Vijgen: wanneer ze rijp zijn en waarom er geen wesp in zit
Vijgen uit je eigen tuin rijpen meestal van eind augustus tot in oktober, en alleen de vruchten die in de zomer al flink dik zijn, halen de eindstreep. In een tuinvijg zit geen wesp, want de gangbare rassen zetten vrucht zonder bestuiving. Een rijpe vijg voel je aan zijn zachtheid, niet aan zijn kleur. Voor een warme plek kun je ook terecht met druiven en vijgen.
De vijg in het kort
- Vrucht
- een holle bloemstengel met kleine bloemen aan de binnenkant
- Eigen oogst
- meestal eind augustus tot in oktober
- Rijp bij
- zacht, licht doorzakkend en met een buigende steel
- Kleur
- paars, bruin, geel of groen, afhankelijk van het ras
- Bestuiving
- gangbare tuinrassen zetten vrucht zonder wesp
- Onrijp
- hard en bitter, met melksap dat mond en huid kan prikkelen
In welk seizoen zijn er vijgen?
Het seizoen van vijgen in je eigen tuin begint aan het eind van de zomer en loopt tot in de herfst. Wanneer precies, hangt af van het ras, de plek en het weer. Een vijg tegen een warme muur rijpt eerder dan een vijg in de schaduw, en in een koele zomer schuift alles een paar weken op. In de winkel liggen vijgen veel langer, omdat die uit warmere landen komen.
Veel rassen dragen twee keer. In het voorjaar zitten er kleine vruchtjes op het oude hout, de breba-vruchten. De hoofdoogst groeit aan de nieuwe takken en rijpt in de late zomer. Bij een jonge boom vallen de voorjaarsvruchtjes vaak af, omdat hij zijn kracht in takken en blad steekt. Voor je eigen oogst telt dus vooral de vrucht die in de zomer aan de nieuwe takken hangt.
| Periode | Wat er gebeurt | Wat je ermee doet |
|---|---|---|
| Voorjaar | kleine vruchtjes van het oude hout worden dikker | laat de grootste zitten, haal de kleinste weg |
| Zomer | nieuwe vruchten groeien aan de jonge takken | geef water bij droogte |
| Eind augustus tot oktober | de dikste vruchten rijpen | pluk ze als ze zacht zijn |
| Herfst | kleine vruchtjes blijven hard | laat ze zitten of haal ze weg |
Welke soorten vijgen kun je kweken?
Vijgen verschillen in kleur, smaak en rijpingstijd. Brown Turkey en Ronde de Bordeaux zijn bekende rassen voor de tuin. Kies bij de vijgen in de tuincentra een ras dat als winterhard wordt aangeboden, want de verschillen in winterhardheid zijn groot. Let in een koude streek op een ras dat vroeg rijpt. Een winterhard ras in een pot geeft vaak een betere pluk dan een boom in de volle grond.
De kleur van de schil zegt niet alles. Er zijn rassen die groen of geelgroen blijven als ze rijp zijn, dus een groene vijg is niet altijd onrijp. Gebruik de zachtheid van de vrucht als maatstaf. Een rijpe vijg geeft licht mee onder je vingers en buigt aan de steel naar beneden. Zo beoordeel je tijdens het vijgen oogsten of een vrucht klaar is.
Zit er in elke vijg een wesp?
Nee. De vijgenwesp is een klein insect dat bij sommige rassen uit warme streken nodig is om de bloemetjes in de vrucht te bestuiven. Het vrouwtje kruipt in de jonge vrucht om eitjes te leggen en bestuift onderweg de bloemetjes aan de binnenkant. Wat jij eet, is vruchtvlees.
De vijgen die als tuinplant worden verkocht, hebben die wesp niet nodig. Ze zetten vrucht zonder bestuiving, dus ook zonder insect. De knapperige korreltjes in de vijg zijn de uitgegroeide bloemetjes, geen eitjes. Zie je een klein gaatje in de bodem van de vrucht, dan is dat de natuurlijke opening, geen teken van een wesp. Rijpe vijgen trekken wel gewone wespen aan, dus pluk op tijd en ruim gevallen vruchten op. Een vijgenwesp zit er in die vruchten dus niet in, ook niet als je de vrucht doormidden snijdt.
Zijn onrijpe vijgen giftig?
Onrijpe vijgen zijn vooral hard en bitter. In de vrucht en in de bladeren zit een wit melksap dat de mond kan prikkelen en bij een gevoelige huid, zeker in de zon, roodheid of blaren kan geven. Draag daarom handschoenen bij het snoeien en plukken en spoel het sap van je handen.
Eet je per ongeluk een onrijpe vijg, dan zijn milde klachten aan mond of maag mogelijk. Houd kinderen weg van onrijpe vruchten en bel bij klachten de huisarts. Wacht gewoon tot de vrucht zacht en zoet is, want een onrijpe vijg wordt na het plukken niet meer beter. Aan het eind van de zomer gaat de laatste rijping vaak snel: van dik naar rijp kan in enkele dagen, dus controleer de boom dan elke dag.
Groene vijgen: wanneer plukken en wat ermee?
Een groene vijg kan rijp of onrijp zijn, en het verschil zie je niet aan de kleur. Rijp is de vrucht zacht, licht doorzakkend en buigt de steel naar beneden. Onrijp is hij hard en rechtop. Een ras dat groen blijft, krijgt bij het rijpen vaak een gelere tint.
Aan het eind van de herfst blijven vruchten die niet meer rijp worden, groen en hard aan de takken zitten. Ze drogen in of vallen af, en je haalt ze in het voorjaar weg zodat de boom zijn kracht in nieuwe vruchten steekt. Een vijg binnen zetten helpt nauwelijks bij het afrijpen. Een zonnige plek buiten met bescherming bij vorst doet meer, ook voor een vijgenplant in een pot.
Hoe eet en bewaar je verse vijgen?
De schil van een rijpe vijg eet je gewoon mee. Was de vrucht kort, want op het zachte vruchtvlees ontstaan snel schimmels. Het eenvoudigst is rauw, zo uit de hand, of in tweeën gesneden op brood. Vallen er vijgen voordat ze rijp zijn, dan zijn ze meestal te vroeg of beschadigd en kun je ze beter weggooien.
Verse vijgen zijn teer en houden een paar dagen. Leg ze naast elkaar op een schaal in de koelkast, en haal ze een uur voor het eten eruit voor de beste smaak. Heb je er te veel, dan kun je ze drogen of invriezen. Bij het plukken en bewaren van vijgen zie je hoe je dat aanpakt en hoe lang ze goed blijven.
Wat kun je van vijgen in je eigen tuin verwachten?
Reken er niet op dat elke vijg rijp wordt. In de volle grond valt de oogst in het Nederlandse klimaat vaak tegen. Een bak met een winterhard ras geeft meestal een betere pluk, zoals je leest bij de vijgenboom in pot. Staat de boom tegen een muur of onder een pergola, dan krijgt hij warmte en beschutting. Zon, beschutting en een goed doorlatende grond bepalen of de vruchten rijp worden, dus kies de plek van de vijgenboom daarop.
Ook een kleine tuin heeft ruimte voor fruitbomen. Op een vergelijkbare zonnige plek doen ook de druif en de kiwi het goed. Een vijg tegen een muur houd je in model met de juiste snoei van de vijgenboom.
Uit de praktijk
Een vijgenboom die te snel groeide
Drie jaar na het planten tegen een zuidgevel was een vijg zo uitbundig gegroeid dat hij topzwaar werd. Tijdens een stevige storm spleet de stam, ondanks een steun op twee derde van de stam. De eigenaar snoeide hem rigoureus terug, nam een flink aantal stekken van het snoeisel en verplantte de boom. Het leerpunt: bind lange takken tijdig aan, snoei de kroon in model en reken in het jaar na zo'n ingreep niet op vruchten.
Een gekregen stekje vlak voor de winter
Iemand kreeg in de nazomer een stekje van een vijg met net de eerste blaadjes. De vraag was of het binnen moest overwinteren. Bij een winterhard ras kan een stek buiten blijven, mits de plek beschut is. Weet je niet welk ras het is, dan zet je het stekje de eerste winter liever vorstvrij en licht, tot de plant sterker is geworden.
Veelgemaakte fouten
Vijgen plukken op kleur
Sommige rassen blijven groen als ze rijp zijn. Voel of de vrucht zacht is en kijk of de steel buigt.
Kleine najaarsvruchten laten rijpen
Die rijpen in oktober niet meer af. Haal ze weg of laat ze zitten, ze verdrogen vanzelf.
Het melksap onderschatten
Het sap kan de huid prikkelen. Draag handschoenen en spoel je handen af.
Veelgestelde vragen
In welke maand zijn vijgen rijp?
Eigen vijgen rijpen in Nederland meestal van eind augustus tot in oktober. Een warme muur, een vroeg ras en een mooie nazomer brengen de oogst naar het begin van die periode. Vruchten die in oktober nog klein en hard zijn, worden niet meer rijp. Let bij het plukken vooral op de zachtheid en de steel.
Welk seizoen hebben verse vijgen?
In je eigen tuin loopt het seizoen van het eind van de zomer tot in de vroege herfst. Vijgen uit de winkel hebben een langer seizoen, omdat ze uit warmere landen komen. Voor tuinvijgen telt dus vooral hoe warm de zomer was en hoe vroeg het ras rijpt.
Wanneer zijn vijgen niet eetbaar?
Onrijpe vijgen zijn hard en bitter, en het melksap kan mond en huid prikkelen. Ook beschimmelde of gistende vijgen laat je liggen. Een eetbare vijg is zacht, geeft licht mee onder je vingers en ruikt zoet. Twijfel je, wacht dan een dag.
Hoe eet je het beste verse vijgen?
Het lekkerst is een rijpe vijg rauw, kort gewassen en zo uit de hand. De schil eet je mee. Plukvers smaken ze het zoetst, en uit de koelkast haal je ze een uur voor het eten om de smaak terug te laten komen.
Wat is de voedingswaarde van vijgen?
Vijgen bevatten van nature veel suiker en vezels, en gedroogde vijgen nog meer per gram dan verse omdat het water eruit is. Exacte cijfers hangen af van het ras en de rijpheid, dus noemen we ze hier niet. Voor voedingsvragen kun je beter terecht bij een erkende voedingsbron.
Wat zijn grote vijgen?
Grote vijgen zijn rassen of vruchten die flink dik worden, soms ruim een vuist groot. De grootte hangt vooral af van het ras en de zomer. Vruchten die vroeg in het seizoen al dik zijn, rijpen het vaakst af. Wil je grote vruchten, kies dan een ras dat daarom bekend staat.
Wat is het verschil tussen groene en paarse vijgen?
Het verschil zit vooral in het ras. Paarse en bruine vijgen worden in de zon donkerder, groene rassen blijven groen of geelgroen als ze rijp zijn. De smaak verschilt per ras, niet per kleur. Beoordeel rijpheid dus op zachtheid en de neerhangende steel.
Wanneer kan ik groene vijgen plukken?
Pluk een groene vijg als hij zacht aanvoelt, licht meegeeft en aan zijn steel naar beneden buigt. Een harde groene vijg is meestal nog onrijp. Pluk liever een dag te laat dan een dag te vroeg, en doe dat met handschoenen vanwege het melksap.
Wat te doen met groene vijgen?
Zijn ze zacht en rijp, dan eet je ze gewoon. Blijven ze aan het eind van de herfst hard, dan rijpen ze niet meer. Haal ze weg of laat ze aan de boom hangen, waar ze verdrogen. Haal de kleinste weg zodat de boom energie overhoudt voor de grotere vruchten.
Welke geur haten wespen?
Pepermunt, kruidnagel en citroen worden vaak genoemd, maar een bewezen geurmiddel is er niet en de werking is kort. Wespen komen af op zoet, rijpend fruit. Pluk rijpe vijgen op tijd en laat geen gevallen vruchten liggen. Zit er een nest vlakbij, schakel dan een specialist in.
Bronnen bij dit artikel
- Vijgenboom in pot, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Vijg snoeien en leiden: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
