Komkommer kweken: warm, beschut en opgebonden aan een rek
Zaai komkommer tussen half april en half mei binnen voor en zet hem pas na 12 mei buiten, op een warme, beschutte plek. Houd 25 centimeter aan in de rij en 90 centimeter tussen de rijen, en bind de stengel op aan een rek. Je oogst vanaf half juli tot de plant het in de nazomer door kou of ziekte begeeft. Net als de andere vruchtgroenten heeft hij warmte nodig, en wie het zaaien nog moet doen leest hoe je komkommer zaait.
De komkommer in het kort
- Standplaats
- warm, beschut en zonnig, of in een kas
- Grond
- luchtig, humusrijk en vochthoudend
- Plantafstand
- 25 cm in de rij, 90 cm tussen de rijen
- Voorzaaien
- half april tot half mei, binnen
- Buiten planten
- vanaf 12 mei, met minstens twee echte blaadjes
- Oogst
- half juli tot september
- Vorstgevoelig
- ja, en ook gevoelig voor koude nachten
- Ziektegevoelig
- valse meeldauw, echte meeldauw, spint
Welke komkommer past bij jouw tuin?
In grote lijnen kies je tussen slangenkomkommers voor de kas, buitenkomkommers met een stekelige schil, snack- of minikomkommers en bijzondere soorten. De snackkomkommer blijft klein en geeft veel vruchten. Een buitenkomkommer kan wat koeler staan dan een slangenkomkommer. Bijzondere soorten zoals de ronde gele citroenkomkommer en de witte komkommer zijn zacht en mild.
Een augurk is een komkommer die klein wordt geoogst en op zuur gezet, en dat verschil werk je uit in de augurk. Zet je er paprika of tomaat naast, dan geldt voor de tomaten de aanpak van tomaat kweken. Wil je zelf zaad winnen, houd er dan rekening mee dat komkommers makkelijk kruisen. Zaad van een F1-hybride geeft het volgende jaar niet hetzelfde resultaat, dus koop bij twijfel elk jaar vers zaad.
| Situatie | Kies | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Kas of kweektunnel, warme plek | Slangenkomkommer | lang en glad | wil vochtige warmte |
| Buiten, in de volle zon | Buitenkomkommer | korter, met stekelige schil | verdraagt meer wisseling |
| Balkon of grote pot | Snack- of minikomkommer | klein en veel vruchten | compact en productief |
| Voor een speciaal accent | Citroenkomkommer of witte komkommer | rond of licht van kleur | zacht en mild van smaak |
Wanneer zaai je komkommer voor en wanneer mag hij naar buiten?
Zaai tussen half april en half mei binnen voor in luchtige zaaigrond met ongeveer een kwart grof zand, en dek de zaden af met ongeveer een halve centimeter zand of potgrond. De grond moet vochtig zijn, maar niet te nat. Een komkommer wil warmte: bij koude nachten stopt de groei en worden planten geel en slap. Ook de zaailing houdt niet van wisselende temperaturen, dus geef hem een vaste, lichte plek.
Naar buiten gaat de plant op zijn vroegst vanaf 12 mei, en alleen als hij minstens twee echte blaadjes heeft naast de twee kiemblaadjes. Laat hem eerst een week overdag buiten wennen. De data zet je naast elkaar met de zaaikalender voor groenten, en voor de basis van het zaaien kun je terecht bij zaaien in de moestuin.
Welke plek is warm en beschut genoeg?
De beste plek voor een komkommerplant is warm, beschut en zonnig. Een muur op het zuiden of een plek in een kas of kweektunnel werkt het best, want wind en koude nachten remmen de groei. In een kas moet je op warme dagen luchten, want extreme hitte laat bloemen en jonge vruchten afvallen. Zet je de planten in een kas, dan kun je ze iets eerder planten dan buiten, maar wacht ook daar tot de nachten mild zijn.
Een kas geeft meer controle over warmte en vocht, maar vraagt elke dag luchten en water geven. In een kleine kas hangen de planten dicht bij elkaar, dus laat de lucht erdoor en haal onderste bladeren weg zodra ze geel worden. Wil je beschut telen, dan kun je daarvoor kleine kweekkassen gebruiken.
Hoe bind je komkommers op en hoe snoei je ze?
Komkommers groeien het best omhoog. Zet bij elke plant een rek of touw en bind de hoofdstengel los aan met zachte stroken. Zo hangen de vruchten recht en droog, ligt er geen schimmel op de grond en zie je ze beter. Een rek bespaart ook ruimte op een klein stuk grond.
Snoeien is eenvoudig. Knijp zijscheuten af zodat de plant overzichtelijk blijft, en top de stengel af zodra hij het einde van het rek heeft bereikt. Haal alleen gele of zieke bladeren weg, want zonder blad groeit de vrucht niet door. Bij een buitenkomkommer hoef je minder streng te snoeien dan in de kas.
Waarom wordt mijn komkommer geel?
Een vrucht die te lang aan de plant blijft hangen, wordt groot en geel en is bitter en vol pitten, dus oogst op tijd. Een geel blad kan komen door kou, te veel of te weinig water, een voedingstekort of door een ziekte als valse meeldauw. Sommige rassen, zoals de gele komkommer, zijn van nature geel en blijven zacht van smaak.
Kijk daarom welk deel geel is. Geel aan de randen van oude bladeren wijst vaak op een tekort aan voeding; gele plekken met grijs pluis aan de onderkant wijzen op valse meeldauw. Bij een jonge plant die net buiten staat is kou de meest voor de hand liggende oorzaak. Houd de grond gelijkmatig vochtig en dek de planten af met doek als er vorst of koude komt. Schimmels leer je herkennen met plantenziekten in de tuin.
Wat doe je als bladeren verwelken of vruchten slap zijn?
Verwelkt een plant plotseling, dan kan een bodemziekte meespelen. Wissel het bed de komende jaren met andere gewassen, zoals uitgelegd bij combinatieteelt en vruchtwisseling. Gaten in de vrucht wijzen op slakken, een slappe vrucht vaak op een plant die te weinig water kreeg. Geef regelmatig water aan de voet en bescherm de vruchten tegen slakken.
Een kas geeft door de vochtige warmte meer kans op meeldauw dan een buitenplek, dus lucht bijna dagelijks en geef water aan de voet in plaats van over het blad. Verwijder aangetaste bladeren zo snel mogelijk en houd de planten niet te dicht op elkaar.
Waarom vallen jonge komkommertjes af?
Valt een jong vruchtje na de bloei af, dan was er meestal te weinig warmte, water of bestuiving. Veel kaskomkommers hebben geen bestuiving nodig, buitenkomkommers meestal wel. Bestuif met de hand door een mannelijke bloem langs de stempel van een vrouwelijke te wrijven. De vrouwelijke bloem herken je aan het vruchtje onder de bloem.
Geef de plant regelmatig water. Een grote plant gebruikt veel vocht, en wisselend water geeft bittere vruchten. Een tekort aan voeding geeft kleine vruchten, terwijl te veel stikstof veel blad en weinig vrucht oplevert. Geef daarom tijdens de vruchtvorming af en toe een lichte gift voeding.
Rekenhulp
Zaaikalender voor groenten
Waar de kalender op rust, met bronnen
Waar de kalender op rust
- Maanden gelden voor een gemiddeld Nederlands voorjaar en zijn niet per regio bijgesteld; zandgrond in het zuiden warmt eerder op dan de kust.
- IJsheiligen (11 tot en met 14 mei) is de uitplantgrens voor vorstgevoelige gewassen. Onderbouwd door KNMI (vorst na 14 mei in De Bilt in 9 jaren sinds 1901, dus 92 procent betrouwbaar); een vuistregel, geen garantie.
- Maandlijsten zijn afgeleid van tekst als 'half april tot eind mei': elke genoemde maand telt mee, ook als alleen de helft ervan wordt genoemd.
- Waar Groei & Bloei Deventer (tabel op meerjarige gemiddelden) en een Groei & Bloei-artikel verschillen, is voor zaaien de ruimste periode gekozen en voor afstanden de bandbreedte. Voorbeelden: tomaat 80 x 40 cm (tabel) tegen 60 tot 70 cm in de rij bij cherrytomaat (artikel); doperwt zaaien vanaf februari (artikel) tegen half maart (tabel).
- rijafstand is het eerste getal in de tabel van Groei & Bloei Deventer en plantafstand het tweede getal. Bij gewassen zonder tabelregel is alleen een afstand genoemd als een artikel die geeft.
- Oogstmaanden zijn begrensd door wat de bron noemt. Bij oogst 'tot in het najaar' zijn de maanden tot en met de laatste genoemde maand opgenomen. Waar geen oogstperiode staat (onder meer rucola, koriander, rabarber, tuinkers) is null gezet.
- Het aantal gewassen volgt uit wat is gelezen; rassen en winterharde variëteiten (zoals winterprei of vroege en late wortel) zijn samengevoegd tot één gewas, met de ruimste maanden.
- Standplaats is alleen gevuld als een gelezen bron die noemt (null elders). Er is bewust geen standplaats bijgevuld uit algemene kennis.
- Plantdiepte van knoflook: de bron noemt zowel 10 tot 12 cm diep als dat de punt net onder de grond moet zitten.
Bronnen
- Aardbeien kweken: hoe je begint in maart en april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Andijvie zaaien en kweken: zo oogst je binnen 10 weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Anijs kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Aubergine zaaien: wanneer beginnen en hoe het lukt, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Augurken kweken: zo zaai, verzorg en oogst je zelf augurken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Basilicum zaaien en kweken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bieslook zaaien en verzorgen in tuin en pot, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bloemkool zaaien in september voor een vroege oogst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Broccoli zaaien en kweken: zo oogst je van zomer tot herfst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Cherrytomaten kweken: zaaien in maart, oogsten vanaf juli, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Courgette kweken: zaaien, planten en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaai- en planttijd van groentesoorten voor de moestuin, Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Dille kweken en gebruiken: van zaad tot keuken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Doperwten zaaien: vanaf februari voorzaaien voor een zomeroogst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knoflook kweken: planten, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knolvenkel kweken: timing maakt het verschil, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Komkommer kweken: zaaien in april, planten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Koriander kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaaien in oktober: 7 groenten voor de koude bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Munt in de tuin: van stek tot sterke groeier, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Hoe kweek en verzorg ik oregano, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Paprika kweken: zaaien in februari, oogsten in de zomer, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Peterselie zaaien en kweken: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Pompoen zaaien: voorzaaien in april, uitplanten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Prei zaaien: vroeg voorzaaien in pot, later uitplanten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rabarber planten: wanneer en hoe doe je het?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Radijs zaaien: van zaadje tot oogst in vier tot zes weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer rode biet zaaien? Vanaf maart in volle grond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rucola zaaien en kweken: zo oogst je maandenlang blad, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sla kweken: van zaaien tot oogsten in elk seizoen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sperziebonen zaaien: vanaf half mei, in grond of bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Spinazie zaaien: vanaf maart, oogsten al na zes weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Spruitjes oogsten: wanneer en waarom na vorst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Stengelui zaaien: bosui of lente-ui kweken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tijm kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tomaten kweken: zaaien, uitplanten en verzorgen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinkers zaaien op watten of potgrond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinklussen november, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zelf watermeloen kweken: zaai in april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wortels zaaien: vanaf maart direct in volle grond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Factsheet zaaien (moestuintje voor kinderen), IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Kweektips boerenkool en palmkool, IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Kweektips snij-, sperzie-, pronk- en droogbonen, IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
Stand van de cijfers: 4 november 2026.
Uit de praktijk
Snackkomkommers die afvielen na de bloei
Aan een snackkomkommerplant zaten een maand na de eerste oogst alleen nog jonge vruchtjes die na de bloei verschrompelden en afvielen. De plant kreeg extra water en voeding, maar dat hielp niet. Dat wijst op koude nachten of onvoldoende bestuiving, niet op een tekort aan voeding. Een warmere plek en bestuiven met de hand brengen meer op dan extra bemesting.
Gele plekken kort na het planten
Jonge geënte komkommers die pas anderhalve week buiten stonden, kregen gele randen en lichte plekken tijdens een koude periode. Meestal trekt dat bij zodra het warmer wordt, maar bij te vroeg planten is afdekken met doek veiliger. Zit er grijs pluis onder de gele plekken, dan gaat het om valse meeldauw en haal je de aangetaste bladeren weg.
Veelgemaakte fouten
Te vroeg buiten planten
Een koude nacht is genoeg om een jonge plant te knakken. Wacht tot 12 mei en dek af bij kou.
De plant op de grond laten liggen
Op de grond krijgen vruchten rotte plekken en schimmel. Gebruik een rek.
Te laat oogsten
Een gele, dikke komkommer is overrijp en bitter. Pluk hem op normale maat.
Water over het blad
Nat blad geeft meeldauw. Geef water aan de voet.
Veelgestelde vragen
Wat als komkommer geel wordt?
Een gele vrucht is overrijp en bitter, dus oogst op tijd. Gele bladeren komen door kou, wisselend water, voedingstekort of valse meeldauw. Kijk of de randen of de plekken geel zijn en pas voeding, water en ventilatie daarop aan.
Moet een komkommer in de zon of schaduw staan?
Een komkommer staat het best in de zon, op een beschutte en warme plek. In schaduw groeit hij langzaam en geeft hij weinig vruchten. Zet hem tegen een zuidmuur of in een kas, waar het warm blijft.
Hoe verzorg je komkommerplanten?
Geef gelijkmatig water aan de voet, bind de stengel op aan een rek, knijp zijscheuten af en geef af en toe voeding. Oogst regelmatig, zodat de plant blijft doorbloeien, en haal zieke bladeren weg. Een laag mulch op de grond houdt het vocht vast.
Wat is de beste plek voor een komkommerplant?
Een warme, zonnige en beschutte plek, bij voorkeur in een kas of tegen een zuidmuur. In de volle grond werkt een beschutte hoek met humusrijke grond goed. Wind en koude nachten remmen de groei, dus een plek in de luwte is meer waard dan een open stuk.
Hoe plant ik komkommers in de kas?
Plant in de kas in luchtige, voedselrijke grond, met 25 centimeter in de rij en een rek erboven. Lucht op warme dagen en houd de grond vochtig. In een onverwarmde kas wacht je met planten tot de nachten mild zijn.
Hoe moet ik komkommers snoeien?
Bind de hoofdstengel op en knijp zijscheuten af boven het tweede blad. Haal alleen gele of zieke bladeren weg. Is de plant bij het einde van het rek, dan knijp je de top af, zodat de vruchten genoeg energie krijgen en de plant niet over het rek heen groeit.
Wanneer kun je komkommers oogsten?
Zaai je tussen half april en half mei voor, dan oogst je vanaf ongeveer half juli. Pluk regelmatig, voordat de vrucht dik en geel wordt, zodat de plant blijft doorbloeien. De oogst eindigt wanneer de plant in de nazomer door kou of ziekte afsterft.
Bronnen bij dit artikel
- Komkommer kweken: zaaien in april, planten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Factsheet zaaien (moestuintje voor kinderen), IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Zaai- en planttijd van groentesoorten voor de moestuin, Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Moestuinkalender mei: zaaien, planten en oogsten (tomaat, courgette, pompoen uitplanten), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Ziekten en plagen in de moestuin (phytophthora, meeldauw, aardappelmoeheid), Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
