Broccoli plant: zaaien vanaf eind maart, oogsten voor de roos opengaat
Zaai broccoli van eind maart tot eind juni en oogst hem van augustus tot oktober, zolang de roos nog strak en donkergroen is. Plant de jonge planten uit op ongeveer 45 cm van elkaar, het liefst in koele, vochtige grond. Broccoli stelt bijna dezelfde eisen als bloemkool, net als de rest van de familie, de andere koolsoorten.
De broccoli in het kort
- Standplaats
- zon, in koele, vochtige grond
- Grond
- diep losgemaakt, voedselrijk en niet te droog
- Plantafstand
- ongeveer 45 cm
- Zaaien
- eind maart tot eind juni, voor in potten
- Oogst
- augustus tot en met oktober
- Plantenfamilie
- kruisbloemigen, in de koolfamilie
- Eetbaar
- de roos, de steel en de bladeren
Hoe groeit een broccoliplant?
Een broccoliplant begint als zaadje in een potje, vormt in een paar weken een stevig plantje met grote, blauwgroene bladeren en maakt dan een stevige stam met bovenin een roos. Wat je eet, zijn de bloemknoppen vlak voordat ze opengaan. Laat je ze staan, dan klappen ze open tot gele bloemetjes en wordt de roos grof. Na het afsnijden van de hoofdroos komen meestal kleinere zijroosjes, zodat de plant nog weken blijft leveren.
Bij de teelt telt vooral gelijkmatige groei. Broccoli wil geen schommelingen in vocht en temperatuur en houdt van koele, vochtige grond. Bij hitte en droogte gaat de roos sneller open en blijft hij klein. Zaai daarom niet alles op één dag, maar verspreid over een paar weken, zodat de hele oogst niet in dezelfde hete week rijp is.
Welke soorten broccoli zijn er?
De gewone broccoli maakt één grote hoofdroos en daarna zijroosjes. Verder bestaat er spruitbroccoli met veel kleine, dunne rozen, en er zijn rassen met een paarse of blauwgroene tint. Ook is er een mini-broccoli, die minder ruimte nodig heeft en minder oplevert. Op het zaadzakje staat welke zaai- en oogsttijd bij het ras hoort, want die verschillen per soort.
Weet je niet zeker welke kool er in je bed staat, wacht dan tot de bloem zich laat zien. Voor die tijd lijken de planten sterk op elkaar. Een plantje van een ander kun je dus beter van een label voorzien.
Hoe zaai, verspeen en plant je broccoli uit?
Zaai broccoli tussen eind maart en eind juni in potjes, met hooguit drie zaden per potje van het formaat P9 en afgedekt met hooguit een halve centimeter grond. Bij ongeveer 15 graden komen ze binnen tien dagen op. Staan er meer kiemplantjes in één potje, knip dan de zwakste weg of verspeen de extra plantjes voorzichtig naar een eigen potje zodra ze hun eerste echte blaadjes hebben.
Plant de broccoli uit zodra hij 6 tot 8 cm hoog is, op ongeveer 45 cm van de buren. Vogels eten jonge planten graag, dus leg gaas of vliesdoek over het bed. Wat je nog meer in dezelfde periode kunt zaaien, past bij zaaien in de moestuin, en voor je eigen planning gebruik je de zaaikalender voor groenten.
| Onderdeel | Richtgetal | Hangt af van |
|---|---|---|
| Zaaien | eind maart tot en met eind juni | het weer en of je voorzaait |
| Zaden per potje | hooguit 3, bedekt met 0,5 cm grond | de potmaat |
| Kiemtemperatuur | ongeveer 15 graden, binnen 10 dagen | de plek in huis |
| Uitplanten | bij 6 tot 8 cm hoogte, op 45 cm | het ras |
| Oogst | augustus tot en met oktober | wanneer je zaaide |
Welke grond en welk water heeft broccoli nodig, en wat mag ernaast?
Broccoli groeit het best op diep losgemaakte grond. Maak het bed dus los voordat je plant, ook als je het niet omspit. Geef bij de plantvoet regelmatig water en dek de grond eventueel af, want droogte laat de roos klein en grof worden. Broccoli hoort bij de kruisbloemigen, dus zet hem niet waar kort daarvoor kool of radijs stond: knolvoet en andere bodemziekten blijven jaren in de grond. De rotatie voor je hele moestuin plan je met de rekenhulp voor combinatieteelt en vruchtwisseling.
Rode biet staat bekend als een prettige buur voor broccoli, al zijn daar geen metingen van. Meer van wat men over goede en slechte buren zegt, is overlevering. Belangrijker dan buren is dat je de kool niet twee jaar achter elkaar op dezelfde plek zet.
Kun je broccoli in een pot kweken?
Dat kan, mits de pot groot en diep genoeg is. Zet één plant per pot op een zonnige, beschutte plek, zodat de plant niet omwaait. Potgrond droogt snel uit, dus geef bij warm weer elke dag water en voeg af en toe plantenvoeding toe, want de voorraad in potgrond is klein. Kies liefst een kleine, vroege soort.
De opbrengst is bescheiden: reken op één hoofdroos en een paar zijroosjes per plant. Broccoli in een pot is daarom vooral een leuke proef of een uitkomst als je geen bed hebt.
Wanneer oogst je broccoli en wat eet je ervan?
Oogst de hoofdroos zodra de knoppen nog dicht en donkergroen zijn, meestal tussen augustus en oktober. Snijd de steel schuin af, een eind onder de roos, zodat de plant zijroosjes kan maken. Die snijd je daarna een voor een, zodra ze de maat van een flinke vuist hebben. Zie je al gele bloemblaadjes, oogst dan meteen. De roos is dan nog goed te eten.
Wat je eet is vooral de roos, maar ook de steel en de bladeren worden gegeten, dus je hoeft ze niet weg te gooien. Heb je meer dan je kunt eten, dan kun je de roosjes kort blancheren en invriezen. Wat je met de oogst doet, hangt af van oogsten en bewaren.
Wat doe je tegen rupsen in broccoli?
Rupsen in broccoli komen van vlinders die hun eitjes op kool leggen, zoals het koolwitje. De rupsen vreten aan het blad en kruipen later tussen de roosjes. Zoek de plant vanaf de zomer regelmatig af, haal rupsen met de hand weg en kijk onder het blad naar gele eitjes. Een fijnmazig net over het bed na het planten houdt de vlinders buiten en beschermt tegelijk tegen vogels. Spoel een geoogste roos goed af en kijk tussen de roosjes, want rupsen kunnen er tot laat in het najaar in zitten.
Zitten er ook bladluizen op de plant, dan lees je wat daartegen werkt bij bladluis bestrijden.
Wat betekent het als broccoli bruin, geel of paars wordt?
Een broccoli kan op verschillende manieren verkleuren, en niet alles is een reden tot zorg. Paars aan de buitenkant komt vaak door kou of zon, of het is een paars ras. Gele bloemblaadjes betekenen dat de roos te lang bleef staan. Bruine plekken of zwarte puntjes komen meestal door vocht in de roos of schimmel.
Snijd het aangetaste deel weg en kijk of de rest er gezond uitziet. Is de hele roos slijmerig of muf, dan gaat hij weg. Een goede broccoli is stevig en donkergroen, ook uit eigen tuin.
| Situatie | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Gele bloemblaadjes in de roos | de roos is te lang blijven staan | meteen oogsten en eten |
| Paarse tint op de roos of het blad | kou, zon of een paars ras | blad en roos controleren; bij twijfel wegsnijden |
| Bruine plekken in de roos | vocht tussen de roosjes of schimmel | aangetaste plek wegsnijden |
| Zwarte of gele puntjes | begin van rot, of insecten | inspecteren en wegsnijden |
| Kleine, losse roos | droogte, hitte of een te oud plantje | gelijkmatig water geven |
Rekenhulp
Zaaikalender voor groenten
Waar de kalender op rust, met bronnen
Waar de kalender op rust
- Maanden gelden voor een gemiddeld Nederlands voorjaar en zijn niet per regio bijgesteld; zandgrond in het zuiden warmt eerder op dan de kust.
- IJsheiligen (11 tot en met 14 mei) is de uitplantgrens voor vorstgevoelige gewassen. Onderbouwd door KNMI (vorst na 14 mei in De Bilt in 9 jaren sinds 1901, dus 92 procent betrouwbaar); een vuistregel, geen garantie.
- Maandlijsten zijn afgeleid van tekst als 'half april tot eind mei': elke genoemde maand telt mee, ook als alleen de helft ervan wordt genoemd.
- Waar Groei & Bloei Deventer (tabel op meerjarige gemiddelden) en een Groei & Bloei-artikel verschillen, is voor zaaien de ruimste periode gekozen en voor afstanden de bandbreedte. Voorbeelden: tomaat 80 x 40 cm (tabel) tegen 60 tot 70 cm in de rij bij cherrytomaat (artikel); doperwt zaaien vanaf februari (artikel) tegen half maart (tabel).
- rijafstand is het eerste getal in de tabel van Groei & Bloei Deventer en plantafstand het tweede getal. Bij gewassen zonder tabelregel is alleen een afstand genoemd als een artikel die geeft.
- Oogstmaanden zijn begrensd door wat de bron noemt. Bij oogst 'tot in het najaar' zijn de maanden tot en met de laatste genoemde maand opgenomen. Waar geen oogstperiode staat (onder meer rucola, koriander, rabarber, tuinkers) is null gezet.
- Het aantal gewassen volgt uit wat is gelezen; rassen en winterharde variëteiten (zoals winterprei of vroege en late wortel) zijn samengevoegd tot één gewas, met de ruimste maanden.
- Standplaats is alleen gevuld als een gelezen bron die noemt (null elders). Er is bewust geen standplaats bijgevuld uit algemene kennis.
- Plantdiepte van knoflook: de bron noemt zowel 10 tot 12 cm diep als dat de punt net onder de grond moet zitten.
Bronnen
- Aardbeien kweken: hoe je begint in maart en april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Andijvie zaaien en kweken: zo oogst je binnen 10 weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Anijs kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Aubergine zaaien: wanneer beginnen en hoe het lukt, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Augurken kweken: zo zaai, verzorg en oogst je zelf augurken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Basilicum zaaien en kweken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bieslook zaaien en verzorgen in tuin en pot, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bloemkool zaaien in september voor een vroege oogst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Broccoli zaaien en kweken: zo oogst je van zomer tot herfst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Cherrytomaten kweken: zaaien in maart, oogsten vanaf juli, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Courgette kweken: zaaien, planten en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaai- en planttijd van groentesoorten voor de moestuin, Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Dille kweken en gebruiken: van zaad tot keuken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Doperwten zaaien: vanaf februari voorzaaien voor een zomeroogst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knoflook kweken: planten, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knolvenkel kweken: timing maakt het verschil, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Komkommer kweken: zaaien in april, planten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Koriander kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaaien in oktober: 7 groenten voor de koude bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Munt in de tuin: van stek tot sterke groeier, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Hoe kweek en verzorg ik oregano, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Paprika kweken: zaaien in februari, oogsten in de zomer, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Peterselie zaaien en kweken: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Pompoen zaaien: voorzaaien in april, uitplanten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Prei zaaien: vroeg voorzaaien in pot, later uitplanten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rabarber planten: wanneer en hoe doe je het?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Radijs zaaien: van zaadje tot oogst in vier tot zes weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer rode biet zaaien? Vanaf maart in volle grond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rucola zaaien en kweken: zo oogst je maandenlang blad, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sla kweken: van zaaien tot oogsten in elk seizoen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sperziebonen zaaien: vanaf half mei, in grond of bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Spinazie zaaien: vanaf maart, oogsten al na zes weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Spruitjes oogsten: wanneer en waarom na vorst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Stengelui zaaien: bosui of lente-ui kweken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tijm kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tomaten kweken: zaaien, uitplanten en verzorgen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinkers zaaien op watten of potgrond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinklussen november, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zelf watermeloen kweken: zaai in april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wortels zaaien: vanaf maart direct in volle grond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Factsheet zaaien (moestuintje voor kinderen), IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Kweektips boerenkool en palmkool, IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Kweektips snij-, sperzie-, pronk- en droogbonen, IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
Stand van de cijfers: 4 november 2026.
Uit de praktijk
Broccoli die in bloei schiet
In een moestuin schoot een deel van de broccoli in bloei voordat de oogst klaar was. Zodra de eerste gele bloembladeren zichtbaar waren, was de roos nog te eten, mits meteen geoogst. Wat niet op tafel paste, ging in stukjes kort in kokend water en daarna de vriezer in. De les: kijk in warme weken dagelijks naar de rozen en oogst liever te vroeg dan te laat.
Rupsen tot in november
Een broccoli die tot laat in het najaar bleef doorbloeien, zat in november nog vol rupsen. Eén plant gaf ook te weinig oogst voor een heel gezin. Zet daarom meer planten dan je denkt nodig te hebben en leg er een net over, zodat er genoeg overblijft voor de tuinier en niet alleen voor de rupsen.
Veelgemaakte fouten
Te laat oogsten
Zodra de knoppen openklappen, wordt de roos grof. Kijk in de warmste weken elke dag en snijd af als de knoppen nog strak zijn.
De jonge planten onbeschermd laten
Vogels eten de jonge planten graag. Gaas of vliesdoek over het bed lost dat op.
Op dezelfde plek telen als vorig jaar kool
Bodemziekten bij kool blijven in de grond. Wissel van plek en zet kool pas na een paar jaar terug.
De grond droog laten worden
Droogte laat de roos klein en grof worden. Geef regelmatig water bij de plantvoet en houd de grond koel.
Veelgestelde vragen
Hoe groeit broccoli?
Broccoli groeit uit een zaadje dat je tussen eind maart en eind juni in een potje zaait. Na het uitplanten op 45 cm vormt de plant een stam met bovenin een roos. Snijd je de hoofdroos af, dan komen er vaak kleinere zijroosjes. Gelijkmatig vocht in koele grond is de belangrijkste voorwaarde.
Is broccoli een koolsoort?
Ja, broccoli hoort bij de koolfamilie, de kruisbloemigen. Hij stelt bijna dezelfde eisen als bloemkool en spruitkool, en dezelfde bodemziekten kunnen hem treffen. Zet hem daarom niet waar kort daarvoor kool of radijs stond.
Is broccoli in bloei eetbaar?
Zodra de eerste gele bloembladeren zichtbaar worden, kun je de broccoli nog eten, mits je hem meteen oogst. Wacht je langer, dan wordt de roos grof. Je eet de bloemknoppen vlak voordat ze opengaan.
Wat groeit goed met broccoli?
Rode biet geldt als prettige buur, al zonder metingen. Andere combinaties zijn vooral overlevering. Belangrijker is dat broccoli niet staat waar kort daarvoor kool stond. Plan je bed met de rekenhulp voor combinatieteelt.
Wanneer kan ik broccoli oogsten?
Van augustus tot en met oktober, als de roos nog strak en donkergroen is. Snijd eerst de hoofdroos, daarna komen er zijroosjes die je een voor een oogst. Zie je gele bloemblaadjes, oogst dan meteen.
Wat is paarse broccoli?
Paarse broccoli is een ras dat van zichzelf paars is. Bij gewone groene broccoli kan een paarse tint ook door kou of zon komen. Kijk op het zaadzakje of het label van het plantje welke je koopt.
Wat eet je van een broccoliplant?
Je eet vooral de roos: de bloemknoppen vlak voordat ze opengaan. Ook de steel en de bladeren worden gegeten. Wil je meer oogst per plant, laat na het afsnijden van de hoofdroos dan de zijroosjes groeien en oogst ze een voor een.
Bronnen bij dit artikel
- Broccoli zaaien en kweken: zo oogst je van zomer tot herfst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Factsheet zaaien (moestuintje voor kinderen), IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Koolsoorten voor de moestuin (spruitkool, broccoli, koolrabi), Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Gewasrotatie: praktische informatie (Best4Soil factsheet), Best4Soil (Delphy, WUR e.a.) (bekeken op 4 november 2026)
