Soorten siergrassen: van 25 centimeter tot ruim twee meter hoog

Drie dingen bepalen welk siergras je kiest

Het draait om de hoogte, om de vraag of het gras in de winter groen blijft en om de zon en het water op de plek. Ongeveer een kwart van de siergrassen blijft groen en laag. De rest sterft boven de grond af en knip je in maart of april terug, kort voordat de nieuwe scheuten verschijnen.

In de volle zon doen bijna alle soorten het goed, zolang de grond genoeg water vasthoudt. Het echte risico zit onder de grond, want een natte winter is funest voor onder meer pampasgras, schapengras, pijpenstrootje en vedergras. Zware zeeklei past bij weinig grassen. Hoe je ze in een rand combineert met andere planten, zie je bij een border met siergrassen.

Zo hoog worden de gangbare siergrassen

De bekendste soorten lopen sterk uiteen in hoogte. De hoogtes zijn bandbreedtes, want ze hangen af van het ras, de grond en de zomer. De winterhardheidszone komt uit de Nederlandse lijst voor kwekerijgewassen. Nederland valt in zone 7b tot 8b, dus een soort met een lager getal houdt het hier gemakkelijk uit.

Let bij de hoogte op het verschil tussen blad en pluim. Pijpenstrootje van 90 cm lijkt laag, tot de pluimen in de zomer ruim boven het blad uitkomen. Plant je een soort naast een pad of terras, reken dan met de volle hoogte inclusief pluim. Reuzenvedergras haalt 2,5 m maar is maar matig winterhard, en staat daarom beter in een beschutte, droge hoek dan in een open border waar de wind vrij spel heeft.

Hoge siergrassen met pluimen

Voor hoogte en pluimen kom je al snel uit bij miscanthus. Prachtriet bloeit in september en oktober met zilverig rode pluimen en wordt 1,5 tot 2,5 m, afhankelijk van het ras. Struisriet Karl Foerster staat strak rechtop en houdt zijn bruine pluimen lang vast.

Pijpenstrootje en vingergras maken juist een lichte, doorzichtige wolk zonder zware pluimen en kleuren in het najaar geel tot oranje. Hoog pijpenstrootje haalt ruim twee meter en blijft als een transparante zuil staan, handig waar je het uitzicht niet wilt wegnemen. Pampasgras en reuzenvedergras zijn de uitschieters: het eerste verdraagt een natte winter slecht en het tweede is matig winterhard. De meeste grassen bloeien van de late zomer tot de herfst, reuzenvedergras al in juni.

Een hoog gras zonder pluimen is lastiger te vinden. Denk aan riet voor een natte plek, of aan bamboe als je een groenblijvend scherm wilt.

Lage siergrassen die in de winter groen blijven

Wie in december nog iets groens wil zien, zoekt het bij de lage soorten. Blauw schapengras blijft 25 cm en houdt zijn staalblauwe kleur, maar wil zanderige, doorlatende grond. Grote veldbies is ongeveer even hoog en redt zich ook in de schaduw. Zegge (Carex) bestaat in veel soorten en blijft wintergroen. Als rand langs een pad of vulling onder struiken sluiten ze de grond zonder te woekeren.

Wintergroene soorten knip je niet. Je kamt het dode blad in het voorjaar met je vingers of een hark uit de pol, zodat de nieuwe scheuten ruimte krijgen. Lage grassen staan op 7 tot 9 planten per vierkante meter, dus rond de 35 cm van elkaar.

Rode siergrassen en hoe winterhard ze zijn

Rode siergrassen zijn meestal grassen met een rode herfstkleur of een rode cultivar. Prachtriet kleurt in de herfst bruinrood, pijpenstrootje oranje en vingergras goudgeel tot rood. De roodbladige vormen van lampenpoetsersgras zijn gevoeliger, en bij sommige is het maar de vraag of ze een winter overleven.

Let ook op de wet. Fraai lampenpoetsersgras (Pennisetum setaceum) en Japans steltgras staan op de Unielijst van invasieve exoten en mogen niet worden verhandeld of gekweekt. Welke rode soorten de winter wel doorstaan, en welke je beter als eenjarige gebruikt, zie je bij winterharde siergrassen. Het gewone lampenpoetsersgras met zijn rode gloed in de pluim hoort er wel bij, en komt aan bod bij pennisetum.

Siergras voor droge grond, schaduw en grindtuinen

Droge, zonnige grond past bij vedergras (Stipa) en struisvedergras (Achnatherum calamagrostis), dat op arme grond in de zomer en herfst bloeit. In een grindtuin werken fijne, lichte soorten het best, omdat ze ruimte houden tussen de stenen en niet worden bedolven. Reuzenvedergras bloeit al in juni en wil ook een droge bodem in de zon.

In halfschaduw past hakonegras, dat een vochtige plek wil, en blijven zegge en veldbies ook in de schaduw groen. Een hoog siergras voor de schaduw bestaat nauwelijks. Zoek daar liever naar breedte dan naar hoogte: een vlak van lage planten, aangevuld met een enkele hogere soort aan de rand waar meer licht valt.

Een scherm of haag van siergras maken

Een hoge siergrashaag werkt het best met pollenvormers die niet woekeren, zoals miscanthus en struisriet. Reken op 3 tot 5 planten per vierkante meter, dus 45 tot 60 cm in de rij. Hoeveel je precies nodig hebt, bepaal je met de rekenhulp voor planten per vierkante meter.

In de winter is zo'n haag geen scherm, want de meeste soorten zijn dan kaal of verdord. Wil je het hele jaar privacy, combineer het gras dan met een wintergroene struik of kies bamboe. Fargesia vormt een nette pol en woekert niet, terwijl Phyllostachys met uitlopers meters ver komt, ook onder een schutting door. Ook riet verspreidt zich met uitlopers. Wie niet wil dat het gras zich verspreidt, blijft bij pollenvormers.

Welk siergras past bij jouw plek

De tabel vertaalt de keuze naar jouw situatie. Het zijn richtlijnen, dus kijk bij twijfel naar de zone en de bodem.

Een keuze op basis van de foto op het plantlabel gaat vaak mis. Vraag bij de kweker naar de volwassen hoogte en de grond waar de soort goed op groeit, en lees na of het een pollenvormer is. Blijft de grond in je tuin in de winter nat, kies dan een soort die dat verdraagt of verbeter de grond voor je plant, bijvoorbeeld met grof zand en compost in het plantgat.