Cime di rapa: snel te telen, zaai dicht en oogst blad en knop

Wat is cime di rapa en waarom heeft hij zo weinig blad?

Cime di rapa betekent letterlijk 'toppen van de raap'. Het is een koolgewas uit Zuid-Italië waarvan je de jonge stelen met blad en bloemknoppen eet, geen knol. In het Nederlands heet hij Italiaanse raapsteel. Je ziet hem ook onder de naam broccoletti, maar dat is verwarrend: het is geen broccoli.

De plant hoort bij Brassica rapa, dezelfde soort als de raap, de stoppelknol en de paksoi. Daarom groeit hij snel, houdt hij van koele weken en schiet hij in de zomer door. Dat is geen ziekte maar het gewone verloop van de plant.

Wie zich afvraagt waarom er zo weinig blad aan zit: dat is normaal. Je oogst blad, steel en bloemknop in één keer, en de plant is daarna grotendeels klaar. Een broccoliplant blijft veel groter en geeft meerdere keren knoppen, een raapsteel niet. De opbrengst per plant is laag, en daarom zaai je veel dichter dan bij kool.

Wanneer zaai je cime di rapa?

Het beste resultaat geeft een zaai in maart op een zonnige plek. De planten groeien dan in koele weken en je kunt meestal in mei al oogsten. De tweede kans is de nazomer, in juli en augustus, als de langste dag voorbij is. Wat je in de warme maanden ertussen zaait, schiet door en geeft weinig blad. Hetzelfde zie je bij paksoi, die pas vanaf juli goed groeit.

De maanden hangen af van het jaar en je grond. Op de zaaikalender voor groenten zie je wat er in dezelfde weken nog meer kan, en voor de andere maanden kijk je naar zaaien in de moestuin.

Welke grond en zaaiafstand wil cime di rapa?

Cime di rapa wil zon en vochtige, goed bemeste grond, zoals de meeste koolgewassen. Droge grond versnelt het doorschieten, dus houd de bovenlaag vochtig. Een laag compost voor het zaaien is meestal genoeg.

Zaai dichter dan je gewend bent, in rijtjes met de zaden dicht bij elkaar. Je oogst alles toch jong, dus de planten hebben weinig ruimte nodig. Wie in kleine vakken werkt, kan een stuk bed vol zaaien en in één keer afknippen. Zaai daarna op een andere plek verder, zodat je een paar weken lang kunt oogsten. Maak de grond voor het zaaien fijn en haal stenen en kluiten weg, want de zaden zijn klein. Geef na het zaaien water met een fijne broes en houd de rij vochtig tot de plantjes er staan.

Wanneer oogst je cime di rapa?

Oogst zodra de eerste bloemknoppen zichtbaar worden en nog dicht zijn. Knip de steel met blad en knop af, of snijd de hele plant vlak boven de grond. Wacht je te lang, dan staan de bloemen open en wordt de steel taai, al blijft de bloem zelf een leuke aanvulling voor bijen en hommels als je de plant laat staan.

Je kunt ook alleen de grote bladeren en de hoofdsteel nemen, maar veel nieuwe oogst komt er dan niet meer. Cime di rapa is een groente voor een paar weken, geen gewas dat de hele zomer levert. Staat er geen oogsttijd op het zakje, ga dan uit van ongeveer twee maanden tussen zaaien en de eerste knoppen. In koude grond en bij weinig zon duurt het langer. Wil je de oogst bewaren, dan loop je de stappen van oogsten en bewaren na.

Wat als cime di rapa doorschiet of vol gaten zit?

Weinig blad en snel bloeien komt bijna altijd door warmte en lange dagen. Een zaai in mei of juni is daarom zelden de moeite waard. Heb je toch te vroeg gezaaid, laat de planten dan bloeien voor de bijen en zaai in juli opnieuw. Hoe dichter de rij, hoe sneller de bodem bedekt is en hoe minder hij uitdroogt, wat ook doorschieten tegengaat.

Bladeren met veel gaten zijn meestal het werk van slakken of kleine insecten die van kruisbloemigen houden. Een net of vliesdoek over de rij voorkomt de meeste schade. Jonge planten zijn het kwetsbaarst, en wat helpt tegen slakken en mieren lees je in de plagengids.

Waar zet je cime di rapa in je vruchtwisseling?

Cime di rapa hoort bij de kruisbloemigen, dezelfde familie als kool, radijs en paksoi. Zet hem daarom niet op een plek waar kort geleden kool stond, want ziekten en aaltjes kunnen in de grond blijven. Hoe je de vakken afwisselt, reken je uit met de rekenhulp voor combinatieteelt en vruchtwisseling.

Als snelle voorteelt past hij goed vóór gewassen die later de grond nodig hebben. Daarna kun je spinazie of rucola zaaien, al is rucola ook een kruisbloemige, dus wissel dan liever met spinazie. Een rij cime di rapa tussen twee gewassen die later groot worden, is een prettige manier om de grond in het voorjaar te benutten.

Cime di rapa naast paksoi, spinazie en rucola

Cime di rapa past in het rijtje bladgroenten dat van koel weer houdt, maar elke soort heeft zijn eigen moment. Spinazie zaai je al vanaf half februari, cime di rapa pas in maart, en paksoi wacht tot juli. Zo kun je met een paar rijen het hele koele seizoen vullen: eerst spinazie, dan cime di rapa, in de nazomer paksoi en nog eens cime di rapa. Alle vier schieten ze door als het te warm en te lang licht is.

Het grootste verschil zit in wat je oogst. Bij spinazie en paksoi eet je vooral blad, bij cime di rapa ook de steel en de bloemknop, en de plant is dan klaar. Daardoor is cime di rapa de snelste van de reeks, en zaai je hem dichter dan de rest. Spinazie is een andere bladgroente met een eigen zaaiwijze: spinazie zaaien.