ideeën, en een rode accentkleur kies je uit de planten met rode bloemen. De plantenkiezer filtert op zon en grond.