Stekken: welke methode past bij welke plant, en wanneer

Door Redactie Tuinideetje Gecontroleerd op 4 november 2026 11 minuten lezen

Stek halfhoutige toppen van 10 tot 15 centimeter in de late zomer, of verhoute takken van ongeveer 20 centimeter tussen oktober en december. Zet ze in luchtige, schone stekgrond op een lichte plek zonder volle zon en houd ze vochtig, nooit nat. Wortelt een plant moeizaam, zoals een rododendron of magnolia, kies dan afleggen. Aardbei en framboos vermeerder je met uitlopers.

Verschillende stekken in potten met luchtige grond op een houten plank in een Nederlandse onverwarmde kas — Halfhoutige stekken van lavendel en rozemarijn in luchtige stekgrond op een lichte plek zonder volle zon.

Alle gidsen over stekken

Hortensia stekkenVan een hortensia neem je jonge scheuten in de zomer, die in goede omstandigheden binnen twee weken wortelen.
Lavendel stekkenLavendel wortelt in de zomer vlot en is een goede eerste stek om mee te oefenen.
Vijgenboom stekkenEen vijgenboom stek je van takken uit de snoei, die je in vochtige grond laat wortelen.
Olijfboom stekkenEen olijfboom vraagt geduld en een vorstvrije overwintering voor de jonge planten.
Rozemarijn stekkenRozemarijn is een kruidenstruik die je in de late zomer makkelijk stekt.
Framboos stekkenEen framboos vermeerder je met uitlopers die je in de rustperiode met wortels afsteekt.
Rododendron stekkenEen rododendron wortelt langzaam, en afleggen is vaak de zekerste keuze.
Roos stekkenRozen stek je met verhoute scheuten in de herfst, al lukt het niet bij elk ras even goed.
Oleander stekkenEen oleander wortelt in water en grond, maar het sap is giftig en vraagt handschoenen.
Aardbei stekkenAardbeien vermeerder je met uitlopers die je in juli laat wortelen en voor half augustus plant.
Laurier stekkenLaurier wortelt traag en geeft veel uitval, dus reken vooraf op meer stekken dan je nodig hebt.

Welke vijf manieren zijn er om een plant te vermeerderen?

Bij een stek knip je een stuk van de plant en laat je dat zelf wortels maken. Dat is de bekendste methode, maar niet de enige. Bij afleggen buig je een tak naar de grond en laat je hem wortelen terwijl hij nog aan de moederplant vastzit, zoals bij een rododendron die je liever afligt dan stekt. Bij uitlopers steek je een scheut af die al eigen wortels heeft, wat bij frambozen de gewone weg is. Bij delen splits je een pol, en bij zaaien begin je helemaal opnieuw.

Stek, afleggen, uitlopers en delen geven een kopie van de moederplant. Een zaailing kan er heel anders uitzien, vooral bij rassen en kruisingen. Wil je zeker dezelfde kleur, smaak of vorm, kies dan een van die vier. Hoe lang je moet wachten, hangt van de methode af. Welke maand in de tuinkalender het best past voor jouw klus, zie je per seizoen.

Wat je per methode kunt verwachten
Methode	Wanneer	Duurt tot zelfstandig	Voorbeeld
Zachte stek van 5 tot 10 cm	mei tot juli	2 tot 6 weken	munt
Halfhoutige stek van 10 tot 15 cm	juli tot september	6 tot 12 weken	lavendel, hortensia
Houtstek van 20 cm	oktober tot december	3 tot 8 maanden	roos, vijgenboom
Afleggen	maart tot mei	1 tot 2 jaar	hortensia, rododendron
Uitlopers afsteken	oktober, november of maart	1 groeiseizoen	framboos, aardbei

Perioden en wortelduur schuiven mee met de soort, het weer en de plek.

Wat is het verschil tussen zachte, halfhoutige en houtstekken?

Een zachte stek komt van groene, soepele scheuten in het voorjaar en de vroege zomer. Hij wortelt snel, maar verdroogt ook snel. Een halfhoutige stek komt van scheuten die onderaan beginnen te verhouten en bovenaan nog buigen. Dat is de meest gebruikte methode, met de late zomer als vaste keuze. Een houtstek komt van takken die helemaal verhout zijn, in de rustperiode, en wortelt het traagst.

Bij lavendel werkt een zachte of halfhoutige stek van een jonge plant in de zomer, terwijl houtstekken beter lukken na de bloei in de late herfst. Een hortensia stek je met verse, jonge scheuten van een paar centimeter, die in goede omstandigheden binnen twee weken wortelen. Je kiest het moment dus naar de toestand van het hout en niet naar een datum op de kalender.

Op welke plek snijd je een stek, en hoe lang is hij?

Knip net onder een bladknoop, de plek waar een blad of zijscheut aan de stengel zit. Daar vormen zich het snelst wortels. Gebruik een scherp mes of een snoeischaar die je met alcohol of heet water hebt schoongemaakt, want een stomp of vuil mes geeft een geplette snede waar schimmel in komt.

Haal de onderste bladeren weg, zodat er niets onder de grond kan rotten. Laat bovenaan twee tot vier bladeren staan en knip grote bladeren doormidden om de verdamping te beperken. De stek heeft nog geen wortels en neemt water alleen op via de snede. Zet hem voor een derde tot de helft van zijn lengte in de grond en druk de grond licht aan. Prik eerst met een potlood een gat, zodat de snede onderweg niet langs de grond schuurt en de wortelvorming blijft.

Een stek nemen: knippen, blad verwijderen en stekken

Welke grond en welke plek heeft een stek nodig?

Een stek wil luchtige, schone grond en geen zware tuinaarde. Turfvrije potgrond of bladaarde met wat perliet of vermiculiet is een goede basis. Zuurminnende planten zoals rododendron krijgen bladaarde van eik of naaldbomen. Waarom turfvrij en welke mengsels er zijn, zie je bij potgrond en tuinaarde.

Zet de stek licht, maar niet in de volle zon, en beschut tegen wind. Een plastic zak eroverheen houdt de lucht vochtig, zolang je hem elke dag even opent. Giet bij voorkeur met regenwater, want kalkrijk kraanwater maakt de grond in een pot na verloop van tijd minder zuur. Regenwater vang je op met een regenton. Voeding heeft een stek zonder wortels niet nodig. Houd de grond licht vochtig: voel met je vinger of de bovenste centimeter nog aanvoelt als een uitgeknepen spons, en geef pas water als dat niet meer zo is.

Stek je het best in water of in grond?

Veel mensen zetten een stek in een glas water en kijken hoe de wortels groeien. Dat gaat goed bij zachte, kruidachtige planten zoals munt en bij oleander, en minder goed bij houtige planten als rozen en rododendrons. Waterwortels zijn broos en aan water gewend, dus bij het oppotten sterft een deel af. In grond ontstaan de wortels meteen in hun eigen omgeving, waardoor er minder uitval is.

Begin je toch in water, ververs het dan elke week, houd de snede onder water en pot de stek op zodra de wortels een paar centimeter lang zijn. Wacht je langer, dan worden de wortels dik en glazig en slaat de plant na het verplaatsen vaak slecht aan. Zet de stek dan in lichte, vochtige potgrond en houd hem de eerste week onder een afdekking.

Welke methode past bij welke plant
Plant	Beste methode	Moment	Water of grond
Munt	zachte stek of afsteken	april tot mei	water of grond
Oleander	halfhoutige stek	juli tot september	beide
Lavendel	halfhoutige stek	juli tot augustus	grond
Roos	houtstek	oktober tot december	grond
Framboos	uitlopers afsteken	oktober, november of maart	grond
Aardbei	uitlopers laten wortelen	juli tot half augustus	grond
Rododendron	afleggen of halfhoutige stek	maart tot mei of augustus	grond

Wat lukt er bij struiken, bomen en klimplanten?

Bij struiken en bomen hangt het succes van de soort af. Een wilg wortelt als een van de weinige bomen gemakkelijk: een verhoute tak die je in de winter in vochtige grond zet, lukt meestal. Salie en passiebloem laat je in de zomer wortelen met halfhoutige of zachte toppen, net als lavendel. Een klimhortensia kun je afleggen of in de zomer stekken. Bij een magnolia is afleggen de zekerste weg, omdat stekken zelden wortelt.

Wat bij jou lukt, hangt af van het ras, het weer en de grond. Probeer bij twijfel twee methoden naast elkaar en noteer welke werkte. Een meidoorn of een eik vermeerder je meestal liever met zaad, want met stekken is dat zelden een succes. Snoei je een vlinderstruik in het voorjaar, dan is het snoeisel meteen een gratis bron van stekken.

Welke methode past bij struiken en klimplanten
Plant	Beste methode	Moment	Wat je kunt verwachten
Wilg	houtstek van ongeveer 30 cm	december tot februari	wortelt meestal vlot
Kruisbes en aalbes	houtstek van ongeveer 20 cm	oktober tot december	wortelt meestal goed
Passiebloem	zachte stek of afleggen	mei tot juli	lukt meestal
Salie	halfhoutige stek	juli tot augustus	lukt meestal
Klimhortensia	afleggen of halfhoutige stek	mei tot juli	lukt, maar duurt een tijd
Magnolia	afleggen	maart tot mei	stekken lukt zelden

Dit zijn richtlijnen uit de praktijk; per ras kan het anders lopen.

Wat doe je als de stek wortels heeft?

Een stek met wortels is nog kwetsbaar. Pot hem op in een potje van 9 tot 12 centimeter met voedzamere potgrond en laat hem de eerste weken op dezelfde beschutte plek staan. Laat hem daarna in een week of twee wennen aan buiten, eerst een paar uur per dag en later de hele dag.

Voeding geef je pas als de plant zichtbaar groeit. Een klein beetje organische mest of een schep compost in de pot is genoeg, want te veel verbrandt de jonge wortels. Zet de plant pas in de tuin als het potje goed doorwortelt is, meestal na het eerste groeiseizoen, en geef hem het eerste jaar extra water bij droogte. Met een etiket met naam en datum zie je volgend jaar welk moment het best werkte. Wortelt een stek niet, dan is dat geen ramp: de volgende ronde weet je weer iets meer.

Welke gids past bij jouw plant?

Elke plant heeft zijn eigen regels, dus kijk goed naar jouw plant. Een hortensia en een lavendel zijn de bekendste zomerstekken en een goede plek om te oefenen. De vijgenboom en de olijfboom vragen meer geduld, en rozemarijn is als kruidenstruik juist makkelijk.

Aardbeien en frambozen vermeerder je met uitlopers, dus lees voor aardbeien en frambozen de gids met die werkwijze. Bij rododendron, oleander en laurier heb je te maken met leerachtig blad, en bij een roos met de vraag of je een geënt ras hebt, want dan krijg je een andere plant dan je kocht. Weet je niet precies wat voor plant je hebt, begin dan met de soort die er het meest op lijkt en kijk naar de bladvorm en de hardheid van het hout.

Welke planten zijn giftig en wanneer draag je handschoenen?

Het sap van oleander is giftig, dus draag handschoenen bij het snoeien en stekken en was je handen daarna. Ook bij rododendron kun je beter uitgaan van een giftige plant en er niets van eten. Houd stekken uit de buurt van kinderen en huisdieren. Is er toch iets ingeslikt, bel dan de huisarts of de huisartsenpost, en bij een dier de dierenarts.

Ook een plant die niet giftig is, kan je verwonden. Draag stevige handschoenen bij rozen en snijd altijd van je af. Bij de blauwe passiebloem is niet goed bekend hoe giftig hij is. Behandel hem dan als een giftige plant: niet eten, en kinderen en huisdieren erbij weghouden. Ruim ook het snoeisel op, want een afgeknipte tak blijft aantrekkelijk voor een kind of een hond.

Wanneer kies je afleggen in plaats van stekken?

Afleggen is de rustige variant. Een tak blijft aan de moederplant zitten, krijgt aan de onderkant een kleine wond in de schors en gaat zo in de grond, waar hij wortels maakt terwijl hij gevoed wordt. Bij een hortensia kan dat vrijwel het hele jaar, met het voorjaar als gunstigste moment, en de tak heeft ongeveer een jaar nodig om genoeg eigen wortels te krijgen. Bij een rododendron is het een van de weinige zekere wegen. Wil je weten hoe het bij andere planten gaat, kijk dan naar de hortensia en de lavendel.

Kies afleggen als je maar één plant wilt, als je tijd hebt en als de plant moeilijk wortelt. Kies stekken als je meer planten wilt of als de plant geen lage takken heeft. Bij pioenrozen is delen de gewone weg: je deelt een oude plant in de herfst. Een stengelstek van een pioen is niet beproefd. Delen werkt ook goed bij pollen en kruiden, zoals je ziet bij kruiden kweken.

Uit de praktijk

Een stengelstek van een pioenroos

Iemand die jarenlang dahlia's stekte, wilde hetzelfde proberen met een pioenroos: een stuk stengel met twee zijtakjes afknippen en in de grond zetten. Dat bleek geen beproefde route. Wat wel genoemd werd, waren de toppen van nieuwe scheuten in het voorjaar en vooral wortelstek of het delen van een oude plant. Wie toch een stuk stengel neemt, doet dat op eigen risico en houdt de moederplant intact.

Een stukje munt is genoeg

Op een volkstuin verdween een mooie Marokkaanse munt met de vorige eigenaar. Een nieuwe plant was niet moeilijk te krijgen, want een klein stukje met wortels is genoeg en munt groeit snel. Stekjes kunnen zelfs in een envelop de post in. Wie munt deelt, geeft er meestal een kluitje bij en de tip dat de plant in een pot beter in toom blijft.

Veelgemaakte fouten

Een te natte of te zware grond gebruiken
Tuinaarde is zwaar en houdt veel water vast, waardoor de stek wegrot. Neem een luchtig mengsel met perliet of zand en laat de grond tussen twee gietbeurten licht afdrogen.
De stek in de volle zon of in de warmte zetten
Een stek zonder wortels verdampt veel water. Een lichte plek zonder volle zon of een koele kas geeft minder uitval dan een warme vensterbank.
Te vroeg voeden of verplanten
Voeding verbrandt jonge wortels. Wacht tot er wortels onder uit de pot komen of de stek merkbaar vastzit.
Op het verkeerde moment stekken
Een zachte top in de winter rot weg, een verhoute tak in de zomer wortelt traag. Laat het moment bepalen door de toestand van het hout.

Wanneer je een vakman belt

Stekken doe je voor de meeste planten gewoon zelf. Een kwekerij is verstandiger als je grote aantallen van één ras nodig hebt of bomen wilt vermeerderen die je niet zelf kunt verplaatsen.

Veelgestelde vragen

Waar knip je een stekje af?

Net onder een bladknoop, met een schoon en scherp mes of schaar, omdat daar de wortels het snelst ontstaan. Bovenaan knip je een paar millimeter boven een knop, zodat het stuk niet uitdroogt. Haal de onderste bladeren weg en laat bovenaan twee tot vier bladeren staan.

Hoe kan je planten stekken?

Kies een gezonde scheut, knip hem onder een bladknoop en haal de onderste bladeren weg. Zet hem in luchtige stekgrond of in een glas water op een lichte plek zonder volle zon en wacht op wortels. Hoe lang dat duurt, hangt van de plant af.

Hoe kan ik planten stekken in water?

Zet een gezonde top in een glas schoon water, met de onderste bladeren eraf en de snede onder water. Ververs het water elke week. Pot de stek op zodra de wortels een paar centimeter lang zijn, want waterwortels zijn kwetsbaar.

Hoe kan ik rhododendrons stekken?

Neem in de late zomer halfhoutige toppen van 8 tot 10 centimeter en zet ze in zure, luchtige stekgrond. Wortelen duurt maanden en niet elk ras lukt. Een tak afleggen in het voorjaar is zekerder, maar duurt een tot twee jaar.

Hoe kan ik een vlinderstruik stekken?

Zet halfhoutige toppen in de zomer of houtstekken in de winter in luchtige grond. Snoei je de struik in het voorjaar, dan kun je de afgeknipte scheuten als stek gebruiken. Reken op weken tot enkele maanden voor ze wortelen, en laat de stekken in die tijd niet uitdrogen.

Kun je basilicum stekken?

Ja, een zachte top van basilicum wortelt gemakkelijk in water of vochtige grond. De plant is gevoelig voor kou, dus doe het in het voorjaar of de zomer en zet de stek warm en licht. Voor munt, tijm en rozemarijn gelden vergelijkbare regels.

Bronnen bij dit artikel

Lavender: growing guide (lavendel stekken), Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
Hydrangea zomerstek (hortensia stekken), Groei & Bloei afdeling Wageningen (bekeken op 4 november 2026)
Hortensia vermeerderen door afleggen: stap voor stap, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
Munt in de tuin: van stek tot sterke groeier, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
Gebruik geen turf: er zijn alternatieven, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
Snoeien oleander (Groei & Bloei Deventer), Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
Infofiche moestuin 7: kleinfruitstruiken (frambozen, braambessen, aalbessen), Leefmilieu Brussel (bekeken op 4 november 2026)
Aardbeien kweken: hoe je begint in maart en april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)