Regenton kiezen en aansluiten: 48 liter per millimeter regen

Hoeveel regenwater levert je dak op?

Eén millimeter neerslag is één liter per vierkante meter. Een dak levert daarvan ongeveer 70 tot 95 procent op. Met een gemiddelde van 0,8 geeft een dak van 60 vierkante meter dus 48 liter per millimeter. Laat je de eerste 2 millimeter van elke bui buiten beschouwing, omdat die het dak schoonspoelt, dan blijft ongeveer 48 procent van de neerslag over. Bij 854 millimeter per jaar komt dat neer op grofweg 41.000 liter, of ongeveer 24.600 liter als je voorzichtig rekent.

In elke maand valt er genoeg om een ton van 200 liter meerdere keren te vullen. Het probleem is zelden de opbrengst, maar het moment: april is met 42 millimeter de droogste maand, terwijl je tuin dan al water wil. Hoe je dat voor je eigen dak uitrekent, staat in de regenton rekenhulp.

Welke regenton past bij jouw tuin?

Regentonnen zijn er van 80 tot 800 liter. Een eenvoudige kunststof ton van 100 tot 300 liter met voetstuk kost ongeveer 90 euro (prijspeil november 2026). Met een vulautomaat en bladscheider komt de installatie op grofweg 140 euro en drie uur werk. Een hoge, smalle ton past in een rijtjeshuistuin waar naast de regenpijp weinig ruimte is, een brede ton geeft meer inhoud voor hetzelfde geld.

De maat hangt af van wat je ermee wilt. Voor een paar potten volstaat 100 liter, voor een border van 40 vierkante meter heb je in droge weken 400 liter of meer per week nodig. Een moestuin van 100 vierkante meter redt het niet met 80 liter, en een vat van 1000 liter bewaart water van seizoen naar seizoen. Zet de ton op een verhoging, zodat je er een gieter onder kunt zetten, en op een vlakke, stevige ondergrond: 200 liter weegt 200 kilo. Sluit de bovenkant af tegen muggen en insecten, en zet hem bij voorkeur in de schaduw, tegen algengroei.

Hoe sluit je een regenton aan en maak je een overloop?

De ton krijgt water uit de regenpijp via een vulautomaat. De uitstroomopening in de regenpijp ligt even hoog als de vulopening van de ton of ongeveer 1 centimeter hoger. Een deksel houdt muggen buiten, een bladscheider houdt blad tegen en een kraantje onderaan laat een gieter eronder passen.

Een overloop is geen luxe. Een ton vangt bij heftige buien niet alle regen op en is binnen minuten vol. Zonder uitweg loopt het water langs de ton naar de muur. Je maakt de overloop in vier stappen:

1. Boor vlak onder de bovenrand van de ton een gat dat past op een slangpilaar of aansluiting.
2. Monteer de aansluiting en dicht de rand af met kit.
3. Sluit een slang of buis aan die schuin naar beneden loopt.
4. Leid hem naar een grindput, een geul of de sloot, weg van de muur.

Voor een afkoppelsubsidie moet de overloop op een infiltratievoorziening in de eigen tuin zijn aangesloten, dus vraag het na bij je waterschap.

Waar laat je het overtollige water van een volle ton?

Het beste is dat het water in je eigen tuin de grond in gaat, op een plek die het kan opnemen. Op zandgrond werkt een grindput, ook zinkput genoemd: een flink gat gevuld met grind waar de overloop in eindigt. Op kleigrond loopt het water slecht weg, en werkt een geul of een buis naar een lager punt beter. Op natte veengrond gaat het overtollige water vaak naar de sloot.

Een ingegraven emmer of klein vat vol gaatjes doet hetzelfde als een grindput en is later makkelijker weg te halen. Bij een dak van 15 vierkante meter valt per millimeter ongeveer 15 liter, dus zo'n put hoeft niet enorm te zijn. Hoe je grond waterdoorlatend houdt, zie je bij potgrond en tuinaarde.

Wat doe je met een regenton in de winter?

Maak de ton leeg bij de eerste vorst en bescherm of verwijder het kraantje. Water zet bij bevriezing uit en kan een kunststof ton laten scheuren, zeker als hij vol staat. Laat de ton daarna open staan met de kraan open, zodat er geen water in blijft hangen.

Een vulautomaat met winterstand sluit de ton af van de regenpijp, zodat het water in de winter langs de ton naar beneden loopt. Dat is handig als je de ton wilt laten staan. In het voorjaar zet je de vulautomaat terug in zomerstand, als de ton weer meedoet. Wat je verder per maand doet, staat in de tuinkalender.

Hoe maak je een regenton schoon en waarom wordt het water bruin?

Water in een ton wordt bruin door blad, stof en vuil van het dak. Staat het lang stil, dan kan het gaan stinken, bijvoorbeeld na de winter. Maak de ton dan leeg, borstel hem schoon met water en laat hem drogen. Een bladscheider voor de ton en een zeef in de inlaat houden het meeste vuil buiten, en een ton in de schaduw krijgt minder algen.

Gebruik water van een ton die is gaan stinken liever niet op groenten die je rauw eet. Giet bij de voet van de plant en niet over het blad. Een asbestdak moet eerst vervangen worden voordat je regenwater opvangt, en geïmpregneerd hout of ongecoat zink of koper kunnen het water vervuilen. Zet een filter voor een druppelslang tussen de ton en de slang, zodat de gaatjes niet verstopt raken.

Wanneer en hoeveel water geef je in de tuin?

Geef in een droge periode één keer per week veel water in plaats van elke dag een beetje. Dan wortelen planten dieper. De beste tijd is vroeg in de ochtend, want 's avonds geven vergroot de kans op slakken en meeldauw. In juli verdampt gemiddeld ongeveer 3 millimeter per dag, op een hete dag tot 7.

Planten in de volle grond hebben dan ongeveer 10 tot 20 liter per vierkante meter per week nodig, en dat zijn één tot twee gieters van 10 liter. Jonge moestuingewassen geef je bij aanhoudende droogte elke twee tot drie dagen water en bij hitte dagelijks. Een gevestigd gazon geef je bijna nooit water. Een border van 40 vierkante meter heeft per week dus 400 tot 800 liter nodig, ofwel twee tot vier tonnen van 200 liter. Wil je groenten kweken, begin dan met moestuin beginnen.

Mag je de tuin sproeien in de volle zon?

Het verhaal dat waterdruppels als vergrootglas werken en brandplekken geven, is hardnekkig. In de praktijk gebeurt het zelden: het water koelt het blad. Wel zie je soms witte vlekjes van kalk uit verdampt water.

Toch is overdag sproeien niet slim. Veel water verdampt voordat het bij de wortels komt, dus je hebt meer water nodig. Water geven vroeg in de ochtend is zuiniger. Een plant die slap hangt, geef je ook overdag water, bij de voet. Dat is een noodgreep. Hangt een plant slap terwijl de grond nat is, dan speelt er iets anders mee; bij zieke planten lees je waar je op let.

Hoe ver komt een volle ton in een droge week?

Een volle ton van 200 liter dekt bij 20 liter per vierkante meter per week ongeveer 10 vierkante meter border. Dat is een hoek van 2 bij 5 meter. Voor een moestuin van 100 vierkante meter heb je in dezelfde week 2000 liter nodig, en dan helpt alleen een groter vat of meer dan één ton.

Je vergroot je voorraad door twee tonnen te koppelen met een slang vlak boven de bodem, zodat de tweede vanzelf meevult. Heb je meer regenpijpen, sluit dan elke pijp op een eigen ton aan. Op die manier gebruik je meer van het dak. Een paar goed gevulde tonnen in april en mei maken je in juni minder afhankelijk van de kraan.

Hoe verberg je een regenton of maak je hem mooier?

Een kale kunststof ton is niet ieders favoriet. Kies een kleur die bij de schutting past, zoals bruin of grijs, of zet er een lage border voor met bladplanten die het zicht breken. Een houten ombouw kan, zolang het deksel en de kraan goed bereikbaar blijven.

Een hoge, smalle ton valt minder op dan een brede en past naast een regenpijp, ook als er weinig ruimte is. Laat altijd ruimte om bij de vulautomaat te kunnen, want die zet je in de herfst op winterstand. Een ingegraven of platte ton is een alternatief in een kleine tuin, al is die lastiger leeg te maken.

Hoe bespaar je water in de tuin?

De goedkoopste winst zit in de grond. Een laag compost of mulch remt de verdamping, en bodembedekkers houden de grond koel. Water bij de plantvoet met een gieter of druppelslang, want zwenksproeiers laten veel water verdampen. Zo'n laag bouw je op met compost.

Staan je planten in potten op balkon of terras, dan geldt hetzelfde in het klein, zoals bij balkon en potten, en wat die planten aan voeding nodig hebben, hoort bij bemesten. Een regenton helpt ook de natuur: een bakje regenwater is een drinkplek voor vogels en insecten, en hoe je meer dieren in de tuin haalt, zie je bij natuur in de tuin.