Vijgen oogsten: pluk ze zacht en hangend, vanaf eind augustus
Pluk een vijg als hij zacht aanvoelt en aan zijn steel naar beneden hangt, meestal vanaf eind augustus tot in oktober. Na het plukken rijpt een vijg niet meer, dus een harde vrucht blijft onrijp. Bewaar verse vijgen een paar dagen in de koelkast, of droog en vries ze in. Voor de boom en zijn standplaats kijk je naar druiven en vijgen in het algemeen.
Vijgen oogsten in het kort
- Oogsttijd
- meestal van eind augustus tot in oktober, later bij een koele zomer
- Rijp bij
- zacht, licht doorzakkend, steel buigt naar beneden
- Plukken
- met handschoenen en met een klein stukje steel
- Rijpen na plukken
- nee, de vrucht rijpt niet verder
- Bewaren vers
- enkele dagen in de koelkast, in een enkele laag
- Langer bewaren
- drogen of invriezen
Wanneer zijn vijgen rijp en klaar om te plukken?
Een rijpe vijg herken je aan drie dingen. De vrucht voelt zacht aan en geeft licht mee onder je vingers. De steel buigt door het gewicht naar beneden, zodat de vrucht hangt in plaats van rechtop staat. En de schil krijgt een diepere kleur, al verschilt dat per ras. Soms verschijnt onderaan een druppeltje suikerige vloeistof, een goed teken.
Wacht niet te lang, want van stevig naar rijp gaat het vaak snel. Loop aan het eind van de zomer elke dag langs de boom. Een vijg die te lang hangt, barst open of trekt wespen en vliegen aan. Een harde vijg die nog rechtop staat, laat je hangen.
Pluk het liefst 's ochtends, als de vruchten koel zijn, en leg ze voorzichtig in een ondiepe bak. In een diepe emmer worden ze geplet. Eet gebarsten vruchten of vruchten met een kwetsbare schil als eerste op.
| Kenmerk | Rijp | Nog niet rijp |
|---|---|---|
| Gevoel | zacht, licht meegevend | hard en stevig |
| Steel | buigt naar beneden | staat rechtop |
| Kleur | dieper en gelijkmatig | licht en groen, tenzij het ras groen blijft |
| Aan de onderkant | soms een druppel nectar | dicht en droog |
Waarom rijpen vijgen niet na?
Anders dan een banaan of peer rijpen vijgen na het plukken niet meer. Een vrucht die hard van de boom komt, wordt niet zoeter op de vensterbank maar verschrompelt hooguit. Pluk dus liever een dag te laat dan een dag te vroeg, want een vijg die nog stevig is, verbetert niet meer. Helpen doet een warme, zonnige plek tegen de muur, matig water en geen mest in de late zomer. Zo'n plek hoort bij de vijgenboom als vast onderdeel van de verzorging.
Draag handschoenen bij het plukken. Het melkachtige sap in de steel en de bladeren kan de huid irriteren, vooral in de zon. Draai de vrucht voorzichtig los of knip de steel af en laat een klein stukje aan de vrucht zitten. Zo blijft hij langer goed.
Vijgen vallen van de boom: normaal of een probleem?
Vruchtval komt vooral voor bij een jonge boom. Hij is dan te jong om alle vruchten te dragen, net overgepot of heeft te veel of te weinig water gehad. Controleer of de pot goed afwatert en geef pas water als de grond droog aanvoelt. Droge wind verdraagt een vijg prima.
Veel rassen, zoals de Brown Turkey, geven twee oogsten. De breba-vruchten zijn de kleine vruchtjes die in het voorjaar op het oude hout zitten. De vruchten van de hoofdoogst groeien aan de nieuwe takken en rijpen in de late zomer. Bij een jonge boom steekt de plant zijn kracht in nieuwe takken en blad, en dan vallen de voorjaarsvruchtjes vaak af. Dat is geen ziekte. Wil je er toch een paar redden, laat dan de grootste zitten en haal de kleinste weg, maar alleen bij een boom die groot genoeg is.
De oogst van de late zomer en wat er in oktober nog hangt
De hoofdoogst rijpt in de late zomer aan de takken van dit jaar. Wanneer precies, hangt af van het ras en de zomer: na een warme zomer pluk je soms al eind augustus, na een koele zomer pas in september. In oktober hangen er vaak nog kleine, harde vruchtjes. Die rijpen niet meer af. Soms blijven ze de winter aan de boom, drogen ze in en haal je ze in het voorjaar gemakkelijk weg.
Een late pluk in oktober levert meestal weinig op, want de vruchten zijn minder zoet. Pluk wat zacht is en laat de rest hangen. Wie meer wil weten over de soorten en de vrucht zelf, begint bij de vijg. Heb je een boom in een bak, dan staat de oogst en de overwintering bij de vijgenboom in pot.
| Periode | Vruchten | Kans op rijping |
|---|---|---|
| Voorjaar | kleine vruchtjes van het oude hout (breba) | rijpen in Nederland zelden af, vallen bij een jonge boom vaak af |
| Eind augustus | eerste vruchten van de nieuwe takken | bij een warme zomer en een vroeg ras |
| September | dikke vruchten aan de nieuwe takken | goed, zolang het warm en zonnig blijft |
| Oktober | kleine, harde vruchtjes | nauwelijks, ze rijpen niet meer |
Vogels, wespen en schimmel bij de oogst
Rijpe vijgen trekken wespen, vliegen en vogels aan. Pluk daarom elke dag, ruim gevallen vruchten op en hang zo nodig een net of gaas over een tak met veel vruchten. Een wespennest haal je nooit zelf weg. Heb je overlast of een allergie, schakel dan een gespecialiseerd bedrijf in.
Vochtig, benauwd weer geeft schimmel op de vrucht. Zorg voor lucht in de boom door overtollige takken in te korten en geef water bij de voet in plaats van over het blad. Dat snoeien pak je aan zoals bij het snoeien van een vijgenboom. Staan er druiven of kiwi's op dezelfde warme muur, dan volgt hun oogst een eigen ritme, zie de druif en de kiwi.
Vijgen bewaren, drogen en invriezen
Verse vijgen zijn teer. Leg ze in één laag op een schaal en bewaar ze enkele dagen in de koelkast. Haal ze een uur voor het eten uit de koelkast, want kou haalt de zoetheid weg. Was ze pas vlak voor het eten en leg beschadigde vruchten niet bij de gave.
Wil je meer bewaren, droog de vijgen dan in halve plakken in een droogoven of op een lage ovenstand, tot ze taai en niet meer plakkerig zijn. Laat de ovendeur op een kier staan zodat het vocht weg kan. Invriezen kan ook: leg hele vruchten los op een plaat, vries ze voor en doe ze daarna in een zak. Ontdooide vijgen zijn zacht en vooral geschikt voor jam of een taart.
Hoe lang blijven verse vijgen goed en hoe krijg je ze eerder rijp?
Op kamertemperatuur blijft een verse vijg maar een dag of twee goed, in de koelkast een paar dagen. Eet ze zodra ze zacht worden, want een zachte vijg gaat snel achteruit. Een vijg die gaat gisten, ruikt zuur en schuimt, en die gooi je weg.
Helemaal sneller rijpen kan niet, maar je kunt de omstandigheden verbeteren. Zet de boom tegen een warme muur, geef water in droge perioden zonder te overdrijven en haal in de late zomer de kleine vruchtjes weg die toch niet meer rijpen. Dan gaat de energie naar de grotere vruchten. Wil je zelf een jonge boom planten, dan staat de werkwijze bij fruitboom planten. Voor een warme wand heb je een stevige constructie nodig, zoals een pergola.
Uit de praktijk
Vijgen die van een jonge boom vallen
Een jonge Brown Turkey in een pot verloor kort na de aankoop een paar kleine vruchtjes, eerst buiten tegen een muur en daarna in een kasje. Het blad was gezond. Het bleek normaal: een jonge boom stoot zijn voorjaarsvruchtjes af omdat hij zijn kracht in groei steekt. Verplaatsen hielp dus niet. Wie toch wil proeven, laat de grootste vruchtjes zitten en haalt de kleintjes weg.
In september dik en klein door elkaar
Aan een vijg in een pot hingen in september dikke en piepkleine vruchten door elkaar. De dikke werden bij goed weer binnen enkele dagen rijp, de kleine bleven hard en groen. Pas in oktober bleek dat die niet meer zouden afrijpen. De tuinder had ze beter eerder weggehaald, zodat de boom zijn kracht in de grote vruchten had gestoken.
Veelgemaakte fouten
Te vroeg plukken
Een harde vijg wordt na het plukken niet zoet. Wacht tot de vrucht zacht is en de steel naar beneden buigt.
Op kleur plukken
Bij sommige rassen blijft de schil groen, ook als de vrucht rijp is. Voel dus eerst of de vrucht zacht is.
Zonder handschoenen plukken
Het melkachtige sap kan de huid irriteren. Draag handschoenen en was je handen na het plukken.
Veelgestelde vragen
Hoe wordt een vijg bevrucht?
De vijgen die als tuinplant verkocht worden, zetten vrucht zonder bestuiving, dus daar is geen insect voor nodig. Alleen bepaalde rassen uit warme streken hebben de vijgenwesp nodig. Zorg vooral voor zon, een beschutte plek en een boom die oud genoeg is om te dragen.
Waarom blijven mijn vijgen groen?
Soms hoort groen bij het ras, soms zijn de vruchten onrijp. Kleine groene vruchten in oktober rijpen niet meer af. Zachte, hangende vruchten zijn wel rijp, ook als ze groen zijn. Een koele zomer of te weinig zon vertraagt het rijpen.
Kan je een vijg snoeien?
Ja, een vijgenboom verdraagt snoei goed. Het voorjaar is een goed moment, en in de zomer kun je lange takken inkorten. Je pakt dat aan zoals bij vijgenboom snoeien.
Zijn vijgen fruit?
Ja, een vijg is een vrucht, al is hij botanisch bijzonder: een holle bloemstengel met de bloemen aan de binnenkant. De pitjes in de vrucht zijn de uitgegroeide bloemetjes. In de keuken en in de tuin behandel je hem gewoon als fruit.
Hoe kan ik vijgen in de oven drogen?
Snijd de vijgen doormidden en leg ze met de snijkant naar boven op een rooster. Droog ze op een lage oventemperatuur tot ze taai zijn en niet meer plakken, wat enkele uren duurt. Laat de ovendeur op een kier en bewaar de gedroogde vijgen droog in een afgesloten bak.
Hoe groeien vijgen?
De vruchten groeien aan de takken, meestal in de oksels van de bladeren. In het voorjaar zitten er kleine vruchtjes van het oude hout, in de zomer groeien nieuwe vruchten aan de jonge takken. Een jonge boom moet eerst op krachten komen voor hij veel vruchten draagt.
Hoe lang blijven verse vijgen goed?
Op kamertemperatuur een dag of twee, in de koelkast enkele dagen als ze in één laag liggen. Zodra ze gaan gisten of schimmelen, gooi je ze weg. Wil je ze langer bewaren, droog of vries ze dan in.
Waarom produceert mijn vijgenboom geen vijgen?
Een jonge boom, te veel stikstof, te weinig zon of vorstschade zijn de gangbare oorzaken. Geef de boom een warme plek en niet te veel mest. Verder hangt het welslagen af van de standplaats en verzorging van de vijgenboom.
Hoe kan ik vijgen sneller laten rijpen?
Veel sneller gaat het niet, maar een warme muur, genoeg zon en matig water helpen. Geef in de late zomer geen mest en haal kleine vruchten weg die toch niet meer rijpen, zodat de boom zijn energie in de grotere vruchten steekt.
Kan je vijgen invriezen?
Ja. Vries de hele vruchten eerst los voor op een plaat en doe ze daarna in een zak of bak. Na het ontdooien zijn ze zacht, dus je gebruikt ze vooral om te verwerken en minder om rauw te eten.
Wat te doen met vijgen nadat ze geplukt zijn?
Leg ze in één laag op een schaal, zet ze enkele dagen in de koelkast en eet ze zo snel mogelijk. Wil je meer bewaren, droog of vries ze. Rijpen doen ze niet meer, dus een harde vijg blijft onrijp.
Bronnen bij dit artikel
- Vijgenboom in pot, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Vijg snoeien en leiden: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
