Ui zaaien doe je in maart en april, direct op de plek
Zaai uien in maart en april direct in de volle grond, in rijen van 20 cm, en dun ze later uit tot 10 cm tussen de planten. Je oogst in de loop van de zomer, van juli tot in september. Zaad is goedkoper dan plantuitjes die je zet, maar het vraagt meer geduld en aandacht. Hoort een ui bij knoflook, ui en prei, dan wissel je hem af met andere gewassen.
Dit heb je nodig
- Hoe lang het duurt
- Een uur in maart of april, plus uitdunnen later
- Hoe moeilijk het is
- Goed zelf te doen
- Wat het kost
- Een zakje zaad
Gereedschap
- Hark
- Plankje of ander recht hulpmiddel voor de zaairij
- Gieter met fijne broes
Materiaal
- Zaad van bolui
- Compost voor het zaaibed
- Zaaigrond en zaaitray, als je voorzaait
Zo zaai je uien stap voor stap
Direct zaaien in de volle grond is de eenvoudigste weg. Voor wie binnen voorzaait, gelden dezelfde stappen, maar dan in een zaaitray.
Stap 1 Maak de grond los en fijn
Werk de bovengrond los, haal het onkruid weg en breng een laagje compost in. Hark het oppervlak fijn en vlak, zodat het zaad overal even diep ligt.
Stap 2 Trek rechte voren, ongeveer 20 cm uit elkaar
Gebruik een plankje of een touw als leiding en maak de voor ondiep. Zo blijft de rij recht en kun je later makkelijk wieden.
Stap 3 Strooi het zaad dun en dek het af
Verdeel het zaad zo gelijkmatig mogelijk in de voor, dek af met fijne aarde en druk licht aan. Geef water met een fijne broes, zodat het zaad niet wegspoelt.
Stap 4 Houd het zaaibed vochtig tot de planten opkomen
Droogt de bovenlaag uit, dan komt het zaad slecht op. Geef bij droog weer om de paar dagen water met een fijne broes en heb geduld, want uien komen traag op.
Stap 5 Dun uit tot ongeveer 10 cm tussen de planten
Haal de zwakste plantjes weg zodra ze een paar centimeter hoog zijn. Dat geeft de overblijvers ruimte om dik te worden. De uitgedunde plantjes zijn te gebruiken als bosui.
Stap 6 Wied en geef water tot de bol dik wordt
Uien kunnen slecht tegen onkruid, dus wied regelmatig en voorzichtig, want de wortels zitten ondiep. Geef bij langdurige droogte water, zodat de groei niet stokt.
Rekenhulp
Zaaikalender voor groenten
Waar de kalender op rust, met bronnen
Waar de kalender op rust
- Maanden gelden voor een gemiddeld Nederlands voorjaar en zijn niet per regio bijgesteld; zandgrond in het zuiden warmt eerder op dan de kust.
- IJsheiligen (11 tot en met 14 mei) is de uitplantgrens voor vorstgevoelige gewassen. Onderbouwd door KNMI (vorst na 14 mei in De Bilt in 9 jaren sinds 1901, dus 92 procent betrouwbaar); een vuistregel, geen garantie.
- Maandlijsten zijn afgeleid van tekst als 'half april tot eind mei': elke genoemde maand telt mee, ook als alleen de helft ervan wordt genoemd.
- Waar Groei & Bloei Deventer (tabel op meerjarige gemiddelden) en een Groei & Bloei-artikel verschillen, is voor zaaien de ruimste periode gekozen en voor afstanden de bandbreedte. Voorbeelden: tomaat 80 x 40 cm (tabel) tegen 60 tot 70 cm in de rij bij cherrytomaat (artikel); doperwt zaaien vanaf februari (artikel) tegen half maart (tabel).
- rijafstand is het eerste getal in de tabel van Groei & Bloei Deventer en plantafstand het tweede getal. Bij gewassen zonder tabelregel is alleen een afstand genoemd als een artikel die geeft.
- Oogstmaanden zijn begrensd door wat de bron noemt. Bij oogst 'tot in het najaar' zijn de maanden tot en met de laatste genoemde maand opgenomen. Waar geen oogstperiode staat (onder meer rucola, koriander, rabarber, tuinkers) is null gezet.
- Het aantal gewassen volgt uit wat is gelezen; rassen en winterharde variëteiten (zoals winterprei of vroege en late wortel) zijn samengevoegd tot één gewas, met de ruimste maanden.
- Standplaats is alleen gevuld als een gelezen bron die noemt (null elders). Er is bewust geen standplaats bijgevuld uit algemene kennis.
- Plantdiepte van knoflook: de bron noemt zowel 10 tot 12 cm diep als dat de punt net onder de grond moet zitten.
Bronnen
- Aardbeien kweken: hoe je begint in maart en april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Andijvie zaaien en kweken: zo oogst je binnen 10 weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Anijs kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Aubergine zaaien: wanneer beginnen en hoe het lukt, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Augurken kweken: zo zaai, verzorg en oogst je zelf augurken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Basilicum zaaien en kweken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bieslook zaaien en verzorgen in tuin en pot, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bloemkool zaaien in september voor een vroege oogst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Broccoli zaaien en kweken: zo oogst je van zomer tot herfst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Cherrytomaten kweken: zaaien in maart, oogsten vanaf juli, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Courgette kweken: zaaien, planten en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaai- en planttijd van groentesoorten voor de moestuin, Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Dille kweken en gebruiken: van zaad tot keuken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Doperwten zaaien: vanaf februari voorzaaien voor een zomeroogst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knoflook kweken: planten, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Knolvenkel kweken: timing maakt het verschil, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Komkommer kweken: zaaien in april, planten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Koriander kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zaaien in oktober: 7 groenten voor de koude bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Munt in de tuin: van stek tot sterke groeier, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Hoe kweek en verzorg ik oregano, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Paprika kweken: zaaien in februari, oogsten in de zomer, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Peterselie zaaien en kweken: wanneer en hoe, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Pompoen zaaien: voorzaaien in april, uitplanten na IJsheiligen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Prei zaaien: vroeg voorzaaien in pot, later uitplanten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rabarber planten: wanneer en hoe doe je het?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Radijs zaaien: van zaadje tot oogst in vier tot zes weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer rode biet zaaien? Vanaf maart in volle grond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rucola zaaien en kweken: zo oogst je maandenlang blad, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sla kweken: van zaaien tot oogsten in elk seizoen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sperziebonen zaaien: vanaf half mei, in grond of bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Spinazie zaaien: vanaf maart, oogsten al na zes weken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Spruitjes oogsten: wanneer en waarom na vorst, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Stengelui zaaien: bosui of lente-ui kweken, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tijm kweken: zaaien, verzorgen en oogsten, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tomaten kweken: zaaien, uitplanten en verzorgen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinkers zaaien op watten of potgrond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Tuinklussen november, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Zelf watermeloen kweken: zaai in april, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wortels zaaien: vanaf maart direct in volle grond, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Factsheet zaaien (moestuintje voor kinderen), IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Kweektips boerenkool en palmkool, IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
- Kweektips snij-, sperzie-, pronk- en droogbonen, IVN Natuureducatie (bekeken op 4 november 2026)
Stand van de cijfers: 4 november 2026.
Ui zaaien of plantuitjes zetten?
Uit zaad kweek je bolui in maart en april, direct buiten, zodra de grond los is en niet meer bevriest. Het is een lang seizoen: je oogst vanaf juli tot in september. Zaaien is de goedkoopste weg en geeft de meeste keuze aan rassen. Plantuitjes, kleine bolletjes die je zet, zijn makkelijker, maar je koopt ze elk jaar opnieuw, want zelf plantuitjes kweken is lastig. Hoe je ze zet, leg je uit in ui planten.
Per maand zie je in de zaaikalender voor groenten wat er kan. Wie in het najaar iets wil doen, kiest winteruibolletjes in plaats van zaad. Die zet je half oktober en oogst je in mei.
| Manier | Wanneer | Oogst | Past bij |
|---|---|---|---|
| Zaaien in de volle grond | maart en april | juli tot september | wie goedkoop wil beginnen en rassen wil kiezen |
| Plantuitjes zetten | maart | juli tot september | wie het zo makkelijk mogelijk wil |
| Winteruibolletjes zetten | half oktober | mei | wie in het voorjaar al uien wil oogsten |
| Sjalotten zetten | februari | juni en juli | wie kleine, fijne uien wil |
Welke plek en welk zaaibed heeft een ui nodig?
Uien willen zon en losse, doorlatende grond. Ze wortelen ondiep en kunnen niet tegen natte voeten, dus op zware klei werk je compost in of leg je een verhoogd bed aan. Uien verdragen weinig concurrentie van onkruid, dus begin met een schoon zaaibed. Hark het oppervlak fijn en vlak, zodat het kleine zaad overal even diep ligt.
Verse mest laat je weg. Een laagje compost dat je oppervlakkig inwerkt, is genoeg. Ui hoort bij de lookfamilie, en die deelt ziekten en plagen die lang in de grond blijven, zoals witrot en de uienvlieg. Zet uien dus niet terug waar kort geleden ui, prei of knoflook stond; reken op een rotatie van ongeveer vier jaar. Hoe je gewassen afwisselt, werkt het overzicht van combinatieteelt en vruchtwisseling uit. Heb je nog geen moestuin, dan is moestuin beginnen de eerste stap.
Hoe ver uit elkaar zaai je uien, en wanneer dun je uit?
Zaai in rijen van ongeveer 20 cm uit elkaar. Trek met een plankje of de hoek van een hark een rechte voor, strooi het zaad niet te dicht, dek af met fijne aarde en druk licht aan. Zaai ondiep en houd het zaaibed vochtig tot het zaad opkomt. Dat kan een paar weken duren en gaat bij koude grond nog trager.
Dun later uit tot ongeveer 10 cm tussen de planten in de rij. Dat lijkt ruim, maar een ui heeft die ruimte nodig om dik te worden. Doe het in twee rondes: eerst grof, als de plantjes een paar centimeter hoog zijn, en later definitief, als je ziet welke het sterkst zijn. De uitgedunde plantjes gebruik je als bosui; voor een gewas dat daar speciaal voor bedoeld is, zaai je lente-ui. Een rijpe ui herken je aan omvallend loof, zoals ui oogsten beschrijft.
Kun je uien voorzaaien?
Ja, in de vroege lente binnen, in een zaaitray of potjes met zaaigrond. Houd de plantjes licht en koel, bijvoorbeeld op een vensterbank. Zaai een paar zaadjes bij elkaar, dan kun je later kleine pollen uitplanten die zich vanzelf wat uit elkaar werken.
Zet de plantjes overdag een week buiten om ze te laten wennen, en plant ze pas uit als de ergste vorst voorbij is. Het voordeel is een vroeger begin en minder kans dat een koud voorjaar je zaaien in de war stuurt. Het nadeel is extra werk, en niet elk plantje komt goed door de verhuizing. Zet ze nooit in natte, koude grond, want dan stagneert de groei.
Waarom gaan sommige uien bloeien?
Een ui is van nature een tweejarige plant: het eerste jaar maakt hij een bol, het tweede jaar bloeit hij. Een wisselend voorjaar met warme en koude dagen kan de plant op het verkeerde been zetten, waardoor hij toch in bloei schiet. Door niet te vroeg te zaaien of te zetten, beperk je dat risico.
Een ui met een bloemstengel wordt niet meer zo groot en is slecht te bewaren. Eet hem als eerste op, en lees bij ui bewaren hoe je de rest weglegt. De opslag van andere groenten hoort bij oogsten en bewaren.
Veelgemaakte fouten
Te vroeg zaaien in koude, natte grond
Zaad dat in ijskoude grond ligt, komt traag op en rot makkelijk weg. Wacht tot de grond los is en niet meer bevriest.
Niet uitdunnen
Uien die te dicht staan, blijven klein. Dun op tijd uit tot ongeveer 10 cm.
Op dezelfde plek blijven zaaien
Ui, prei en knoflook delen ziekten als witrot en de uienvlieg. Wissel van plek en laat er jaren tussen.
Te veel mest
Veel stikstof of verse mest geeft groot loof en zachte bollen die slecht bewaren. Compost is genoeg.
Wanneer je een vakman belt
Uien zaaien is goed zelf te doen. Alleen als je grond herhaaldelijk last heeft van witrot, is advies van een kweker of hovenier zinvol, want de schimmel blijft jaren in de bodem.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de beste tijd om uien te zaaien?
Bolui uit zaad zaai je in maart en april, direct buiten, zodra de grond los is en niet meer bevriest. Welke maand het in jouw tuin wordt, zie je in de zaaikalender voor groenten.
Wat is de beste standplaats voor uien?
Uien staan het best in de zon, op losse, goed doorlatende grond met wat compost. Ze wortelen ondiep en houden niet van natte grond of veel onkruid. Zet ze niet waar kort daarvoor ui, prei of knoflook stond.
Kun je uien beter zaaien of zetten?
Zaaien is goedkoper en geeft meer keuze aan rassen. Plantuitjes zetten gaat sneller en is makkelijker, maar je koopt ze elk jaar opnieuw. Voor een beginner is ui planten een eenvoudige start en zaaien de stap daarna.
Kun je uien voorzaaien?
Ja, in de vroege lente binnen in een zaaitray of potjes. Zet de plantjes licht en koel, laat ze buiten wennen en plant ze uit als de ergste vorst voorbij is. Het geeft een vroeger begin, maar kost extra werk.
Hoe ver moeten uien uit elkaar staan?
Zaai in rijen van ongeveer 20 cm uit elkaar en dun de planten uit tot ongeveer 10 cm. Bij een kleinere afstand worden de uien kleiner.
Waarom gaan uien in bloei schieten?
Een ui is van nature tweejarig. Een wisselend voorjaar kan de plant op het verkeerde been zetten, waardoor hij al in het eerste jaar bloeit. De bol wordt dan niet groot en bewaart slecht, dus eet hem als eerste op.
Kan ik uien in september zaaien?
Bolui uit zaad zaai je in het voorjaar. Wil je in het najaar iets doen, zet dan half oktober winteruibolletjes in de grond; die zijn in mei volgroeid.
Wat doe je met de uitgedunde plantjes?
Die kun je als bosui gebruiken. Wil je er vooral groen van oogsten, dan zaai je beter lente-ui, een gewas dat daar speciaal voor bedoeld is.
Bronnen bij dit artikel
- Wortelgewassen voor de moestuin (sjalot, ui, prei), Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Zaai- en planttijd van groentesoorten voor de moestuin, Groei & Bloei afdeling Deventer (bekeken op 4 november 2026)
- Zaaien in oktober: 7 groenten voor de koude bak, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Gewasrotatie: praktische informatie (Best4Soil factsheet), Best4Soil (Delphy, WUR e.a.) (bekeken op 4 november 2026)
