Lavendel stekken in de zomer, of met hout in de late herfst

Wanneer stek je lavendel?

Je hebt twee goede momenten. In de vroege tot hoge zomer neem je zachte of halfhoutige stekken van jonge scheuten. In de late herfst neem je houtstekken: steviger, met een rijpe stengel. De zomerstek wortelt sneller, de houtstek is rustiger en past bij het snoeiwerk na de bloei.

Een plant die je toch snoeit, levert vanzelf stekmateriaal. Lavendel knip je licht na de bloei, in de tweede helft van augustus tot half september, en dan heb je stekken genoeg. Lavendel loopt slecht uit oud, kaal hout, dus stekken van dat hout slaan zelden aan.

Waarom stekken en niet zaaien? Een geselecteerd ras komt uit zaad lang niet altijd hetzelfde terug, terwijl een stek een kopie van de moederplant is. Wil je van één mooie plant een hele rij maken, dan kun je dus het best stekken. Hoe je de plant daarna verzorgt, hoort bij de lavendel in de tuin.

Hoe maak je een lavendelstek?

Kies een gezonde zijscheut zonder bloem en knip hem af op ongeveer 8 tot 10 centimeter, het liefst met een klein stukje hout van de hoofdtak eraan. Haal de onderste 3 tot 4 centimeter blad weg en doop de onderkant eventueel in stekpoeder.

Steek de stek in stekgrond met scherp zand of perliet, tot de onderste bladeren net boven de grond. Lavendel houdt niet van natte voeten, dus kies een mengsel dat goed doorlaat en geef de eerste week alleen water als de grond droog aanvoelt. Zet de pot op een lichte plek zonder volle middagzon. Zes tot acht stekken passen samen in een brede pot, zolang de bladeren elkaar niet raken. Mislukt er een, dan zijn er genoeg over.

Kun je lavendel stekken in water?

Het kan, maar grond is beter. Lavendel komt van droge, schrale grond en rot snel als hij te nat staat. De wortels die in water groeien zijn zwak en breken af bij het overzetten, terwijl een stek in zand of luchtige grond betrouwbaarder wortelt.

Wil je toch water gebruiken, ververs het dan om de paar dagen en pot de stek op zodra de wortels een paar centimeter lang zijn. Een doorzichtig glas laat goed zien hoe het gaat en is een leuke proef met kinderen. Een stek die je later in de tuin wilt zetten, laat je in grond wortelen.

Wat doet stekpoeder, en heb je het nodig?

Stekpoeder bevat een stof die de wortelvorming stimuleert. Maak de onderkant van de stek een beetje nat, zodat het poeder blijft plakken, doop hem er kort in en tik het teveel eraf. Steek hem daarna meteen in de grond.

Het helpt vooral bij planten die lastig wortelen, maar lavendel wortelt in de zomer ook zonder. Gebruik je het toch, schep dan een klein beetje in een schaaltje en doop de stek daarin, niet in de bus zelf, zodat de rest schoon blijft. Gooi wat overblijft weg.

Poeder vervangt geen goede omstandigheden: een stek in natte grond rot ook met poeder. Zorg dus eerst voor schrale, luchtige grond en een lichte plek.

Wanneer kunnen de stekjes naar buiten?

Zie je wortels aan de onderkant van de pot of maakt de stek zichtbaar nieuw blad, dan is hij aangeslagen. Zet hem om in een grotere pot met doorlatende potgrond en laat hem een paar weken in de pot groeien. In de volle grond gaat hij pas als er geen nachtvorst meer wordt verwacht, bij voorkeur na de ijsheiligen, op een zonnige plek met doorlatende grond.

Staan de stekken in de herfst nog in de pot, laat ze dan op een beschutte plek overwinteren en plant ze in het voorjaar. Voor een haag houd je 30 centimeter tussen de planten aan, bij grote rassen 45 centimeter, en losse groepen plant je op ongeveer 90 centimeter van elkaar.

Hoe verschilt dit van andere kruiden en struiken?

Lavendel lijkt in aanpak op rozemarijn, dat ook in schrale grond wortelt. Een olijfboom is een stuk lastiger. Een vijgenboom stek je met verhoute takken in de rustperiode. Bij een hortensia neem je juist een zachte scheut in de zomer, die je onder een kasje laat wortelen.

Kijk per plant naar het goede moment, want halfhout en rijp hout vragen elk een eigen aanpak. Een zachte top die je in de winter neemt, rot weg, en een verhoute tak in de zomer wortelt traag. Lavendel zit daar tussenin, wat verklaart waarom hij twee goede momenten heeft. Rozemarijn is ook een kruid, en hoe je die kweekt, hoort bij rozemarijn kweken.

Wanneer knip je lavendel terug?

De hoofdsnoei van lavendel doe je tussen eind maart en begin mei, na de laatste vorst. Een lichte knipbeurt volgt van half augustus tot half september. Van oktober tot en met februari snoei je niet. Je knipt de uitgebloeide stengels met 2 tot 5 centimeter blad, nooit in het kale hout. Franse lavendel (Lavandula stoechas) knip je anders: de uitgebloeide stengels eind juni of begin juli.

Wat je afknipt, kun je stekken. Zoek stengels zonder bloem uit en verwerk ze binnen een paar uur, zodat ze niet uitdrogen. Daarom past de lichte knipbeurt van augustus en september goed bij de zomerstek.

Knip je een plant bij elke beurt te diep terug, dan loopt hij niet meer uit en moet je hem vervangen. Dat vang je beter op met een stek dan met een nog hardere snoei.