Pioenroos: plant hem ondiep in de zon en gun hem een paar jaar

Welke soorten pioenroos zijn er?

Meestal bedoelen tuiniers de kruidachtige pioenroos (Paeonia lactiflora en haar hybriden). Die sterft in de winter bovengronds af en loopt in het voorjaar uit tot een plant met grote, vaak dubbele bloemen. Klassiek zijn 'Sarah Bernhardt' in roze en 'Duchesse de Nemours' in wit. Wit en roze zijn de bekendste kleuren, naast rood en bijna zwart.

De tweede groep is de boompioen, een struik met verhoute takken die in de winter blijven staan. Daartussen zit de Itoh-hybride, een kruising van beide met kruidachtige stengels. Wat bij je past, hangt vooral af van de ruimte en de zon die je kunt bieden.

Wanneer bloeit een pioenroos en hoe lang?

De rode scheuten komen in maart door de grond en het hoogtepunt valt in mei en juni. Een ras bloeit maar een paar weken. Combineer je vroege, middenvroege en late rassen, dan houd je veel langer bloemen. De bloei schuift mee met het voorjaar: na een warme mei is alles een week eerder klaar, en bij regen en wind vallen de zware, dubbele bloemen sneller om. Steun ze met een ring of een paar stokken voordat ze zwaar worden.

Planten en verplanten doe je in de herfst, want dan is het blad afgestorven en kan de wortel nog voor de winter aanhechten. Het hele jaar vraagt iets anders van je.

Waar, wanneer en hoe diep plant je een pioenroos?

Plant in september of oktober, als het blad is afgevallen, of anders in het vroege voorjaar. Kies een plek met minstens vier tot zes uur zon per dag. Een plek die pas laat in de middag zon krijgt, kan dus nog goed uitpakken. Zand of klei is prima, zolang het water goed wegloopt en de plant niet in de natte hoek van de tuin staat.

Het belangrijkste is de plantdiepte. De groeipunten, de rode neuzen op de wortelstok, horen 2,5 tot 5 cm onder het oppervlak. Dieper planten geeft groei maar geen bloei. Dat geldt voor een wortelstok die je los koopt en voor een plant uit een pot: kijk waar de neuzen zitten, niet hoe diep het plantgat is. Kies voor een pot een ruime, diepe pot en leg de neuzen even ondiep.

Met de tool voor planten per vierkante meter reken je uit hoeveel pioenen in je border passen. Een volwassen plant beslaat al snel een halve meter of meer, dus zet hem niet te dicht op andere planten. Bemest het gazon ernaast niet, want stikstof gaat ten koste van de bloei.

Waarom geeft een pioenroos geen bloemen?

Meestal is de plant te diep geplant, krijgt hij te weinig zon of is hij kort geleden verplaatst. Een verplante pioenroos heeft twee tot drie jaar nodig om weer te bloeien, en een jonge kruidachtige bloeit pas betrouwbaar vanaf vier tot vijf jaar. Dat is geen fout, maar de aard van de plant.

Te veel stikstof geeft vooral blad, bijvoorbeeld als de pioenroos naast een bemest gazon staat. Knoppen die bruin worden en afsterven voordat ze opengaan, wijzen op botrytis, een schimmelziekte. Elke oorzaak heeft een eigen oplossing.

Hoe verplant, deel en vermeerder je een pioenroos?

Verplant in september of oktober. Graaf de wortelstok ruim op, knip het blad af en plant hem op dezelfde diepte terug, met de neuzen net onder de grond. Een oude pol deel je in stukken van drie tot vijf neuzen met gezonde wortels. Dat is de gewone manier om te vermeerderen.

Wacht daarna geduldig op de bloei. Geef in de eerste zomer genoeg water en plant niet te diep. Heeft de plant na vijf jaar nog geen bloem gegeven, controleer dan eerst de plantdiepte.

Wat doe je na de bloei, en moet je een pioenroos afknippen?

Knip uitgebloeide bloemen af boven een gezond blad, zodat de plant geen energie in zaad steekt. Het blad laat je staan tot het in het najaar afsterft, want de plant haalt er voedsel uit voor de volgende bloei.

Wat je daarna doet, hangt van de schimmel af. Is de plant ooit door botrytis aangetast, knip het blad dan in het najaar tot vlak boven de grond en voer het af met het gft. Is hij gezond, dan mag je het laten staan voor insecten en in maart of april terugknippen. Een boompioen knip je niet af.

Bij goede zorg gaat een pioenroos tientallen jaren mee en wordt hij elk jaar groter. Mulch in het voorjaar met compost, steun zware bloemen met een ring en mijd stikstofrijke mest.

Welke planten passen naast een pioenroos?

Een pioenroos is een plant voor mei en juni, daarna blijft er een bladrijke bult over. Zet hem naast planten die later bloeien, zoals daglelie en zonnehoed, die in juli en augustus het stokje overnemen. In halfschaduw past een astilbe ernaast, al wil die meer vocht dan een pioenroos aankan.

Vroege bollen en helleborus vullen het begin van het voorjaar. Daarna volgen agapanthus en hosta, waarvan het brede blad goed uitkomt naast de bladrijke bult van de pioenroos. Zulke combinaties passen in elke border met planten die je op plek en grond kiest.