Kunstgras in de tuin: nadelen, kosten en alternatieven

Wat zijn de nadelen van kunstgras in je tuin?

Kunstgras lost twee ergernissen op: je hoeft niet te maaien en het wordt niet modderig. Daar staat veel tegenover. Volgens het handboek voor de watervriendelijke tuin laat het wel water door, maar houdt het geen bodemleven in stand en draagt het niet bij aan de biodiversiteit. Echt gras houdt de tuin koel, kunstgras niet.

Aan het eind van zijn leven moet kunstgras worden afgevoerd, en dat is kunststof. Hoe lang het meegaat, hangt af van de kwaliteit en het gebruik. Vraag daarom naar de garantievoorwaarden. Begin bij de keuze met wat je echt wilt: weinig werk, een droge plek voor kinderen of een groene tuin. Een gewoon gazon vraagt meer werk dan kunstgras, en hoeveel precies hangt af van hoe je je gazon onderhoudt.

Wat kost kunstgras per m2?

Een prijsoverzicht voor tuinaanleg noemt 30 tot 60 euro per m2 voor kunstgras, inclusief aanleg, uurtarief en btw. Een hovenier rekent volgens dezelfde bron 40 tot 60 euro per uur. Het uiteindelijke bedrag hangt af van de kwaliteit van het gras, de ondergrond en hoeveel werk eraan vastzit.

De tabel rekent drie tuingroottes door. Een natuurlijk gazon uit zaad kost in aanleg veel minder, maar vraagt jaarlijks onderhoud. Vraag een hovenier om een offerte per m2 met de ondergrond erbij. De laag onder het gras kost vaak meer dan het gras zelf, en de afvoer van oud kunstgras komt er later bij. Wie twijfelt tussen kunstgras en een gazon, vergelijkt ook wat een gazon aanleggen kost.

Hoe leg je kunstgras, zelf of met een hovenier?

Een goed gelegd kunstgras begint met de ondergrond. Haal de graszoden en wortels weg en graaf de tuin uit tot een vlak profiel. Breng gebroken puin of menggranulaat aan, verdicht dat en strooi er een dun laagje zand op. De dikte van de lagen hangt af van het gras en de grond, dus vraag het de leverancier. Leg waterdoorlatend worteldoek eronder tegen onkruid.

Rol het gras uit, laat het een paar uur liggen zodat de rimpels eruit gaan en knip het op maat. Maak de naden zo smal mogelijk en plak ze met naadband en lijm, anders zie je ze terug. Zet de randen vast met nagels of een opsluitband. Bij een klein, vlak stuk is zelf leggen goed te doen. Bij een aflopende tuin of een groot oppervlak heeft een hovenier de machines om de fundering te verdichten, en vraag je een offerte met prijs per m2, de gebruikte lagen en de garantie.

Kunstgras op een dakterras leggen

Op een dakterras ligt het gras op een dakbedekking, en die moet je ontzien. Leg het los of op een drainerende mat, zodat water onder het gras naar de afvoer kan lopen. Houd de afvoer vrij van bladeren, want een verstopte afvoer geeft op een dak snel lekkage. Vraag vooraf aan de eigenaar of de vereniging van eigenaren wat is toegestaan en laat een dakdekker kijken of de bedekking en het gewicht dit aankunnen. Op een balkon is een los kunstgrasmatje meestal genoeg.

Hoe onderhoud je kunstgras en haal je er onkruid uit?

Kunstgras vraagt weinig onderhoud, maar niet niets. Veeg bladeren en vuil regelmatig weg met een bezem of bladblazer en spoel het gras af als het stoffig of plakkerig is. Anders verzamelt zich organisch materiaal waarin mos en onkruid kiemen, ook als er worteldoek onder ligt.

Onkruid trek je met wortel en al uit de vezels of haal je weg met een voegenkrabber. Azijn en zout zijn niet toegelaten als onkruidmiddel en kunnen de grond eronder schaden. Komt er steeds onkruid terug, dan zit er te veel vuil in het gras of ligt de ondergrond niet goed. Dat is een stuk minder werk dan een gazon, maar helemaal onderhoudsvrij is het niet. Mos en kale plekken in echt gras horen bij de problemen in het gazon.

Welke regels en afspraken gelden voor kunstgras?

Kunstgras lijkt een groene oplossing, maar gemeenten en waterschappen kijken kritisch naar tuinen met veel verharding. Milieu Centraal noemt als richtlijn dat een tuin voor het grootste deel groen blijft, maar hoe kunstgras daarin meetelt, verschilt per gemeente. Vraag het na voordat je een grote tuin bedekt.

Let ook op afspraken met buren, een verhuurder of een vereniging van eigenaren over wat er in de tuin of op het dakterras mag liggen. Zorg dat regenwater op je eigen terrein weg kan en niet naar de buren of het trottoir stroomt. Een doorlatende ondergrond is dus een voorwaarde en geen extra.

Is een natuurlijk gazon met klaver een beter idee?

Wie kunstgras overweegt omdat het gazon veel werk geeft, vindt vaak een eenvoudiger oplossing in een ander maairegime. Maai op ongeveer 7 cm en in de zomer op 10 cm. Laat ongeveer 30 procent van het gazon ongemaaid als schuilplaats voor insecten. Een natuurlijk gazon vraagt minder maaien, mest en water dan een strak gazon. Bij een goed gazon is mest niet nodig, en water krijgt alleen jong gras of na extreme droogte.

Klaver is daarbij geen vijand. Hij bindt stikstof, houdt het gras groen in droge perioden, bloeit van mei tot oktober en voedt bijen en vlinders. Haal hem alleen weg als hij echt in de weg zit: uittrekken of uitsteken werkt op kleine plekken. Zaai kale plekken in het voorjaar of najaar bij. Een gazon dat dicht blijft, is meestal gemakkelijker dan kunstgras. Kies je voor zo'n gazon, dan begin je met een gazon aanleggen.

Welke alternatieven zijn er zonder gras?

Grind, split, schelpen en lavasteen laten regenwater ongehinderd door en leg je eenvoudig zelf aan; stabilisatiematten houden de toplaag egaal. Houtsnippers, schors en cacaodoppen zijn de duurzaamste waterdoorlatende bedekking en houden onkruid en uitdroging tegen, maar je vult ze bijna elk jaar aan. Grasbetonstenen en klinkers met brede voegen laten ruimte voor gras of bodembedekkers en warmen minder op.

Wil je groen zonder maaien, kies dan een bodembedekker. Er zijn verschillende bodembedekkers, en de beste is degene die bij je plek past. Een houten vlonder kan ook, met waterdoorlatend worteldoek en hout met een duurzaamheidskeurmerk. Op schaduwrijke plekken ontstaat algengroei, die je met zand en een borstel verwijdert. Zoek je meer inspiratie voor de inrichting, kijk dan naar tuinideeën en ontwerp.

Hoe maai je een natuurlijk gazon met minder werk?

Een natuurlijk gazon maai je niet elke week. Je kunt tot half juli niet maaien, zodat voorjaarsbloeiers zaad kunnen zetten. Of je maait eind maart één keer en wacht dan tot half augustus. Maai je vaker, doe het dan hooguit eens per maand. Zo houd je veel minder maaibeurten over dan bij een strak gazon, en de insecten houden hun schuilplaats.

Voer het maaisel af, zodat de grond schraal blijft en bloeiende planten meer kans krijgen. Een pad door het hogere gras houdt het geheel toch netjes. Verwacht niet dat zo'n gazon overal even dicht en egaal wordt, want het is meer een grasveld met bloemen dan een biljartlaken. Wie dat bewust kiest, bespaart tijd, water en mest.

Wat kosten de alternatieven naast kunstgras?

Naast kunstgras zijn ook de alternatieven niet gratis. Het prijsoverzicht noemt voor een terras of bestrating 25 tot 150 euro per m2 en voor een vlonder 60 tot 200 euro per m2, steeds inclusief aanleg. Gemiddeld kost het aanleggen van een tuin ongeveer 105 euro per m2, met een spreiding van 60 tot 150 euro.

Kunstgras zit dus aan de onderkant van de prijsrange, maar dat zegt niets over wat het later kost. Grind en houtsnippers zijn goedkoper zelf aan te leggen, maar houtsnippers vul je jaarlijks aan. Een natuurlijk gazon uit zaad kost in aanleg het minst en vraagt vooral tijd.

Hoe haal je kunstgras weer weg?

Wie spijt krijgt, kan kunstgras verwijderen. Rol het op, haal het zand en het worteldoek weg en graaf een deel van de fundering uit. De ondergrond is daarna vaak aangedrukt en arm aan bodemleven, dus werk er compost doorheen voordat je zaait of plant. Vraag bij je gemeente waar je de oude matten kwijt kunt, want ze horen niet bij het gewone afval.

Zaai gras bij een bodemtemperatuur van minstens 10 graden, in maart tot april of begin oktober. Kies je liever planten, begin dan met bodembedekkers en laat de grond eerst een seizoen rusten. Voor het zaaien van een nieuw gazon helpt gazon zaaien en aanleggen verder.

Welk alternatief past bij jouw tuin?

De keuze hangt af van wat je met dat stuk tuin wilt doen. Om te spelen kies je een natuurlijk gazon of kunstgras. Waar je nauwelijks loopt, past een bodembedekker. Voor een zitplek of pad zijn grind of houtsnippers praktisch. Combineren kan ook: een klein stuk gras voor het spelen en de rest met bodembedekkers of grind. Zo houd je het onderhoud beperkt zonder de hele tuin te vervangen. Grond, ligging en gebruik wegen zwaarder dan de tabel, die een eerste richting geeft. Wie eerst wil lezen wat een echt gazon vraagt, begint op de pagina over het gazon. Wil je de hele tuin onder handen nemen, dan zijn tuinideeën een goed begin.