Lampenpoetsersgras snoeien: in maart, net voor de nieuwe scheuten

Welk gras heb je: lampenpoetsersgras of leliegras?

Lampenpoetsersgras (Pennisetum alopecuroides) is een bladverliezend siergras met zachte, borstelvormige pluimen. Het wordt ongeveer 1,25 meter hoog, en de bekende vorm 'Hameln' blijft ongeveer 25 centimeter lager. Pennisetum orientale is zachter van uiterlijk en wordt ook als lampenpoetser verkocht. Leliegras is een andere plant, de Liriope, die het hele jaar groen blijft.

Pennisetum bloeit van de late zomer tot in de herfst en blijft in de winter als droog, goudbruin pluimenbeeld staan, ook goed voor vogels en insecten. Daarom snoei je anders dan bij een plant als zonnehoed in dezelfde border. De grassen snoei je op hun eigen manier.

Wanneer snoei je lampenpoetsersgras?

Het juiste moment ligt tussen maart en april, vlak voordat de nieuwe scheuten zichtbaar worden. Kijk daarom eerst onderin de pol. Zijn er al groene punten van een paar centimeter, dan ben je aan de late kant en knip je net boven de jonge scheuten, niet erdoorheen.

De exacte week hangt af van het voorjaar: na een zachte winter loopt het gras eerder uit dan na een strenge, dus kijk naar de pol zelf. In het najaar knip je niet. De uitgebloeide pluimen staan tot ongeveer februari of maart mooi in de border, en het blad beschermt de plant tegen vorst en nattigheid. De snoeikalender geeft het per maand weer.

Hoe kort knip je lampenpoetsersgras?

Knip de dode stengels terug tot 10 à 20 centimeter boven de grond. Bind bij een grote pol de stengels eerst met touw bij elkaar, anders heb je overal losse stengels. Knip daarna in één keer onder het touw.

Gebruik een scherpe schaar of heggenschaar, want met een stompe schaar blijven de stengels uitgerafeld. Knip je lager, dan raak je de nieuwe scheuten, en knip je hoger, dan moeten de nieuwe bladeren door een bos stronken heen. Dode stengels die je niet meteen weg krijgt, harken je uit de pol. Laat het snoeisel op een zeil vallen, dan hoef je het niet uit de border te vissen.

Waarom wacht je in het najaar?

De uitgebloeide pluimen zijn een winterbeeld: ze vangen rijp, geven structuur aan de border en bieden insecten een schuilplaats. Het droge blad houdt ook de ergste kou en nattigheid van het hart van de plant.

Te veel vocht in de winterrust is voor siergrassen funest, vooral bij Cortaderia, Festuca, Molinia en Stipa. Voor lampenpoetsersgras geldt hetzelfde in mindere mate, zeker op zware grond. Plant het daarom op doorlatende grond. Net als de meeste siergrassen wil lampenpoetsersgras een doorlatende grond.

Wil je de border in de herfst toch wat opruimen, haal dan alleen losse, dode stengels uit de pol met je hand of een hark en laat het gras zelf staan. Zo blijft de bescherming op zijn plek, terwijl de pluimen niet in de weg liggen of over het pad vallen.

Wat als lampenpoetsersgras niet bloeit of het slecht doet?

Lampenpoetsersgras wil volle zon en voldoende vocht in de zomer, maar geen natte voeten in de winter. Staat de plant in de schaduw of op natte klei, dan groeit hij sjofel en bloeit hij weinig. Snoeien lost dat niet op: een andere plek of meer zon helpt meer. Soms pakt een plant het pas na een jaar of twee goed op. Geef hem tussendoor water in droge perioden en laat hem met rust.

Wordt een pol te groot, dan deel je hem in het voorjaar, niet in de herfst. Scheur of snijd er een stuk af met wortels en scheuten en plant dat elders. Een kruid als salie past in dezelfde zonnige border, en dat snoei je pas in april of mei. Hetzelfde geldt voor lavendel en verbena: ze waarderen dezelfde zon en droge grond.

Welke lampenpoetsersgrassen mag je niet planten?

Fraai lampenpoetsersgras (Pennisetum setaceum) en Japans steltgras staan op de Unielijst van invasieve exoten. Ze mogen niet worden verhandeld of gekweekt. Het gewone lampenpoetsersgras en Pennisetum orientale staan niet op die lijst.

Weet je niet welke soort je hebt, kijk dan naar de wetenschappelijke naam op het plantlabel. Is het label weg, vraag het dan na bij een kwekerij of bij je gemeente voordat je de plant verspreidt. Koop je een nieuw gras, let dan bij het afrekenen op de volledige Latijnse naam. Nederlandse namen als rood lampenpoetsersgras zeggen weinig, want ze kunnen een roodbladige vorm bedoelen die gevoelig is voor vorst of een winterharde cultivar met een rode pluim.

Hoeveel ruimte heeft lampenpoetsersgras nodig in een border?

Reken in een border op ongeveer drie planten per vierkante meter. Dat is ruim genoeg voor de volwassen pol en laat de pluimen goed tot hun recht komen. Zet je ze dichter op elkaar, dan groeien de pollen in elkaar en wordt het later lastiger om ze apart te knippen en te delen.

Omdat het gras zo hoog wordt, hoort het achter in een border of tegen een lage heg, met lagere vaste planten ervoor. Zo zie je in de zomer de pluimen boven de rest uitsteken, en in de winter de droge pollen als structuur. Een gras dat in een afgeschermde hoek staat, blijft langer mooi dan een pol in de volle wind, waar de pluimen eerder knakken.