Engerlingen bestrijden: aaltjes in de late zomer, bij kleine larven
Bestrijd engerlingen met aaltjes in de late zomer, als de larven nog klein zijn en de grond warm en vochtig is. De kevers vliegen in mei en juni, dus de jonge larven zitten er vanaf de zomer. Giet de aaltjes 's avonds over vochtig gazon en houd de plek twee weken nat. Controleer eerst of er wel larven zitten, zoals je bij de engerling leest, want engerlingen horen bij de plagen in de grond die je zelden allemaal hoeft te bestrijden.
Wat je ziet en wat erachter zit
Dood gras of een omgevallen plant kan veel oorzaken hebben. Graaf een stuk uit en kijk eerst.
| Wat je ziet | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Gele plekken, mat komt los als tapijt | Engerlingen | aaltjes in de late zomer, daarna de plekken herstellen |
| Gras open gescheurd, kale plekken | Spreeuwen of mollen op zoek naar larven | Eerst larven aanpakken, dan herstellen |
| Slaplant of spinazie valt om, wortel afgevreten | Engerling of emelt in de bak | Plant uitgraven, larven verwijderen |
| Kleine witte maden en zwarte vliegjes in potgrond | Rouwvliegen, geen engerlingen | Potgrond laten opdrogen tussen gietbeurten |
| Dode plekken in droge zomer, geen larven | Droogte of schimmel | Water geven en grond controleren |
Dit heb je nodig
- Hoe lang het duurt
- Een uur voor een klein gazon
- Hoe moeilijk het is
- Goed zelf te doen
- Wat het kost
- Gemiddeld: aaltjes zijn duur
Gereedschap
- Gieter of sproeier
- Schep om te controleren
Materiaal
- Aaltjes tegen engerlingen
- Water voor twee weken nat houden
Zo zet je aaltjes in tegen engerlingen
Kies een bewolkte avond in de late zomer, als de larven klein zijn en de grond warm is.
Stap 1 Controleer eerst of er larven zijn
Steek met de schep een stuk gazon uit en til de grasmat op. Zie je witte, gekromde larven, dan loont behandelen. Zonder larven heeft het geen zin.
Stap 2 Kies het juiste moment
Doe het in de late zomer, als de larven nog klein zijn en de grond warm is. Is het koud en droog, wacht dan tot het weer omslaat.
Stap 3 Maak het gazon nat voor de behandeling
Besproei het gras een dag van tevoren, zodat de grond vochtig is. In droge grond sterven aaltjes.
Stap 4 Los de aaltjes op en gooi ze uit
Meng de aaltjes volgens het etiket met water en giet ze gelijkmatig over de plek met schade, 's avonds of bij bewolkt weer.
Stap 5 Houd de grond twee weken vochtig
Geef daarna water als het niet regent, want de aaltjes hebben vocht nodig om de larven te vinden.
Stap 6 Controleer na twee tot drie weken
Steek opnieuw een plek uit en kijk of de larven rood of bruin zijn geworden. Zaai kale plekken bij als de schade voorbij is.
Wat doet een engerling, en wanneer moet je ingrijpen?
Een engerling is de dikke, witte larve van een kever, vaak de meikever of de junikever, met een bruine kop en een gekromd lijf. Hij leeft in de grond en eet wortels, in het gazon vooral van gras en in de moestuin ook van sla, spinazie en aardbei. In een gazon zie je gele, dode plekken die als een losse mat van de ondergrond komen. Mollen en spreeuwen scheuren de grasmat open op zoek naar de larven, wat het beeld erger maakt.
Een paar engerlingen in een spade aarde zijn geen probleem, want elke tuin heeft ze. Ingrijpen is nodig als er plekken doodgaan of planten omvallen. Larven zonder poten en met een slanker lijf zijn vaak emelten, de larven van de langpootmug, en die pak je anders aan, zoals bij emelten bestrijden.
In welke maand bestrijd je engerlingen?
Het moment is belangrijker dan het middel. De kevers vliegen in mei en juni en leggen dan hun eitjes in de grond. De larven die uitkomen zijn eerst klein en kwetsbaar en groeien tot ze in de herfst en het voorjaar het meeste vreten. Bestrijden werkt het best in de late zomer, als de larven nog klein zijn en de grond warm is. Een koud voorjaar of late vlucht schuift dat moment op.
In de winter zakken de larven dieper de grond in en zijn ze bijna niet te bereiken. In het voorjaar zijn ze groot, en dan werkt bestrijden veel minder goed. Een vaste datum bestaat dus niet: let op de temperatuur van de grond en op het formaat van de larven.
| Periode | Wat er gebeurt | Wat je doet |
|---|---|---|
| Mei en juni | de kevers vliegen en leggen eitjes | kevers wegvangen, het gazon dicht houden |
| Late zomer | de larven zijn klein en de grond is warm | aaltjes inzetten in vochtige grond |
| September tot oktober | de larven eten flink en het gazon geelt | controleren op schade, kale plekken herstellen |
| November tot maart | de larven zakken dieper de grond in | niets bestrijden, alleen plekken herstellen |
| April tot mei | grote larven, aaltjes werken minder | laat het bij herstel |
Zo werken aaltjes tegen engerlingen
De bestrijding van engerlingen met aaltjes is eenvoudig: het zijn kleine wormpjes die engerlingen opsporen en doden. Je lost ze als poeder of spons op in water en brengt ze met een gieter of sproeier op de grond. Ze gelden als betrouwbaar middel dat je als particulier makkelijk kunt inzetten, maar ze hebben warme, vochtige grond nodig. Houd de plek na het gieten ongeveer twee weken constant nat. Doe het bij bewolkt weer of 's avonds, want zon en droogte doden ze.
Hoe snel de engerlingen doodgaan, hangt af van de temperatuur. Reken op enkele dagen tot een paar weken, waarna je de larven rood of bruin ziet kleuren. Aaltjes zijn duur en werken alleen zolang er larven zijn, dus gebruik ze gericht op de plek met schade. Tegen andere plagen werken aaltjes net zo, bijvoorbeeld tegen larven van de taxuskever, en de verschillende soorten aaltjes kies je op de plaag.
Kun je engerlingen chemisch bestrijden?
Particulieren mogen alleen middelen gebruiken die het Ctgb heeft toegelaten, wat je ziet aan het toelatingsnummer op het etiket. Welke middelen voor dit doel zijn toegelaten, wisselt, dus zoek ze op via toelatingen.ctgb.nl en volg het etiket. Gebruik een middel alleen op de plek met schade en nooit voor iets waar het niet voor is toegelaten.
Een chemische behandeling doodt ook nuttige dieren, zoals regenwormen en kevers, en daarom zijn aaltjes de eerste keus. Heb je een gazon met enkele gele plekken en geen duidelijke schade, wacht dan liever tot de late zomer en kijk eerst wat er in de grond zit. Chloor, zoutzuur en benzine in de grond zijn schadelijk en verboden, en chloor met een zuur geeft giftig chloorgas.
Kevers wegvangen, het gazon dicht houden en huismiddelen
Een tweede lijn richt zich op de kevers zelf. In mei en juni vang je ze 's avonds weg met een lamp achter glas boven een emmer met zeepsop. Dat is werk, maar het verkleint het aantal eitjes in je eigen tuin. Omdat kevers uit de buurt aanvliegen, kan een tuin zonder engerlingen er volgend jaar toch een paar hebben.
Een dichte, gezonde grasmat geeft kevers minder kans om eitjes te leggen. Bemest regelmatig, maai niet te kort en zaai kale plekken bij, anders raken ze begroeid met onkruid en klaver, zie klaver in het gazon bestrijden. Knoflook en afrikaantjes worden vaak genoemd, maar dat ze larven uit de grond verjagen, is niet aangetoond. Handmatig verzamelen werkt wel op kleine schaal. Geef gevonden larven aan de vogels en leg ze niet op de composthoop, waar ze verder eten.
Engerlingen in de moestuin, in potten of in de kas
Op kleine schaal pak je engerlingen met de hand aan. Bij het omspitten of verpotten haal je ze weg. Een slaplantje of spinazie dat omvalt zonder zichtbare oorzaak, kan een engerling aan de wortel hebben. Graaf zo'n plant voorzichtig uit en zoek in de kluit. Zit er niets, dan kan de oorzaak droogte zijn of een andere larve, zoals een emelt.
Komen de larven mee met gekochte potgrond, vervang de aarde dan. In een bak met postelein en sla kun je de bovenste lagen met de hand doorzoeken. Verwar engerlingen niet met kleine, witte maden van de rouwvlieg, die je aanpakt zoals bij rouwvlieg bestrijden.
Uit de praktijk
Een gazon met jarenlang gele plekken
Een gazon met gele en dode plekken werd twee keer opnieuw ingezaaid, ondanks bemesting en water. Pas toen de grasmat in september werd afgeplagd, bleken er veel engerlingen in de ondergrond te zitten. Die zijn met de hand verwijderd. Wie nieuwe zoden legt, zoekt de ondergrond eerst door en egaliseert en bemest pas daarna.
Spinazie en sla met afgevreten wortels
In een moestuinbak viel de ene dag niets op, en de volgende dag lagen slaplantjes om met afgevreten wortels. Bij het uitgraven zat een engerling in de kluit. Weghalen en de grond doorzoeken stopte het probleem. Wie niets doet, ziet de schade soms in een paar dagen groeien.
Veelgemaakte fouten
Aaltjes in het voorjaar of op een droge dag gebruiken
De larven zijn dan te groot of de grond te droog. Doe het in de late zomer in vochtige grond.
Het gazon na het gieten laten uitdrogen
De aaltjes sterven in droge grond. Houd de plek twee weken nat.
Een middel gebruiken dat niet is toegelaten
Particulieren mogen alleen middelen met een Ctgb-toelating gebruiken. Controleer dat voordat je koopt.
Alle larven willen doden
Een paar engerlingen horen bij de bodem en voeden spreeuwen en mollen. Behandel alleen bij schade.
Wanneer je een vakman belt
Engerlingen bestrijden is goed zelf te doen. Bij een groot gazon met veel schade kan een hovenier of gazonspecialist de behandeling uitvoeren en het herstel begeleiden.
Veelgestelde vragen
Wat doet een engerling?
Een engerling is de larve van een kever en eet in de grond wortels, in het gazon vooral van gras. Daardoor krijgt het gras gele plekken en laat de mat los. In de moestuin vreet hij aan de wortels van sla, spinazie en aardbei. Een paar engerlingen horen bij een gezonde grond.
Hoe diep zit een engerling in de grond?
In de zomer zit hij in de bovenste laag van de grond, waar de wortels zitten, ongeveer tot 10 centimeter diep. In de winter zakt hij dieper weg en is hij bijna niet te bereiken. In het voorjaar komt hij weer omhoog en eet hij flink.
Kan ik engerlingen chemisch bestrijden?
Alleen met een middel dat het Ctgb voor particulieren heeft toegelaten, wat je aan het toelatingsnummer ziet. Zoek de toegelaten middelen op via toelatingen.ctgb.nl. Een chemische behandeling doodt ook nuttige dieren, dus aaltjes zijn meestal de eerste keus.
In welke periode zet je aaltjes in tegen engerlingen?
In de late zomer, als de larven nog klein zijn en de grond warm en vochtig is. De kevers vliegen in mei en juni, en daarna komen de jonge larven uit. Een koud voorjaar of een late vlucht schuift het moment op, dus kijk eerst of er larven in de grond zitten.
Welke maand moet je aaltjes gebruiken?
Meestal rond augustus en september, zodra de grond warm en vochtig is en de larven nog klein zijn. Een vaste datum bestaat niet. Controleer eerst of er larven zitten door een stuk gazon uit te steken, en houd de grond daarna twee weken nat.
Hoe snel gaan engerlingen dood na aaltjes?
Dat hangt af van de temperatuur. Reken op enkele dagen tot een paar weken. De larven kleuren dan rood of bruin. Steek na twee tot drie weken een stuk gazon uit om te controleren. Zie je geen verschil, dan was de grond waarschijnlijk te droog of te koud.
Wat is het beste tegen engerlingen?
Aaltjes in de late zomer, op vochtige, warme grond, gelden als het betrouwbaarste middel. Een dichte, gezonde grasmat helpt ook om te voorkomen dat kevers eitjes leggen, en je kunt de kevers in mei en juni 's avonds wegvangen. Handmatig verzamelen helpt op kleine schaal.
Waar gaan engerlingen dood aan?
Aaltjes doden ze, en vogels zoals spreeuwen en mollen eten ze op. Een toegelaten chemisch middel kan ze ook doden, maar raakt ook nuttige dieren. Ze sterven ook in droge, hete periodes of als ze bij het spitten bovenkomen en door vogels worden opgegeten.
Bronnen bij dit artikel
- Wat te doen tegen engerlingen (engerling, emelt), Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Beschikbare chemievrije en chemische methoden en technieken voor tuinonderhoud door particulieren (azijn en zout, engerling, emelt, onkruid tussen tegels), CLM Onderzoek en Advies (publicatie 1027, september 2020) (bekeken op 4 november 2026)
- Welke gewasbeschermingsmiddelen mag ik gebruiken?, Rijksoverheid (bekeken op 4 november 2026)
