Pennisetum: lampenpoetsersgras voor zon en goed doorlatende grond
Pennisetum, ook lampenpoetsersgras genoemd, wil volle zon en grond waar water wegtrekt, met pluimen van augustus tot oktober. Hij gaat in maart terug tot 10 à 20 centimeter boven de grond. Pennisetum alopecuroides is winterhard zolang de grond in de winter niet nat blijft, maar het purperen rubrum overleeft hier meestal geen winter. Net als de meeste siergrassen zet je hem op ongeveer drie planten per vierkante meter.
Welk lampenpoetsersgras past bij je tuin
Onder de naam pennisetum worden verschillende grassen verkocht, en ze verschillen in winterhardheid meer dan in uiterlijk. Het meest geplant is Pennisetum alopecuroides, onder meer als het ras Hameln. Dat is een compacte pol die ongeveer 25 centimeter lager blijft dan de soort, die rond 1,25 meter komt. Pennisetum orientale, waartoe Fairy Tails behoort, heeft bleke, zachte pluimen en doet het niet overal even goed.
Kijk goed naar de naam op het etiket. Fraai lampenpoetsersgras (Pennisetum setaceum) staat op de Unielijst van invasieve exoten en mag niet worden verhandeld of gekweekt. Het purperrode gras dat als rubrum wordt verkocht is gevoelig voor vorst en sterft hier in de winter meestal af. Zie het dus als zomerbloeier voor een pot of een zonnige border. Staat er een fantasienaam als Black Beauty op, controleer dan de Latijnse naam en de winterhardheid, zodat je weet of je een vaste plant koopt of een eenjarige. Naast pennisetum zijn er nog veel andere grassen, die je naast elkaar ziet bij soorten siergras.
| Situatie | Kies | Let op |
|---|---|---|
| Kleine border in de zon | Pennisetum alopecuroides, compact ras zoals Hameln | past als middelhoog gras vooraan of in het midden |
| Pluimen op zandgrond | Pennisetum alopecuroides | doet het goed op doorlatende grond |
| Zware, natte klei | geen pennisetum, of eerst de grond verbeteren | vocht in de winter is het grootste risico |
| Zomerkleur in een pot of bak | purperen rubrum als eenjarige | overleeft de winter hier meestal niet |
| Zachte, bleke pluimen | Pennisetum orientale | kies een zonnige, beschutte plek en kijk of hij het bij jou volhoudt |
Zon, doorlatende grond en de juiste plantafstand
Pennisetum heeft volle zon nodig. In de halfschaduw wordt de pol open, valt hij uit elkaar en bloeit hij weinig. De meeste siergrassen houden niet van een te natte plek, en dat geldt hier extra: veel vocht in de winterrust is funest. Zware, natte klei is echt ongeschikt; verbeter zo'n plek met grof zand en compost of kies een ander gras. Op zandgrond of lichte leem staat hij goed, mits hij het eerste jaar genoeg water krijgt.
Voor de plantafstand geldt dat siergrassen met deze omvang het best 3 tot 5 per vierkante meter staan, op ongeveer 45 tot 58 centimeter van elkaar. Voor pennisetum zelf wordt vaak 3 per vierkante meter genoemd. Zo raken de pollen elkaar na ongeveer drie jaar net. Voor jouw vak rekent de rekenhulp voor planten per vierkante meter het precies uit.
| Soort | Hoogte | Bloei | Planten per m2 |
|---|---|---|---|
| Pennisetum alopecuroides | 100 tot 125 cm | augustus tot oktober | 3 tot 5 |
| Hameln | ongeveer 25 cm lager dan de soort | augustus tot oktober | 3 tot 5 |
| Pennisetum orientale | lager dan lampenpoetsersgras | zomer tot herfst | 3 tot 5 |
| Rubrum | wisselend per plant | zomer tot de eerste vorst | 3 |
Hoeveel water heeft pennisetum nodig
Zodra hij is ingeworteld heeft pennisetum weinig water nodig. Geef een nieuwe pol het eerste groeiseizoen bij droog weer één keer per week een flinke gieter in plaats van elke dag een beetje, zodat de wortels diep gaan zoeken. Daarna redt hij zich in een gewone zomer op regenwater, al zijn de pluimen na een extra beurt in een lange droge periode vaak voller.
In een pot droogt de kluit veel sneller uit en heeft het gras in de zomer vaak dagelijks water nodig. Zorg wel voor gaten in de bodem, want koud, nat potwater in de winter is slechter voor het gras dan droogte. Te veel water in de zomer levert niets op: het blad wordt slap en de pluimen blijven klein.
Is pennisetum winterhard en hoe overleeft hij de winter
Pennisetum alopecuroides komt volgens de winterhardheidslijst voor boomkwekerijgewassen redelijk door een Nederlandse winter, grofweg tot min 15 graden. Dat geldt vooral als de pol droog staat. Een natte, koude winter is gevaarlijker dan een strenge droge vorst, dus de vochtige maanden van december tot maart zijn het risico. Op een koude plek helpt een laag droog blad of takkenhout rond de voet.
Lampenpoetsersgras is niet wintergroen. Pluimen en bruin blad blijven de hele winter staan, vangen rijp mooi op en beschermen het hart van de pol. Welke andere grassen de winter overleven, zie je bij winterharde siergrassen. Rubrum en de bleke orientale zet je liever op een beschutte plek, of je haalt de pot in november naar een lichte, vorstvrije ruimte en houdt de kluit bijna droog.
Wanneer snoei je lampenpoetsersgras
Knip lampenpoetsersgras in maart of april, voordat de nieuwe scheuten uit de pol komen, tot ongeveer 10 à 20 centimeter boven de grond. Doe het niet in het najaar: de oude pluimen en stengels beschermen de plant tegen vorst en natte kou. Wacht je te lang, dan knip je de jonge scheuten mee. Zie je in maart al groen in het hart, knip dan wat hoger.
Hameln en andere rassen behandel je hetzelfde. Bind een grote pol eerst met touw bijeen, zodat je alles in één keer weghaalt, en gebruik een scherpe schaar en handschoenen, want de bladranden zijn ruw. Het snoeisel leg je klein geknipt als mulch onder de planten of op de composthoop. Staat er zonnehoed in dezelfde border, dan kun je die in dezelfde ronde in het voorjaar terugknippen.
Planten, delen en verplaatsen
Plant pennisetum bij voorkeur in het voorjaar, vanaf april, als de grond is opgewarmd. Dan heeft hij een heel seizoen om te wortelen voor de eerste natte winter. Gras dat in het najaar is geplant heeft minder kans op een goede start, zeker op klei.
Delen kan ook in het voorjaar, zodra de eerste scheuten zichtbaar zijn. Steek de pol door met een scherpe spade, laat een deel staan en zet de rest verder weg. Is het midden van de pol kaal geworden, dan is het tijd. Bij het verplaatsen graaf je zoveel mogelijk wortels mee, knip je het blad terug tot ongeveer 20 centimeter en houd je de grond de eerste weken vochtig. In een pot heeft het gras na twee of drie jaar verse aarde nodig.
Wat zet je naast pennisetum
Pennisetum past bij planten die van dezelfde warme, droge plek houden en tot oktober bloeien, zoals vetkruid, zomeraster of de herfstbloeiers uit winterharde chrysanten. De pluimen vangen tegenlicht, dus zet het gras daar waar de avondzon op valt. Voor de samenstelling zijn er border ideeën.
Plant het gras een halve meter van het pad, want de bladeren hangen in de zomer over de rand. Zet er een laagblijvende plant voor die de kale voet verbergt. Een gras dat laag blijft vult de voorkant van de border; zet hoge soorten erachter. Drie pollen maken in een kleine voortuin al een rustig geheel, mits de buren dezelfde zon en droge grond krijgen. Het hogere miscanthus werkt goed als achtergrond bij het lagere pennisetum.
Rekenhulp
Planten per vierkante meter
Zo rekent de rekenhulp, met bronnen
Zo rekent de rekenhulp
- Waar een bron alleen planten per m² geeft, is de afstand_cm berekend als 100 gedeeld door de wortel van het aantal per m², afgerond op hele cm, bij vierkant verband (bijvoorbeeld 9 per m² geeft 33 cm). Dit is een vuistregel en geen bronwaarde; de bronnen voor die afstand zijn leeg (bronnen_afstand). Vechtdal geeft dezelfde omrekening voor 20, 25, 30, 40 en 50 cm.
Bronnen
- Hoeveel planten per m2 border zorgen voor een goed gevulde tuin?, 123planten.nl (bekeken op 4 november 2026)
- Plantafstand: hoeveel bloembollen per vierkante meter?, Bollanda (bekeken op 4 november 2026)
- Waar en hoe planten we rozen, Rozenkwekerij de Wilde (bekeken op 4 november 2026)
- Hoeveel planten moet je per m2 aanhouden?, Plantenkwekerij Vechtdal (bekeken op 4 november 2026)
Stand van de cijfers: november 2026.
Uit de praktijk
Een pol die na het delen alweer groot was
Een Pennisetum orientale stond al een tijd op dezelfde plek, en toen de helft van de pol werd afgescheurd, was hij een jaar later alweer flink aangegroeid. Zo zie je dat deze soort delen goed verdraagt, zolang hij zon houdt en na het delen genoeg water krijgt. Het is ook een manier om een kale pol te verjongen zonder nieuwe planten te kopen.
Veelgemaakte fouten
Het gras in de herfst afknippen
De stengels beschermen het hart van de pol. Knip in maart of april, dan loopt er geen regen in de holle stengels.
Planten op natte, zware grond
Vocht in de winter geeft meer uitval dan vorst. Verbeter de grond met zand en compost, of kies een gras dat natte voeten verdraagt.
Rubrum als vaste plant kopen
Het purperen rubrum is vorstgevoelig. Gebruik het als eenjarige of haal het voor de winter binnen.
Te dicht op elkaar planten
Zet je de pollen op 25 centimeter van elkaar, dan groeien ze na twee jaar in elkaar en moet je verplanten. Houd liever 45 tot 58 centimeter aan.
Veelgestelde vragen
Wat is de plantafstand van Pennisetum Hameln?
Reken op ongeveer 45 tot 58 centimeter tussen de planten, wat neerkomt op 3 tot 5 planten per vierkante meter. Hameln wordt ongeveer een meter hoog. Wil je snel een gesloten rij, zet ze dan wat dichter, maar verwacht dat je later moet delen.
Wanneer moet ik Pennisetum Hameln snoeien?
Snoei hem in maart of april, voordat de nieuwe scheuten verschijnen. Knip de stengels tot 10 à 20 centimeter boven de grond, bij een grote pol na het bijeenbinden. In het najaar knippen is niet verstandig, want de stengels beschermen de pol tegen vorst en holle stengels vangen regenwater.
Heeft Pennisetum veel water nodig?
Nee, hij heeft matig water nodig. In het eerste jaar na het planten geef je bij droog weer wekelijks een flinke gieter. Daarna redt hij zich meestal op regenwater. In een pot is in de zomer dagelijks water wel normaal.
Wanneer moet ik lampenpoetsers snoeien?
Knip lampenpoetsersgras in maart of april, net voordat het gras uitloopt. De dode stengels gaan terug tot 10 à 20 centimeter boven de grond. Bind een grote pol eerst met touw, dan ligt het snoeisel niet overal. Tot dan laat je de pol staan, ook als hij in januari wat rommelig oogt: de bruine pluimen geven de tuin structuur.
Wanneer kan ik lampenpoetsersgras het beste planten?
Plant het in het voorjaar, vanaf april als de grond is opgewarmd. Het gras heeft dan een heel groeiseizoen om te wortelen voor de eerste winter. Een plant uit het najaar heeft minder kans, zeker op zware en natte grond.
Is pennisetum rubrum winterhard?
Meestal niet. Het purperen rubrum is gevoelig voor vorst en sterft in de winter vaak af. Gebruik het als eenjarige of zet de pot in november in een lichte, vorstvrije ruimte. Het gewone lampenpoetsersgras (Pennisetum alopecuroides) is wel redelijk winterhard.
Bronnen bij dit artikel
- De opmars van siergras, Vakblad Stad+Groen (5-2017) (bekeken op 4 november 2026)
- Hoeveel planten per m2 border zorgen voor een goed gevulde tuin?, 123planten.nl (bekeken op 4 november 2026)
- Siergras knippen (inclusief video), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Haal met siergrassen de prairie naar de Nederlandse tuin, Vakblad De Hovenier (4-2018) (bekeken op 4 november 2026)
- Winterhardheid van boomkwekerijgewassen (PPO 091), Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, sector Bomen, Boskoop (Wageningen UR) (bekeken op 4 november 2026)
