Bloemkool paars of groen: zon op de bloem, zo houd je hem wit

Waarom wordt een bloemkool paars of groen?

De bloem van een bloemkool is een dichte kluit van aangelegde bloemknoppen. Zonder licht blijft ze wit of crème. Valt er zon op de blote bloem, dan kleurt ze groen of gelig, en bij veel zon of koude nachten ook paars of roze. Het is een reactie op licht en geen ziekte of plaag. Zo'n bloem kun je volgens de gangbare tuinkennis gewoon eten, al ziet hij er minder netjes uit.

Bij een gewone witte bloemkool gebeurt dit vooral als de bladeren de bloem niet bedekken. Dat komt voor bij ruim geplante exemplaren, bij rassen met een open bladstand en na een droge, zonnige week. Een enkel paars blad op de plant wijst eerder op kou of een tijdelijk tekort aan voeding en is iets anders dan een paarse bloem.

Hoe houd je de bloem wit?

Zodra je midden in de plant een kleine bloem ziet, knak je een of twee van de grootste bladeren zonder ze af te breken en leg je ze over de bloem. Bind ze losjes vast met een stukje touw of klem ze onder de andere bladeren, want bij wind waait het zo weer open. Doe het opnieuw als de bloem groeit en het blad weer opzij is gegaan. Dit kost tijd, en daarom zijn witte bloemkolen in de winkel duurder dan ander kool.

Staan de planten krapper, dan krijgen de bladeren geen ruimte om naar buiten te groeien en sluiten ze zich vanzelf over de bloem. Je hoeft dan minder af te dekken, maar de bloem wordt wel wat kleiner. Een derde route is een ras met een zelfbedekkend blad. Wil je de kleur juist houden, kies dan een ras dat paars of groen is bedoeld.

Welke soorten en kleuren bloemkool zijn er?

Bloemkool bestaat niet alleen in wit. Er zijn rassen die van zichzelf paars, groen, oranje of geel zijn, en de romanesco hoort bij dezelfde familie met zijn lichtgroene, spitse torentjes. Op het zaadzakje of het label zie je welke kleur je krijgt. Bij die rassen hoort de kleur bij het ras en is ze geen gevolg van de zon.

Verder verschillen de rassen in grootte en rijpingstijd. Vroege rassen zijn sneller klaar, late rassen leveren meer. Wie ook broccoli teelt, kan dezelfde grond en aanpak gebruiken, want die twee stellen bijna dezelfde eisen.

Wanneer zaai en plant je bloemkool?

Buiten zaai je bloemkool van april tot en met juni, in potten of op een zaaibed. Je zet de plantjes over naar hun plek zodra ze flink genoeg zijn. Voor een vroege oogst bestaat de weeuwenteelt: je zaait eind september of begin oktober in potten, laat de plantjes afgedekt overwinteren en plant ze half maart uit. Vroege rassen passen hier het best bij. Bij strenge vorst bescherm je de plantjes in een koude bak, onder noppenfolie of onder rietmatten.

De exacte data schuiven mee met het voorjaar en je bodem. Welke andere gewassen je in dezelfde periode kunt zaaien, zie je bij zaaien in de moestuin, en je eigen planning maak je met de zaaikalender voor groenten.

Welke grond, afstand en voeding wil bloemkool?

Bloemkool wil een diepe, voedselrijke grond die vocht vasthoudt. Ongeveer 3 liter compost of overjarige stalmest per vierkante meter per jaar is een goede basis, terwijl verse mest een wilde, ongelijke groei geeft. Op zandgrond spoelt kali uit. Laat de pH meten voordat je kalkt: de meeste groenten doen het best rond pH 6 tot 7. Kalk en mest geef je niet in dezelfde maand.

Bloemkool hoort bij de kruisbloemigen, net als de andere koolsoorten, radijs en tuinkers. Zet hem niet waar kort daarvoor kool stond, want bodemziekten zoals knolvoet blijven in de grond. Een plek waar erwten of bonen hebben gestaan, is beter. Hoe je een bed over de jaren verdeelt, rekent de rekenhulp voor combinatieteelt en vruchtwisseling voor je uit.

Wat doe je als de bloemkool niet groeit of een kleine bloem maakt?

Een bloemkool die weken stilstaat, heeft meestal last van de wortels. De larven van de koolvlieg kunnen de wortels aanvreten, en dat valt in een natte periode lang niet op. Trek zo'n plant voorzichtig los: zijn de wortels kaal of aangevreten, dan weet je het. Een fijnmazig net over het bed na het planten kan de vlieg weghouden, maar een garantie is dat niet.

Maakt de plant te vroeg een kleine, losse bloem, dan was er stress: een koude periode, droogte, een te kleine pot of plantjes die te oud waren bij het uitplanten. Zorg voor gelijkmatig water en genoeg ruimte voor de wortels. Een kleine bloemkool is meestal nog prima te gebruiken. Of een bloemkool nog goed is, hangt af van wat je erop ziet.

Wanneer is een bloemkool klaar om te oogsten?

Oogst de bloemkool zodra de roosjes nog strak tegen elkaar zitten en de bloem compact is. Loopt hij los en wordt hij korrelig, dan ben je te laat. Snijd hem af met een mes en laat een paar blaadjes zitten, dan blijft de bloem langer goed. Anders dan broccoli geeft bloemkool na het snijden geen zijroosjes, dus de plant kan weg. Haal ook de stronk met de wortels uit de grond en zet er een gewas achter dat geen kool is. Bewaren kan in de koelkast of in de vriezer. Zitten er luizen op de plant, dan helpt bladluis bestrijden.