Engerlingen herkennen: wit, gekromd, drie paar poten en een bruine kop
Een engerling is de witte, gekromde larve van een kever, met drie paar poten en een bruine kop, tot ongeveer 4 centimeter lang. Hij leeft in de bovenste laag van de grond en eet wortels, in het gazon vooral van gras. De kevers vliegen in mei en juni. Een paar larven zijn normaal, en pas bij kale plekken of een losse grasmat grijp je in met engerlingen bestrijden, net als bij andere plagen in de grond.
De engerling in het kort
- Wat het is
- Larve van een bladsprietkever, zoals de meikever en de junikever
- Lengte
- tot ongeveer 4 cm, de grootste soorten tot 5 cm
- Uiterlijk
- wit tot crème, C-vormig gekromd, bruine kop, 3 paar poten
- Leeft in
- de grond, in de zomer in de bovenste laag
- Eet
- wortels van gras, sla, spinazie en aardbei
- Kevers vliegen
- mei en juni
- Levensduur als larve
- meerdere jaren, bij de meikever vaak 3 tot 4
Zo herken je een engerling
Een engerling zie je meestal pas als je spit of een stuk gazon omkeert. Hij is wit tot crème, ligt gekromd als een C en heeft een duidelijke bruine kop. Aan de voorkant zitten drie paar poten, die een emelt niet heeft. Een volgroeide larve van de meikever is ongeveer 3 tot 4 centimeter lang. De huid is zacht met kleine haartjes, en het achterlijf schemert donker door van de aarde in de darm.
Je vindt hem in de bovenste laag van de grond, vooral bij gras en bij de wortels van groenten. Een dikke witte larve is niet altijd een engerling. Kijk daarom eerst naar de poten en de kop. Vind je ze in potten of in de kas, dan zat de larve vaak al in de potgrond of kwam een kever er eitjes leggen. Haal ze eruit en controleer ook de andere potten in de buurt.
Engerling of emelt: wat is het verschil?
De twee worden vaak verward, omdat ze allebei in het gazon wortels eten. Een emelt is de larve van de langpootmug, grijsbruin, leerachtig en zonder poten. Een engerling heeft poten en een bruine kop. Dat onderscheid doet ertoe, omdat de aanpak en het moment verschillen. Een emelt herken je aan zijn pootloze, leerachtige lijf, en je pakt hem aan met een eigen aanpak voor emelten.
Ook het moment van de schade helpt. Komt de schade in de zomer en de vroege herfst, dan is een engerling waarschijnlijker. Een emelt zit van het najaar tot het voorjaar in de grond. Soms zitten ze allebei in dezelfde grasmat, en dan pak je ze apart aan.
| Kenmerk | Engerling | Emelt |
|---|---|---|
| Poten | 3 paar voorpoten | geen poten |
| Vorm | C-vormig gekromd | recht en langgerekt |
| Kop | duidelijke bruine kop | nauwelijks zichtbare kop |
| Huid | wit tot crème, zacht | grijsbruin en leerachtig |
| Lengte | tot ongeveer 4 cm | 2,5 tot 5 cm |
| Ouder | kever, vliegt in mei en juni | langpootmug, legt eitjes in de zomer |
| Zit in de grond | zomer, najaar en voorjaar | najaar tot voorjaar |
Welke kevers laten engerlingen achter, en hoe lang duurt het?
Niet elke engerling is schadelijk. De larven van de meikever en de junikever eten wortels en kunnen in het gazon grote kale plekken veroorzaken. De larven van de rozenkever en de neushoornkever eten juist rottend hout en compost en vreten geen levende wortels. Vind je een dikke witte larve in de composthoop, dan kun je dus opgelucht zijn. De larve van de taxuskever is veel kleiner en eet wortels van onder meer taxus en aardbei, zie de taxuskever.
De kevers vliegen in mei en juni en leggen hun eitjes in de grond. De larven doen in de eerste zomer nog weinig schade, zakken in het najaar dieper en komen in het voorjaar weer omhoog. Bij de meikever duurt het meerdere jaren voordat de larve verpopt tot kever. Schade kan daardoor jaren na de eitjes opduiken, en de ene tuin heeft in een bepaald jaar veel last en het jaar erna weinig. Voorspellen is lastig, omdat het weer de ontwikkeling van de larven versnelt of vertraagt.
| Periode | Wat er gebeurt | Wat je ziet |
|---|---|---|
| Mei en juni | de kevers vliegen en leggen eitjes in de grond | kevers rond lampen en bomen |
| Zomer | kleine larven eten de fijne wortels | nauwelijks schade |
| Najaar | de larven zakken dieper | gele plekken kunnen verschijnen |
| Voorjaar | de larven komen omhoog en eten flink | kale plekken, losse zode |
Wanneer geven engerlingen schade, en waar vooral?
Een paar engerlingen in een spade aarde horen bij een gezonde tuin. Schade ontstaat bij grotere aantallen, vooral in een droog gazon of op zandgrond. Het gras wordt geel en de mat laat los van de ondergrond. Spreeuwen en mollen woelen de mat vaak open op zoek naar de larven, waardoor het er erger uitziet dan het is. Een jong gazon van graszoden is kwetsbaar, omdat de wortels nog niet diep zitten.
In de moestuin vreten engerlingen aan de wortels van sla, spinazie en aardbei, waardoor planten omvallen. Staat het gazon naast een bosrand of laan, dan zijn er meer kevers die eitjes leggen. Een dichte, gezonde grasmat heeft minder last, omdat de kevers daarin minder kale grond vinden. Ook de kale plekken in het gazon zelf kunnen andere oorzaken hebben, zie problemen in het gazon en de bladgroenten.
Zo controleer je of er engerlingen in je gazon zitten
Steek met een schep een stuk gazon uit, ongeveer zo groot als de schep, en klap de zode om. Kijk in de bovenste 10 centimeter van de grond tussen de wortels. Zie je meer dan een paar larven op een plek, dan loop je kans op schade. Tel op een paar plekken, want engerlingen zitten niet gelijkmatig verdeeld.
Je kunt ook aan een gele plek trekken. Komt de mat los als een tapijt en zitten er witte larven onder, dan is dat duidelijk. Ligt de zode vast en ontbreken de larven, dan is de oorzaak droogte, schimmel of een andere plaag. Controleer in de late zomer en het najaar, wanneer de larven het meeste eten.
Wat is de natuurlijke vijand van engerlingen?
Spreeuwen en andere vogels halen engerlingen uit het gras en mollen jagen op ze in de grond. Ook zijn er aaltjes tegen larven in de grond die de larven opsporen en doden. Een gazon met veel vogels heeft meestal minder last dan een tuin waar vogels geen kans krijgen.
Laat daarom een stuk ruig gras en wat struiken staan, en gebruik geen middelen die ook de nuttige dieren doden. Dan verdwijnen de vijanden en kan de plaag erger terugkomen. Ook een bak met water en een plek om te schuilen houden vogels in je tuin, en die doen het meeste werk gratis. Pak je de larven toch aan, wacht dan niet te lang, want grote larven in het najaar en voorjaar doen de meeste schade.
Uit de praktijk
Dikke larven in potten en kas
Dikke larven met een bruine kop van ongeveer 3 centimeter zaten in potten, de kas en de tuin. Bij het wieden en spitten werden ze verwijderd en aan de vogels gegeven. Op zandgrond met veel meikevers in de buurt bleef de schade beperkt tot een lelijk plekje, maar in de moestuin viel sla uit door aangevreten wortels.
Een jong gazon met kale plekken
Een gazon van graszoden dat een jaar eerder was aangelegd, kreeg kale plekken. Pas na het uitsteken van een stuk gras werd duidelijk of er larven zaten, en de gele plek bleek een andere oorzaak te hebben. Eerst kijken, dan pas ingrijpen.
Veelgemaakte fouten
Elke witte larve voor een engerling houden
Een emelt of de larve van de rozenkever lijkt erop, maar eet andere dingen. Kijk eerst naar de poten en de kop.
Meteen bestrijden bij één larve
Een paar larven horen bij de bodem. Pas bij schade of grote aantallen is actie nodig.
Larven op de composthoop gooien
Daar groeien ze verder. Geef ze aan de vogels of haal ze uit de tuin.
Alleen naar het gazon kijken
Ook in moestuin, potten en kas komen engerlingen voor. Controleer de wortels van omvallende planten.
Veelgestelde vragen
Wat zijn emelten en engerlingen?
Beide zijn larven die in de grond wortels eten, vooral van gras. Een engerling is de larve van een kever, zoals de meikever, en heeft drie paar poten en een bruine kop. Een emelt is de larve van de langpootmug en heeft geen poten. De aanpak verschilt per larve.
Wat is het verschil tussen een emelt en een engerling?
Kijk naar de poten. Een engerling heeft drie paar poten, is wit tot crème, gekromd en heeft een bruine kop. Een emelt heeft geen poten, is grijsbruin, leerachtig en recht. Ook het tijdstip verschilt, want emelten zitten van het najaar tot het voorjaar in de grond.
Hoe weet ik of ik engerlingen of emelten heb?
Steek een stuk gazon uit en klap het om. Zie je witte, gekromde larven met poten en een bruine kop, dan zijn het engerlingen. Zie je grijsbruine, leerachtige larven zonder poten, dan zijn het emelten. Houd ook het seizoen in de gaten: zomer en najaar wijst op engerlingen, winter en voorjaar op emelten.
Is de engerling van de meikever een engerling?
Ja, de engerling is de larve van de meikever, en ook van de junikever. Hij leeft meerdere jaren in de grond, eet wortels en verpopt tot kever. Die vliegt in mei en juni uit. Engerlingen van rozenkever en neushoornkever eten juist rottend hout en compost.
In welke maand moet ik engerlingen bestrijden?
De kevers vliegen in mei en juni, de larven komen daarna uit. Aaltjes zet je in als de larven nog klein zijn en de grond warm en vochtig is. Zo zet je aaltjes in tegen engerlingen, op het juiste moment en met de juiste werkwijze.
Wat is een effectief middel tegen emelten en engerlingen?
Aaltjes gelden als een betrouwbaar middel tegen engerlingen. Kies een product dat voor de juiste larve is bedoeld en volg het etiket. Een dichte, gezonde grasmat voorkomt dat kevers en langpootmuggen eitjes leggen. Een gewasbeschermingsmiddel gebruik je alleen als het voor particulieren is toegelaten.
Waar hebben emelten een hekel aan?
Emelten houden van vochtige grond met veel organisch materiaal. Een dichte, gezonde grasmat, kort gras van eind augustus tot begin september en dan niet beregenen ontmoedigen ze. Spreeuwen eten emelten en engerlingen graag, dus laat de vogels hun gang gaan.
Kun je emelten en engerlingen tegelijk bestrijden?
Dat kan alleen als je zeker weet dat ze allebei aanwezig zijn, en dan pak je ze meestal apart aan, omdat ze op andere momenten in de grond zitten. Steek eerst een stuk gazon uit om te zien welke larve het is. Het kan ook een emelt blijken, en die pak je aan met emelten bestrijden.
Bronnen bij dit artikel
- Wat te doen tegen engerlingen (engerling, emelt), Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Beschikbare chemievrije en chemische methoden en technieken voor tuinonderhoud door particulieren (azijn en zout, engerling, emelt, onkruid tussen tegels), CLM Onderzoek en Advies (publicatie 1027, september 2020) (bekeken op 4 november 2026)
- Emelten (factsheet langpootmuggen, DLV Plant / Wageningen UR), DLV Plant / Wageningen UR Glastuinbouw (bekeken op 4 november 2026)
