Zonnehoed snoeien: de winter laten staan en in maart terugknippen
Laat de droge stengels van zonnehoed (Echinacea) de hele winter staan en knip ze in maart of april af tot een paar centimeter boven de grond. In de zomer knip je verwelkte bloemen weg, dan blijft hij van juli tot en met september bloeien. Deel de pol om de drie jaar in het voorjaar. Andere vaste planten volgen een eigen ritme, zoals je terugvindt in het overzicht van lavendel en vaste planten snoeien.
Dit heb je nodig
- Hoe lang het duurt
- Een kwartier per vierkante meter border
- Hoe moeilijk het is
- Goed zelf te doen
- Wat het kost
- Geen, als je een snoeischaar hebt
Gereedschap
- Scherpe snoeischaar
- Tuinhandschoenen
Materiaal
- Emmer of kruiwagen voor het snoeisel
- Compost voor rond de plant in het voorjaar
Zo snoei je zonnehoed stap voor stap
Het jaar kent twee momenten: een lichte beurt in de zomer en de grote beurt in het voorjaar.
Stap 1 Knip verwelkte bloemen af boven een zijknop
Doe dat zodra de blaadjes verwelkt zijn, in juli tot september. Zo zet de plant nieuwe knoppen aan.
Stap 2 Laat de laatste zaadkoppen en stengels de winter staan
Vanaf september knip je niet meer. De droge stengels geven structuur, bescherming en een schuilplaats voor insecten.
Stap 3 Knip in maart of april alle droge stengels weg
Knip met een schaar tot een paar centimeter boven de grond. Je ziet dan de nieuwe scheuten en de plant krijgt licht en lucht.
Stap 4 Geef compost rond de plant
Een laagje compost in het voorjaar geeft de plant voeding en houdt vocht vast, zonder dat je veel stikstof geeft.
Stap 5 Deel de pol om de drie jaar
Doe dit in het voorjaar. Een jonge plant bloeit uitbundiger dan een grote, kale pol met een dood midden. Plant de stukken op dezelfde diepte als de moederplant en geef ze de eerste weken water.
Rekenhulp
Snoeikalender
Waar de kalender op rust, met bronnen
Waar de kalender op rust
- Seizoenen uit de RHS zijn omgezet naar maanden voor Nederland: late winter is februari en maart, vroege lente is maart, midden tot eind lente is april en mei, late zomer is augustus en september. Dit is een vuistregel van de redactie.
- Voor vroegbloeiers zonder eigen maandvermelding (weigela, deutzia, spierstruik, bezembrem, parelstruik, rotsheide, kerria) is de periode april tot juni genomen uit de vuistregel 'direct na de bloei, ongeveer april tot juni' van Groei & Bloei; de exacte maand hangt van de soort en het weer af.
- Bij bandbreedte tussen bronnen (klimroos: maart en augustus bij Groei & Bloei, december tot februari bij de RHS; Buddleja globosa: late winter bij de RHS, midzomer bij Groei & Bloei) staan in maanden de Nederlandse bron of beide bronnen en is het verschil in let_op of hoe_ver genoemd.
- Het broedseizoen loopt volgens Milieu Centraal van 15 maart tot 15 juli; Vogelbescherming geeft geen vaste periode (maart tot en met juli, soms februari tot augustus). Veel snoeimomenten (maart/april voor zomerbloeiers, april tot juni voor vroegbloeiers) vallen daarin, dus op nesten controleren is aan de orde.
- Zomerframbozen worden na de oogst gesnoeid; de bron noemt geen maanden. Aangenomen: juli en augustus, omdat zomerframbozen in Nederland in juni en juli oogsten. Vuistregel, niet bronnen-gedekt.
- Bloei juni tot augustus; inkorten 'na de bloei' is dus aangenomen op augustus.
Bronnen
- Aalbes in pot: kweken, snoeien en verzorgen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Uitgebloeide planten niet afknippen in de herfst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer appelboom en perenboom snoeien?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Blauwe bes in pot: kweken, snoeien en verzorgen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Blauwe regen snoeien: wanneer en hoe (in twee stappen), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bolboom snoeien: wanneer en hoe doe je het?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer bomen snoeien? Liefst in het groeiseizoen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bramen snoeien, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Clematis snoeien: wanneer en hoe per soort (3 groepen), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Druif snoeien en krenten: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Duurzaam snoeien volgens Tinka Chabot: vier vuistregels, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Snoeien - Welkom bij Groei & Bloei Ede, Groei & Bloei afdeling Ede (bekeken op 4 november 2026)
- Eikenbladhortensia (Hydrangea quercifolia), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Forsythia snoeien: wanneer & hoe doe je dat?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Herfstframbozen snoeien en uitdunnen: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Heg of haag knippen: wanneer en hoe doe je het netjes?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Heg of haag knippen: wanneer en hoe doe je het netjes?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Beukenhaag, taxushaag en buxus snoeien: augustus en september, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuin winterklaar maken: wat doe je wel en niet?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Hibiscus snoeien: wanneer en hoe (tuinhibiscus, ook op stam), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Hortensia snoeien: wanneer per soort (met overzicht), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Hulst (Ilex crenata), plant van de week, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Boskamperfoelie, Lonicera periclymenum 'Belgica Select', Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Klimhortensia snoeien; wanneer en hoe?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Klimop snoeien: in maart fors, in augustus voorzichtig, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Klimroos verzorgen: 5 tips voor planten en snoeien, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Kruiden snoeien na de winter: salie, rozemarijn en tijm, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Kruisbes in pot: kweken, snoeien en verzorgen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Laurierkers snoeien en verjongen in de zomer, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer lavendel snoeien? Voorjaar en na de bloei, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tijd voor zomersnoei! - juni 2021 - Leidschendam, Groei & Bloei afdeling Leidschendam (bekeken op 4 november 2026)
- Leilinde snoeien: wanneer en hoe doe je het?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinkalender augustus (Groei & Bloei Meierijstad), Groei & Bloei afdeling Meierijstad (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinkalender maart (Groei & Bloei Meierijstad), Groei & Bloei afdeling Meierijstad (bekeken op 4 november 2026)
- Snoeien oleander (Groei & Bloei Deventer), Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Rododendron en azalea snoeien en verzorgen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rozen snoeien: wanneer en hoe? Per rozensoort, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sering snoeien: meteen na de bloei en niet later, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Siergras knippen (inclusief video), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Heesters snoeien: wanneer snoei je welke struik?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Steenvruchten snoeien in de zomer (met video), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Oude struiken verjongen door flink te snoeien, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Oude struiken verjongen door flink te snoeien, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinklussen in juni, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Vijg snoeien en leiden: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Vlinderstruik snoeien: wanneer en hoe doe je dat?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Vuurdoorn snoeien en leiden: wanneer en hoe?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knotwilg knotten: wanneer en hoe doe je het, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Vogelvriendelijke tuin, Milieu Centraal (bekeken op 4 november 2026)
- How to grow buddlejas / RHS Growing Guide, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- How to grow conifers (RHS Growing Guide), Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Pruning Early-Flowering Shrubs, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Pruning Evergreen Shrubs, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- How to grow hollies, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Hydrangea Pruning, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Monthly gardening tips: January, trees and shrubs (RHS), Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Monthly gardening tips: June, trees and shrubs (RHS), Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- How to grow lilac, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- How to grow philadelphus / RHS Growing Guide, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- RHS Pruning Groups, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Get started pruning shrubs, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Rose Pruning: Climbing Roses, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Rose Pruning: Groundcover Roses, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Rose Pruning: Floribunda & Hybrid Tea Roses, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Rose Pruning: Rambling Roses, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Rose Pruning: Shrub Roses, Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
Stand van de cijfers: november 2026.
Wanneer snoei je zonnehoed?
Zonnehoed is een vaste plant die in de winter terugsterft. De droge stengels met hun stekelige zaadkoppen laat je daarom staan tot het voorjaar. In maart of april, voordat de nieuwe scheuten flink groeien, knip je alles af. Tijdens de bloei, van juli tot en met september, haal je verwelkte bloemen weg. Dan zet de plant steeds nieuwe knoppen aan en bloeit hij langer door.
Zonnehoed wordt ongeveer 70 tot 100 centimeter hoog, afhankelijk van het ras. Het is dus een middelhoge plant voor het midden van de border, en alle rassen volgen dezelfde snoeiaanpak, ook de roze, oranje en witte. In de tabel staan de momenten op een rij, en de snoeikalender laat het per maand zien.
| Moment | Wanneer | Wat je doet | Hoe ver |
|---|---|---|---|
| Tijdens de bloei | juli tot en met september | Verwelkte bloemhoofden wegknippen | tot boven de eerste zijknop of het eerste blad |
| Herfst en winter | oktober tot februari | Niets doen, de stengels laten staan | niet van toepassing |
| Voorjaarssnoei | maart of april | Alle droge stengels wegknippen | tot een paar centimeter boven de grond |
| Delen | om de drie jaar, in het voorjaar | Pol opgraven en in stukken verdelen | stukken met wortels en een paar scheuten |
Waarom laat je zonnehoed in de winter staan?
De stengels geven de border in de winter structuur, en rijp blijft er mooi op liggen. Holle stengels bieden insecten een schuilplaats. Je knipt ze daarom pas in maart of april, voordat de nieuwe groei op gang komt. Knip je al in het najaar, dan haal je die bescherming weg.
Is een plant na een natte herfst tot een natte brij ineengezakt, dan mag hij eerder weg. Knip dan bij droog weer, tot dicht boven de grond, en haal het afgeknipte materiaal weg, zodat het niet als vochtige laag op de kroon blijft liggen.
Wacht niet te lang met knippen in een mild voorjaar. Staan de jonge scheuten al flink omhoog, knip er dan voorzichtig tussendoor en laat de scheuten met rust. Een late snoei kost hooguit een paar weken bloei, maar de plant overleeft het zonder moeite. Het snoeisel kan op de composthoop, zolang er geen zieke plekken of schimmel op zitten.
Hoe knip je verwelkte zonnehoedbloemen in de zomer af?
Knip een bloemhoofd af als de bloemblaadjes verwelkt zijn, tot boven een zijknop of het eerste blad. Zo blijft de plant doorbloeien en ziet de border er netter uit. Vanaf september mag je de laatste bloemen laten staan, want de zaadkoppen zijn mooi in de herfst en bieden insecten onderdak. Knip liever op een droge dag, dan sluit de snede snel.
Wil je niet dat de plant uitzaait, knip dan de zaadkoppen voor ze rijpen. Wil je dat juist wel, laat dan een paar staan en haal in het voorjaar de zaailingen weg die op de verkeerde plek staan. Zaailingen lijken niet altijd op de moederplant, zeker niet bij nieuwere rassen.
Waarom bloeit zonnehoed slecht of hangt hij slap?
Veel problemen met zonnehoed komen niet door te weinig snoei. In een regenachtige zomer eten slakken de jonge scheuten en bloemknoppen op. Een plant die plotseling slap hangt, heeft meestal last van zon en uitdrogende wind, waardoor hij te veel verdampt. Controleer de grond en geef water als die droog is. Hangt hij op die plek steeds slap, dan helpt een laag compost of schors om het vocht vast te houden.
Bloeit een perk plotseling nauwelijks, dan kunnen het weer, slakken of een tekort aan voeding meespelen. Zet de planten in groepen en kijk 's avonds met een zaklamp of er slakken op de scheuten zitten. De tabel helpt je kiezen wat past bij wat je ziet.
| Situatie | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Gaatjes in jonge scheuten en knoppen | slakken, vaak na veel regen | Slakken wegvangen of beschermen, scheuten laten staan |
| Plant hangt slap op een zonnige middag | verdamping door zon en wind | Grond controleren en water geven, de plant herstelt 's nachts |
| Weinig of geen bloemen na een natte zomer | slakken, voedselarme grond | Compost geven in het voorjaar, slakken in de gaten houden |
| Kale, slappe stengels in juli | te veel schaduw of te weinig voeding | Verplaats naar zon en geef compost |
Wanneer deel je zonnehoed, en kan hij in een pot?
Zonnehoed groeit uit tot een flinke pol. Neem hem om de drie jaar op en deel hem in het voorjaar bij droog weer, zodat hij jong en bloeiend blijft. Snij of scheur de pol in stukken met elk wortels en een paar scheuten, en plant ze in doorlatende, voedzame grond in de volle zon. Plant ze in groepen, bijvoorbeeld naast verbena en salie, die allebei van zon en doorlatende grond houden. Als tuinplant wil zonnehoed vooral zon en voedzame grond.
Een zonnehoed in een pot kan ook, mits de pot afvoergaten en goede potgrond heeft. In een pot droogt de grond sneller uit, dus houd hem licht vochtig en geef in het voorjaar wat voeding. Zet de pot in de winter tegen een warme muur, zodat de wortels niet doorvriezen.
Hetzelfde ritme, de stengels de winter laten staan en in het voorjaar terugknippen, past bij lampenpoetsergras en wordt uitgelegd bij pennisetum snoeien. Kattenkruid zet je juist in juni stevig terug voor een tweede bloei.
Uit de praktijk
Een perk zonnehoed dat plotseling niet bloeit
In een tuin met twee perken zonnehoed bloeide het ene jaar ineens bijna niets: het ene perk had geen enkele bloem, het andere maar een fractie van wat het was. Het weer speelde mee, en slakken na veel regen knabbelden de jonge scheuten op. Voeding in het voorjaar en slakken in de gaten houden waren de eerste dingen om te controleren, niet het snoeien.
Een slappe zonnehoed op een warme dag
Een rode zonnehoed hing op een zonnige dag plotseling slap, terwijl hij de dag ervoor nog rechtop stond. De zon en uitdrogende wind waren de oorzaak: planten laten het blad hangen om minder te verdampen en komen 's nachts weer bij. Controleer dan of de grond nog vochtig is en geef zo nodig water.
Paarse zonnehoed in een bak
Iemand wilde paarse zonnehoed in een bak zetten. Dat kan, mits de bak afvoergaten en goede potgrond heeft. De pot droogt sneller uit dan een border, dus houd hem licht vochtig en snoei op dezelfde manier als in de grond.
Veelgemaakte fouten
Alles in het najaar afknippen
De stengels geven in de winter schuilplaats en structuur. Wacht tot maart of april.
Verwelkte bloemen laten staan tijdens de bloei
De plant steekt dan energie in zaad in plaats van nieuwe knoppen. Knip ze weg tot september.
Te veel stikstof geven
Dat geeft veel blad en weinig bloem. Compost is genoeg.
De pol nooit delen
Na een jaar of drie wordt het midden kaal en bloeit hij minder. Deel in het voorjaar.
Wanneer je een vakman belt
Zonnehoed snoeien kun je goed zelf. Een hovenier is niet nodig.
Veelgestelde vragen
Hoe ziet zonnehoed eruit in de winter?
De plant is dan teruggevallen tot droge bruine stengels met stekelige zaadkoppen, soms met rijp erop. Onder de grond leeft de wortel, en in het voorjaar komen nieuwe scheuten uit de kroon. Knip de droge stengels pas in maart of april weg.
Hoe onderhoud je een zonnehoed?
Geef hem volle zon en doorlatende, voedzame grond. Knip verwelkte bloemen in de zomer weg en alle stengels in maart of april. Deel hem om de drie jaar. Een laagje compost in het voorjaar is genoeg voeding, en in droge perioden houd je de grond licht vochtig.
Wanneer moet ik mijn Echinacea snoeien?
Echinacea is de Latijnse naam van de zonnehoed. Knip de droge stengels in maart of april af, tot een paar centimeter boven de grond. In de zomer, van juli tot en met september, haal je verwelkte bloemen weg. In de winter laat je de stengels staan.
Moet je uitgebloeide zonnehoed afknippen?
In de zomer wel: knip een bloemhoofd af als de bloemblaadjes verwelkt zijn, tot boven een zijknop of het eerste blad. Zo blijft hij doorbloeien. Vanaf september mag je de laatste bloemen laten staan.
Hoe vaak moet je zonnehoed delen?
Om de drie jaar, in het voorjaar en bij droog weer. Zo blijft de plant jong en bloeit hij goed door.
Kan zonnehoed in de schaduw?
Beter niet. Zonnehoed wil volle zon op doorlatende, voedzame grond. In de schaduw worden de stengels lang en slap en bloeit hij minder. Verplaats hem dan in het voorjaar naar een zonnigere plek.
Bronnen bij dit artikel
- Echinacea 'Cheyenne Spirit' (rode zonnehoed), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Uitgebloeide planten niet afknippen in de herfst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Beplantingsbladen geveltuintjes (Geveltuin op het noorden, oosten/westen en zuiden), Gemeente Maashorst (bekeken op 4 november 2026)
