Gaura (prachtkaars): volle zon, droge voeten en bloei tot oktober

Wat is gaura en welke rassen zijn er?

Gaura lindheimeri, in het Nederlands prachtkaars, vormt een losse, struikachtige pol met dunne stelen waaraan van juli tot oktober kleine, vlindervormige bloemen zweven. De bloemen zijn wit of roze en houden maar een dag stand, maar er komen steeds nieuwe bij. Botanisch rekent men de plant tegenwoordig vaak tot het geslacht Oenothera, maar op het etiket staat meestal nog Gaura.

In de winkel vind je vooral rassen. 'Siskiyou Pink' heeft roze bloemen en wordt 50 tot 75 cm. 'Whirling Butterflies' is een wit ras met losse, bijna zwevende bloemen. Op voedzame grond worden alle types hoger en slapper dan op het etiket staat. Wil je een compacte pol, kies dan een schrale plek en geef geen extra mest.

Kan gaura in de zon, en wat is de beste plek?

De beste plek voor een prachtkaars is volle zon op doorlatende, liefst wat droge grond. In de zon bloeit hij het langst en blijft de pol stevig. Gaura in de volle zon is dus precies goed, ook tegen een zuidgevel of naast een terras.

In de schaduw gaat het minder. De stelen worden lang en slap, de pol valt uit elkaar en er komen weinig bloemen. In halfschaduw met minstens een halve dag zon lukt het nog net, maar de bloei is korter. Kies geen plek waar het water blijft staan, want op natte grond valt de plant makkelijk weg.

Hoe plant je gaura en hoeveel heb je nodig?

Plant gaura in het voorjaar, wanneer de grond opwarmt. Dan heeft de plant de hele zomer om te wortelen voor de eerste winter. Zet hem even diep als in de pot en geef na het planten een flinke gietbeurt. Werk op zware grond grof zand of grind door de plantgrond. Gaura wortelt diep, dus verplant hem liever niet als hij eenmaal staat.

Middelhoge vaste planten van 40 tot 70 cm zet je met 7 tot 9 per vierkante meter. Gaura is luchtig en groeit uit, dus in een border met veel buren zijn 5 tot 7 per m2 genoeg. Wat past bij jouw tuin, reken je na met de rekenhulp voor planten per vierkante meter.

Hoe lang bloeit gaura en hoe verleng je de bloei?

De bloeitijd van gaura loopt van juli tot oktober, en dat is lang voor een vaste plant. Elke bloem duurt een dag, maar de knoppen aan de stelen openen om de beurt, zodat de pol wekenlang bloeit. Een warme nazomer maakt de bloei langer, een koude, natte zomer geeft kortere stelen met minder bloemen.

Wil je de bloei vasthouden, geef dan niet te veel water en mest. Een slappe pol kun je halverwege de zomer inkorten, zodat er nieuwe scheuten met knoppen komen. Bijen en vlinders komen graag op de open bloemen af, dus ook in de herfst blijft er leven in de border.

Hoeveel water en voeding heeft gaura nodig?

Eenmaal gewend heeft gaura weinig nodig. In een droge zomer is een flinke gietbeurt per week genoeg, in een pot iets vaker. Geef niet te veel mest. Een schep compost in het voorjaar is voldoende, want te voedzame grond geeft lange, slappe stelen die omvallen.

Hangt de plant na een regenbui scheef, help hem dan met een lage steun van twijgen of zet hem tussen sterkere buren die hem overeind houden. Uitgebloeide bloemen vallen vanzelf af. Op schrale grond hoef je hem nauwelijks te steunen, omdat de stelen dan korter en steviger blijven. Houd daarom ook de buurplanten die veel voeding vragen op afstand.

In een pot droogt de grond sneller uit en spoelt de voeding eerder weg. Geef daar in de groeitijd regelmatig water en een lichte gift voeding, en laat de pot in de herfst droog uitlekken.

Wat doe je met uitgebloeide gaura?

De bloemen vallen vanzelf af, dus knippen hoeft niet. Wel houdt een lichte snoei in de zomer de pol compact. Kort bij een lange, slappe pol de stelen flink in, dan bloeit de plant daarna door.

De echte snoei komt in het voorjaar, in maart of april, wanneer de nieuwe scheuten aan de voet verschijnen. Knip de oude stelen terug tot vlak boven de nieuwe groei. In het najaar laat je alles staan, want de oude stelen beschermen tegen vorst en vocht. Andere vaste planten knip je in dezelfde periode terug, zoals bij verbena snoeien.

Is gaura winterhard en hoe lang leeft hij?

De plant overleeft vorst, maar niet de combinatie van kou en natte grond. Op zware klei is het risico het grootst, op een doorlatende, zonnige plek het kleinst. Bij strenge vorst helpt een dekje van droog blad of dennentakken, dat je in het voorjaar weghaalt.

Gaura leeft meestal maar een paar jaar. Veel tuiniers houden hem in stand met nieuwe stekken of door zaailingen te laten staan. Gooi een plant die in de winter lijkt te verdwijnen niet te snel weg, want gaura loopt laat uit. Een lege plek in april betekent dus nog niet dat de plant dood is. Wacht tot mei en kijk dan of er aan de voet nieuwe scheuten staan.

Hoe steek of zaai je gaura?

Stekken is de makkelijkste manier om de plant te behouden. Knip in de zomer jonge topjes zonder bloem, haal de onderste bladeren weg en steek ze in een potje met zand en potgrond. Houd ze vochtig en licht en zet ze beschut. Overwinter ze op een heldere, vorstvrije plek en plant ze in het voorjaar uit.

Zaaien kan ook, maar zaailingen lijken niet altijd op de moederplant. Voor een ras als 'Whirling Butterflies' neem je dus liever stekken, zodat je dezelfde plant houdt. Delen werkt slecht, omdat gaura diep wortelt en verstoring slecht verdraagt.

Kan gaura in een pot, en wat past ernaast?

Ja, in een grote, diepe pot met gaten onderin en doorlatende potgrond. Zet de pot in de zon en laat hem in de winter niet doorweken. In een pot blijft de plant vaak compacter, en je kunt hem in de winter beschutter neerzetten dan in de border.

In de border combineert gaura goed met planten die in dezelfde maanden bloeien en dezelfde droge zon willen, zoals verbena, sedum en salvia. Voor een hele beplanting zijn de border ideeën een startpunt, en rode accenten komen uit de planten met rode bloemen. De plantenkiezer zoekt planten bij jouw zon en grond.