Lupine planten: in de zon, op doorlatende grond en niet te nat

Lupine staat het best in zon of halfschaduw op grond die water doorlaat

Een lupine (Lupinus polyphyllus) staat het best in volle zon of halfschaduw, in licht zure tot neutrale grond. Het gaat vooral om doorlatendheid, want hij verdraagt geen natte winters. Op zware klei die in november en december drassig blijft, kwijnt hij vaak na het eerste jaar weg. Werk zo'n grond op met zand en compost of kies een iets verhoogde plek.

Lupine houdt van een zuurdere bodem, dus gebruik geen kalkrijke grond. Als vlinderbloemige haalt hij met hulp van knolletjes aan de wortels zelf stikstof uit de lucht, dus extra mest is niet nodig. Te veel stikstofrijke mest geeft vooral zacht blad, en daar zijn luizen dol op.

Hoeveel planten je nodig hebt, reken je uit met de rekenhulp voor planten per vierkante meter. Voor een hoge vaste plant als lupine is dat 5 tot 7 per m2, wat neerkomt op ongeveer 40 cm tussen de planten.

Wanneer bloeit lupine en in welke kleuren?

Lupine bloeit vanaf juni en houdt het meestal tot ver in juli vol, in koele zomers soms tot augustus. De bloemen staan in lange, rechte aren boven het handvormige blad. Hoe lang het duurt, hangt af van het ras, de warmte en de vochtigheid van het voorjaar. Na de eerste bloei bloeit hij alleen opnieuw als je de uitgebloeide aren afknipt.

De kleuren lopen van blauw en paars via wit en geel tot roze en rood, en de wilde soort in de tuin is meestal blauwpaars. Zaad van gemengde rassen geeft een verrassing, dus wil je een bepaalde kleur, koop dan een plant in bloei of een ras met kleurnaam. Een warm contrast krijg je naast planten met rode bloemen, een rustig beeld met blauw en wit.

Zo plant of zaai je een lupine

Gekweekte planten zet je in het voorjaar of begin van de herfst in de grond, zodat ze voor de winter nog wortelen. Zet de plant op dezelfde diepte als in de pot en geef de eerste weken water. De penwortel gaat diep, dus verplanten lukt na een paar jaar slecht.

Zaaien kan ook. Lupinezaad heeft een harde schil en kiemt vaak beter als je het een nacht in lauw water weekt. Houd de grond daarna gelijkmatig vochtig, want een uitgedroogd zaadje komt niet op. Reken op enkele weken wachten en op een plant die in het eerste jaar nog niet of nauwelijks bloeit. Twijfel je of je tuin zon of halfschaduw biedt, dan helpt de plantenkiezer.

Verzorgen: aren afknippen, water geven en een kort leven accepteren

Knip de uitgebloeide aren af zodra ze verkleuren, voordat de peulen zetten. De plant steekt dan geen energie in zaad en maakt vaak een tweede, kleinere bloei. Laat je de peulen rijpen, dan kun je zaad oogsten, maar raakt de plant eerder uitgeput en zaait hij zich losjes uit.

Geef in een droog voorjaar water bij de wortels, vooral bij jonge planten. Een laagje compost in het voorjaar is genoeg. Lupine is kortlevend en na een paar jaar neemt de bloei af. Laat een paar zaailingen staan of zaai om de twee jaar nieuwe planten bij, dan blijft er altijd een groep in goede conditie.

Slakken knagen graag aan jonge scheuten in het voorjaar. Houd de planten in de gaten zodra de eerste bladeren verschijnen.

Luizen op lupine: eerst afspuiten, dan de nuttige dieren de ruimte geven

In het voorjaar zit lupine nog weleens vol bladluizen, vooral op de toppen en de bloemaren. Spuit ze er af met een stevige waterstraal en herhaal dat een paar dagen. Pas de kracht aan als je de bloemen niet wilt beschadigen. Sterk aangetaste toppen knip je af.

Spuitmiddelen doden ook lieveheersbeestjes en gaasvliegen, de dieren die de luizen uiteindelijk opruimen. Ze zijn vaak later dan de luizen, wat zuur is bij een vroege plaag, maar de plaag wordt er met middelen meestal niet beter op. Zet geen larven van lieveheersbeestjes uit als er mieren op de plant zitten, want die beschermen de luizen. Lieveheersbeestjes lok je met tijm en oregano en met een schuilplek van schors of dennenappels. Kies je toch voor een middel, gebruik dan alleen wat voor particulieren is toegelaten en lees het etiket.

Lupine is giftig, vooral de zaden

Bij lupine is de hele plant giftig, de zaden het meest. De klachten die in de plantenlijsten staan, zijn misselijkheid, braken en buikpijn. Het risico zit in inslikken en vooral bij kleine kinderen die planten in de mond stoppen.

Zet de plant dus niet waar jonge kinderen spelen, of knip de peulen weg voordat ze rijp zijn. Was je handen na het werk in de tuin. Heeft een kind iets ingeslikt, bel dan de huisarts. Eet nooit zaden van een siertuinplant.

Lupine combineren zodat er na de bloei geen gat valt

Na juli is lupine voor het oog klaar, terwijl het blad nog een tijd blijft staan. Zet hem daarom naast planten die later bloeien. Zonnehoed neemt het over vanaf juli en bloeit tot in september, en een daglelie vult de ruimte met bladrijke, bloeiende pollen. Ridderspoor past ernaast omdat beide van zon en doorlatende grond houden.

Zet lupine achterin of in het midden van de border, zodat lagere planten het kale onderstuk van de stengels verbergen. Laat wat lucht tussen de bladeren, want dat houdt het blad droog en gezond. In een border met siergrassen en vaste planten komt zijn rechte bloemaren extra mooi uit.

Twijfel je of een plant echt een lupine is, kijk dan naar het handvormige blad en de kenmerken om lupine te herkennen.