Ruim de tuin in maart op, zet gevoelige planten pas na de IJsheiligen (11 tot en met 14 mei) buiten en poot bollen in oktober en november. In de zomer geef je één keer per week flink water, en bij vorst dek je gevoelige planten af. Wil je zien wat er precies in jouw maand valt, dan zet de tuinkalender per maand de klussen op een rij.
In het voorjaar gaat de regenton neer en maak je de bedden klaar.
De gidsen over tuin per seizoen
OverwinterenHoe je kuipplanten, knollen en pepers vóór de eerste vorst op een koele, lichte plek brengt en de pot buiten beschermt.
Tuin winterklaar makenWat je in oktober en november doet in border, moestuin en gazon, en welke klussen je beter laat liggen.
Wat doe je in het voorjaar, en wanneer mag alles naar buiten?
Het tuinjaar begint in maart. Knip dode delen van vaste planten terug tot net boven de grond en zet een regenton op een verhoging, met een sluitend deksel en een overloop voor zware buien. Dan heb je in droge weken regenwater om je planten mee te begieten. In april start je een compostbak. Wat daar in de loop van het jaar uit komt, strooi je later als compost over je borders.
Meer dan één keer per jaar voeden hoeft niet, doe het in het voorjaar. Kies daarvoor liever compost, bladaarde of organische mest dan kunstmest, want die geven voeding én verbeteren de structuur van de bodem, terwijl kunstmest alleen voedt.
Gevoelige planten zet je pas na de IJsheiligen (11 tot en met 14 mei) in de volle grond, omdat het tot dan 's nachts nog kan vriezen. Vorst daarna is zeldzaam, maar niet uitgesloten, dus houd bij een kille voorspelling vliesdoek bij de hand. De planten die dan naar buiten gaan, zaai je uiterlijk in april binnen voor; per gewas hangt dat af van wanneer je in de moestuin zaait.
Hoe houd je de tuin in de zomer op peil?
Geef planten in droge perioden één keer per week flink water in plaats van elke dag een beetje. Reken op ongeveer 20 liter per vierkante meter, gelijk aan twee gieters van 10 liter. Doe dat het liefst vroeg in de ochtend, want wat er 's avonds nat blijft, trekt slakken en meeldauw aan. Een laag houtsnippers tussen de planten houdt de grond vochtig en het onkruid klein.
Maai het gazon in mei niet, zodat bijen en andere insecten bloemen in het gras vinden. Verticuteer alleen als de zode echt vervilt of bemost is, in april of anders begin september. Dan haal je dood gras en mos weg, en zo'n gazon pak je aan met gericht gazononderhoud door het jaar heen.
Snoei laurierkers en andere prunussen in de zomer, uiterlijk in september, en kijk eerst of er geen nesten in zitten: broedende vogels mag je het hele jaar niet verstoren. Bij appel en peer bestaan twee scholen. De ene snoeit van juni tot september, als de sapstroom actief is en wonden snel herstellen. De andere kiest de winter, omdat je de takken dan goed ziet, maar dat geeft meer waterloten en trager herstel. Voor een gewone tuin is de zomer de eenvoudigste keuze; hoogstamfruit laat je tot na januari met rust. Per soort zie je het in wanneer je wat snoeit.
Van planten die je al hebt, maak je nieuwe met stekken; het beste moment verschilt per soort.
Wat doe je in het najaar voordat de winter begint?
Plant voorjaarsbollen in oktober en november, ongeveer twee keer zo diep als de bol hoog is en met de punt omhoog. Zet ze in oneven groepjes van vijf of zeven, want dat oogt natuurlijker dan een rij. In dezelfde maanden strooi je compost uit als laagje over de grond. Spit hem niet onder, want het bodemleven mengt hem zelf met de toplaag. Verticuteer in november niet meer: het gras heeft dan te weinig groeikracht om te herstellen.
De rest van de najaarsronde, van blad harken tot gereedschap opbergen, hoort bij de tuin winterklaar maken. Laat daarbij een hoek met blad en takken liggen als schuilplek voor egels en insecten. Met een opening onderin de schutting, in overleg met je buren, maak je van je tuin een plek voor egels en andere dieren.
Wat doe je in december en januari?
In de winter is er buiten weinig te doen. Maak een plattegrond en een bloeischema voor de borders van volgend jaar, repareer hekjes en schuttingen en ruim het gereedschap op. Reken ook alvast uit hoeveel potgrond en tuinaarde je in het voorjaar nodig hebt. Bomen, struiken en hagen plant je alleen in vorstvrije perioden, en bij strenge vorst snoei je niet.
Leg bij vorst vliesdoek of noppenfolie over gevoelige planten, en loop zo min mogelijk over bevroren gazon of bevroren grond, om de zode niet te beschadigen. Het ritme van het jaar rust op goede grond, voeding en water, de basis van elk tuinonderhoud.
Veelgestelde vragen
Wat doe je in de tuin per maand?
Elke maand heeft zijn eigen klus. In maart knip je vaste planten terug en plaats je een regenton, en in april zaai je binnen voor. Na half mei zet je gevoelige planten buiten en in de zomer geef je water. In oktober poot je bollen en in december dek je gevoelige planten af. De klussen per maand vind je in de tuinkalender.
Wanneer begint het tuinseizoen?
In de praktijk begint het in maart, met opruimen, een regenton plaatsen en voorzaaien. Planten die geen vorst verdragen, gaan pas na de IJsheiligen (11 tot en met 14 mei) naar buiten. Vorst na die datum is zeldzaam, maar niet uitgesloten. Tot die tijd kun je in huis of onder glas voorzaaien.
Wanneer plant je bloembollen?
Voorjaarsbollen gaan in oktober en november de grond in, zolang de grond nog niet bevroren is. Plant ze ongeveer twee keer zo diep als de bol hoog is, met de punt omhoog. Een groepje van vijf of zeven bollen oogt natuurlijker dan een rij. Knoflook plant je in dezelfde maanden.
Wanneer geef je het best water in de zomer?
Vroeg in de ochtend, en dan liever één keer per week flink dan elke dag een beetje. Ongeveer 20 liter per vierkante meter is genoeg voor de meeste planten. 's Avonds water geven vergroot de kans op slakken en meeldauw, omdat blad en grond de hele nacht nat blijven.
Wat doe je in de tuin in de winter?
Vooral plannen en onderhouden: een beplantingsplan maken, hekjes en schuttingen repareren, gereedschap opruimen en gevoelige planten afdekken bij vorst. Bomen en struiken plant je in vorstvrije perioden. Snoei niet bij strenge vorst en loop zo min mogelijk over bevroren gazon, want daarmee beschadig je de zode.
Potgrond en tuinaardePotgrond is licht en voor in potten, tuinaarde is zwaarder en voor borders. Zo kies je de juiste grond voor olijf, hortensia, roos, moestuin en kruiden.
BemestenBemesten doe je meestal één keer per jaar, in het voorjaar, met compost of organische mest. Kies mest per plant en grond, voor gazon, moestuin en border.
CompostCompost verbetert je grond en maak je zelf van tuinafval. Zo herken je rijpe compost, kies je een soort en weet je hoeveel je per m2 nodig hebt.
Regenton en water gevenEen dak van 60 m2 levert ongeveer 48 liter per mm regen. Lees welke regenton past, hoe je de overloop regelt en wat je in de winter met de ton doet.
StekkenStekken doe je met halfhoutige toppen in de late zomer of met verhoute takken in de winter. Zo kies je de methode per plant en weet je wat het duurt.
Natuur in de tuinEen natuurvriendelijke tuin begint met een doorgang in de schutting, bloemen van maart tot oktober en een rommelhoek. Zo help je egels, vogels en bijen.
