Komkommer zaaien: half april tot half mei binnen voorzaaien
Zaai komkommer tussen half april en half mei in potjes binnen en zet de plantjes na 12 mei buiten, zodra ze naast de kiembladeren twee echte blaadjes hebben. Direct buiten zaaien kan van begin mei tot half juni. Vanaf half juli pluk je de eerste vruchten.
Komkommer hoort bij de vruchtgroenten in de moestuin en wil dezelfde warmte als tomaat en courgette.
Dit heb je nodig
- Hoe lang het duurt
- Een halfuur zaaien, later een uur uitplanten
- Hoe moeilijk het is
- Goed zelf te doen
- Wat het kost
- Een paar euro voor zaad en potgrond
Gereedschap
- Kleine potjes
- Gieter met fijne broes
- Een net of stok als klimsteun
Materiaal
- Zaaigrond
- Grof zand
- Komkommerzaad
Zo zaai je komkommer stap voor stap
Zaai half april binnen en wacht met buiten zetten tot na 12 mei, want een jonge komkommer overleeft geen nachtvorst.
Stap 1 Kies het moment en het ras
Zaai tussen half april en half mei. Kies een ras dat bij je plek past: een buitenkomkommer voor de volle grond, een kasras voor onder glas of een minikomkommer voor in een pot.
Stap 2 Maak de zaaigrond luchtig
Meng de zaaigrond met ongeveer een kwart grof zand. Dan loopt overtollig water weg en krijgen de wortels lucht. Houd de grond vochtig, maar zeker niet nat.
Stap 3 Leg het zaadje op zijn kant en dek het af
Zet één zaadje per potje op zijn kant en dek het af met ongeveer een halve centimeter grof zand of potgrond. Op zijn kant rot het minder snel dan plat op de grond, zeker als je net iets te veel water geeft.
Stap 4 Houd het potje warm en licht vochtig
Zet de potjes op een warme plek en giet met een fijne broes, zodat het zaad niet wegspoelt. Komkommer kiemt snel, meestal binnen een week of iets langer.
Stap 5 Laat de zaailingen twee echte blaadjes maken
Zet de potjes op een lichte plek, zodat de plantjes stevig blijven. Pas als er naast de twee kiembladeren twee echte blaadjes staan, kunnen ze naar buiten. Omdat je per potje zaait, hoef je niet te verspenen.
Stap 6 Wen de plantjes en zet ze na 12 mei buiten
Zet de plantjes een paar dagen overdag buiten en 's nachts weer binnen. Plant ze na de ijsheiligen op 25 cm in de rij met 90 cm tussen de rijen, op een zonnige plek met voedselrijke grond.
Stap 7 Geef steun en houd de grond vochtig
Leid de ranken omhoog langs een net of stok, zodat de vruchten schoon blijven en de plant minder ruimte inneemt. Geef regelmatig water aan de voet.
Rekenhulp
Zaaikalender voor groenten
Waar de kalender op rust, met bronnen
Waar de kalender op rust
- Maanden gelden voor een gemiddeld Nederlands voorjaar en zijn niet per regio bijgesteld; zandgrond in het zuiden warmt eerder op dan de kust.
- IJsheiligen (11 tot en met 14 mei) is de uitplantgrens voor vorstgevoelige gewassen. Onderbouwd door KNMI (vorst na 14 mei in De Bilt in 9 jaren sinds 1901, dus 92 procent betrouwbaar); een vuistregel, geen garantie.
- Maandlijsten zijn afgeleid van tekst als 'half april tot eind mei': elke genoemde maand telt mee, ook als alleen de helft ervan wordt genoemd.
- Waar Groei & Bloei Deventer (tabel op meerjarige gemiddelden) en een Groei & Bloei-artikel verschillen, is voor zaaien de ruimste periode gekozen en voor afstanden de bandbreedte. Voorbeelden: tomaat 80 x 40 cm (tabel) tegen 60 tot 70 cm in de rij bij cherrytomaat (artikel); doperwt zaaien vanaf februari (artikel) tegen half maart (tabel).
- rijafstand is het eerste getal in de tabel van Groei & Bloei Deventer en plantafstand het tweede getal. Bij gewassen zonder tabelregel is alleen een afstand genoemd als een artikel die geeft.
- Oogstmaanden zijn begrensd door wat de bron noemt. Bij oogst 'tot in het najaar' zijn de maanden tot en met de laatste genoemde maand opgenomen. Waar geen oogstperiode staat (onder meer rucola, koriander, rabarber, tuinkers) is null gezet.
- Het aantal gewassen volgt uit wat is gelezen; rassen en winterharde variëteiten (zoals winterprei of vroege en late wortel) zijn samengevoegd tot één gewas, met de ruimste maanden.
- Standplaats is alleen gevuld als een gelezen bron die noemt (null elders). Er is bewust geen standplaats bijgevuld uit algemene kennis.
- Plantdiepte van knoflook: de bron noemt zowel 10 tot 12 cm diep als dat de punt net onder de grond moet zitten.
Bronnen
- Aardbeien kweken: hoe je begint in maart en april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Andijvie zaaien en kweken: zo oogst je binnen 10 weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Anijs kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Aubergine zaaien: wanneer beginnen en hoe het lukt, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Augurken kweken: zo zaai, verzorg en oogst je zelf augurken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Basilicum zaaien en kweken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bieslook zaaien en verzorgen in tuin en pot, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bloemkool zaaien in september voor een vroege oogst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Broccoli zaaien en kweken: zo oogst je van zomer tot herfst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Cherrytomaten kweken: zaaien in maart, oogsten vanaf juli, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Courgette kweken: zaaien, planten en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaai- en planttijd van groentesoorten voor de moestuin, Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Dille kweken en gebruiken: van zaad tot keuken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Doperwten zaaien: vanaf februari voorzaaien voor een zomeroogst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knoflook kweken: planten, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knolvenkel kweken: timing maakt het verschil, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Komkommer kweken: zaaien in april, planten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Koriander kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaaien in oktober: 7 groenten voor de koude bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Munt in de tuin: van stek tot sterke groeier, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Hoe kweek en verzorg ik oregano, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Paprika kweken: zaaien in februari, oogsten in de zomer, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Peterselie zaaien en kweken: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Pompoen zaaien: voorzaaien in april, uitplanten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Prei zaaien: vroeg voorzaaien in pot, later uitplanten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rabarber planten: wanneer en hoe doe je het?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Radijs zaaien: van zaadje tot oogst in vier tot zes weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer rode biet zaaien? Vanaf maart in volle grond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rucola zaaien en kweken: zo oogst je maandenlang blad, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sla kweken: van zaaien tot oogsten in elk seizoen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sperziebonen zaaien: vanaf half mei, in grond of bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Spinazie zaaien: vanaf maart, oogsten al na zes weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Spruitjes oogsten: wanneer en waarom na vorst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Stengelui zaaien: bosui of lente-ui kweken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tijm kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tomaten kweken: zaaien, uitplanten en verzorgen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinkers zaaien op watten of potgrond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinklussen november, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zelf watermeloen kweken: zaai in april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wortels zaaien: vanaf maart direct in volle grond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Factsheet zaaien (moestuintje voor kinderen), IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Kweektips boerenkool en palmkool, IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Kweektips snij-, sperzie-, pronk- en droogbonen, IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
Stand van de cijfers: 4 november 2026.
Wanneer zaai je komkommer binnen en buiten?
Voorzaaien binnen kan van half april tot half mei. Wie eerder begint, houdt de plantjes weken in huis en krijgt lange, slappe stengels. De plant gaat pas na 12 mei naar buiten, als de kans op nachtvorst klein is. Reken de ijsheiligen van 11 tot en met 14 mei als grens.
Direct buiten zaaien lukt van begin mei tot half juni, zodra de grond is opgewarmd. Je oogst dan later dan bij voorzaaien. Zoek je de weken voor jouw tuin op, gebruik dan de zaaikalender voor groenten. Een komkommer heeft minder voorsprong nodig dan paprika, die je veel eerder zaait, dus je hoeft in februari of maart nog niet te beginnen.
| Stap | Wanneer | Waar je op let |
|---|---|---|
| Voorzaaien in potjes | half april tot half mei | warm en licht vochtig, een zaadje per potje |
| Uitplanten | na 12 mei | twee echte blaadjes, eerst wennen |
| Direct buiten zaaien | begin mei tot half juni | alleen in opgewarmde grond |
| Eerste vruchten plukken | vanaf half juli | jong en vaak, elke twee of drie dagen |
Zo kweek je komkommers buiten
Een komkommer kweken buiten lukt op een warme, beschutte plek met zon en voedselrijke grond. Kies een buitenkomkommer of snackkomkommer, want die kunnen beter tegen een wisselvallige zomer dan een kasras. De plant heeft veel water nodig en tijdens de vruchtzetting ook voeding.
Laat de ranken klimmen. Dat bespaart ruimte, houdt de vruchten van de grond en laat het blad sneller opdrogen. Een minikomkommer groeit ook in een grote pot, als die ruim is en je hem dagelijks water geeft.
In een kweekbak of kas start je eerder, maar lucht dan op warme dagen, anders verbrandt het blad. Zit er ook tomaat in je kas, dan bepaalt tomaat kweken hoe je de kas aanpakt. Een aubergine wil het in de kas warmer en droger dan een komkommer, dus geef ze liever een eigen hoek.
Wanneer is een komkommer klaar om te plukken?
Pluk komkommers jong, zolang ze glad, stevig en egaal groen zijn. Wordt een vrucht alleen nog dikker en niet meer langer, dan is hij eigenlijk al te laat. Hij wordt dan bitter en groeit uit tot een gele, zaadrijke reus. Pluk elke twee of drie dagen, want elke vrucht die blijft hangen, remt de aanmaak van nieuwe. Een stevige, gladde schil en een egaal groene kleur zijn de beste maatstaf, welk ras je ook hebt.
Knip de vrucht met een stukje steel af in plaats van te trekken, ook bij minikomkommers en snackkomkommers. De oogst begint vanaf half juli en loopt door tot de plant in de nazomer door kou of ziekte stopt.
Zaad winnen van je eigen komkommers
Wil je zaad voor volgend jaar, laat dan één vrucht aan de plant tot hij groot en geel is. Dan is het zaad rijp. Snijd de vrucht open, schraap het zaad eruit, spoel het schoon en laat het goed drogen. Bewaar het droog en donker tot het voorjaar, bijvoorbeeld in een papieren zakje, zodat het niet gaat schimmelen.
Dat werkt alleen bij zaadvaste rassen. Van een F1-hybride krijg je geen betrouwbare planten uit eigen zaad. Een groene minikomkommer die je voor het zaad openmaakt, is nog niet rijp. Het zaaien en het bewaren van zaad komen uitgebreider aan bod in zaaien in de moestuin.
Wat is het verschil tussen een komkommer en een augurk?
Komkommer en augurk zijn dezelfde plantensoort, maar verschillende rassen. Een augurk is kleiner, korter en bobbeliger en wordt jong geoogst om in te leggen. Je zaait en kweekt hem op dezelfde manier als een komkommer. Kweek je augurken, dan werk je dus op precies dezelfde manier. Alleen de oogst verschilt, want een augurk pluk je kleiner dan een komkommer.
Plantkundig is een komkommer een vrucht, omdat hij zaden bevat. In de keuken is het een groente. In de tuin doet dat er niet toe: de plant hoort bij de pompoenfamilie en wil warmte en vocht, net als een pompoen.
Uit de praktijk
Zaad uit een minikomkommer halen
Een moestuinier had minikomkommers vol zaadjes en wilde daar volgend jaar mee zaaien. Dat lukt alleen als de vrucht aan de plant geel is uitgerijpt, want zaad uit een jonge, groene komkommer is nog niet klaar. Spoel het zaad en droog het goed. Of het volgend jaar dezelfde komkommers geeft, hangt af van het ras: een F1-hybride geeft dat niet, een zaadvast ras wel.
De komkommers werden dikker, maar niet langer
Een beginner zag zijn komkommers alleen nog dikker worden en wist niet of hij moest oogsten. Dat bleek het teken dat de vruchten al te lang hingen. Een komkommer pluk je jong, glad en stevig, en het hielp dat hij daarna om de paar dagen langsliep. De plant zette vervolgens nieuwe vruchten aan in plaats van alle kracht in de oude te steken.
Veelgemaakte fouten
Te vroeg zaaien
Wie in maart zaait, heeft in mei lange, slappe planten die nog niet naar buiten kunnen. Begin half april.
Voor de ijsheiligen buiten zetten
Een jonge komkommer overleeft geen nachtvorst. Wacht tot na 12 mei en wen de plantjes eerst een paar dagen aan buiten.
De zaaigrond te nat houden
Een zaadje in een natte pot rot voordat het kiemt. Houd de grond vochtig, niet nat, en meng grof zand door de zaaigrond.
Te laat plukken
Een dikke, gele komkommer is bitter en haalt kracht uit de plant. Pluk jong en vaak.
Wanneer je een vakman belt
Komkommer zaaien en kweken is goed zelf te doen. Je hebt alleen hulp nodig als je een groot klimrek wilt laten bouwen of als een kas structureel te vochtig is.
Veelgestelde vragen
Heeft een komkommerplant veel water nodig?
Ja, een komkommer bestaat grotendeels uit water en droogt snel uit. Geef gelijkmatig water aan de voet, in een warme periode het liefst elke dag. Bij droogte worden de vruchten bitter. Een laag compost of gemaaid gras rond de plant houdt het vocht vast, en omdat het blad droog blijft, krijgt schimmel minder kans.
Hoe kweek ik komkommers in mijn moestuin?
Zaai half april tot half mei binnen in potjes en plant de komkommers na 12 mei uit op een zonnige plek met voedselrijke grond. Geef ze een net of stok om langs te klimmen, regelmatig water en vanaf de vruchtzetting wat voeding. Pluk jonge vruchten vanaf half juli.
Waar groeit een komkommer het best?
Een komkommer groeit het best op een warme, zonnige en beschutte plek met voedselrijke, vochtige grond. In een kas of kweekbak lukt het gemakkelijker dan buiten. Met een buitenras kan het ook in de volle grond, mits de plek wordt beschermd tegen de wind.
Hoe oogst ik komkommerzaad?
Laat een vrucht aan de plant hangen tot hij groot en geel is, snijd hem open en schraap het zaad eruit. Spoel het schoon, laat het goed drogen en bewaar het droog en donker. Van een F1-hybride levert het zaad geen betrouwbare planten op.
Hoe verzorg ik komkommerplanten?
Geef gelijkmatig water, voeding vanaf de vruchtzetting en een steun om langs te klimmen. Pluk vaak, dan blijft de plant vruchten maken. Haal aangetaste bladeren weg en houd de plant luchtig, zodat ziekten minder kans krijgen. Lees meer over plantenziekten in de moestuin.
Wat is het verschil tussen een augurk en een komkommer?
Het is dezelfde plantensoort, maar met verschillende rassen. Een augurk is kleiner, korter en bobbelig en wordt jong geoogst om in te leggen. Een komkommer is langer en gladder. Zaaien en verzorgen gaat bij beide op dezelfde manier, alleen pluk je een augurk kleiner. Laat je hem langer hangen, dan wordt hij net zo groot en geel als een vergeten komkommer.
Hoe moet je komkommers kweken?
Zaai ze half april tot half mei in potjes met luchtige zaaigrond en zet de plantjes na 12 mei buiten, op 25 cm in de rij. Geef water aan de voet, steun en voeding. Oogst jong en vaak, vanaf half juli.
Is een komkommer fruit?
Plantkundig is een komkommer een vrucht, omdat hij zaden bevat en uit de bloem groeit. In de keuken is het een groente. Voor de teelt maakt dat niets uit: de plant hoort bij de pompoenfamilie en vraagt warmte en vocht.
Wat is de beste voeding voor een komkommerplant?
Geef vanaf de eerste vruchtjes een voeding met veel kalium, zoals een tomatenvoeding. Stikstof in overvloed geeft veel blad en weinig vrucht. Volg de dosering op de verpakking, want te sterke voeding verbrandt de wortels. Geef daarna gewoon water, zodat de voeding goed doorzakt.
Bronnen bij dit artikel
- Komkommer kweken: zaaien in april, planten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaai- en planttijd van groentesoorten voor de moestuin, Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Factsheet zaaien (moestuintje voor kinderen), IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Groentezaden oogsten in de moestuin, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
