Knoflook oogsten in juli, zodra het loof geel en dor wordt

Wanneer is knoflook rijp?

Knoflook die in oktober of november is geplant, is meestal in juli klaar. Je ziet het aan het loof: het wordt geel, droogt in en begint om te vallen. De juiste datum schuift per jaar en per ras, dus reken op begin juli tot in augustus. Wacht je te lang tot ook de laatste bladeren dor zijn, dan kan de bol openbarsten en raken de tenen hun beschermende velletjes kwijt.

Twijfel je, steek dan één proefbol los. Een rijpe bol is vol en stevig en de tenen vullen hem goed. Een te vroege bol is klein, met dunne velletjes. Krijgt de plant een bloemstengel, dan knippen sommige tuinders die in, maar ook dan wacht je op het gele loof. Welke maand het in jouw tuin wordt, zie je ook in de zaaikalender voor groenten.

Planten die als eerste geel worden, rooi je ook als eerste. Je hoeft het bed dus niet op één dag leeg te halen. Laat de grond in de laatste weken wat uitdrogen, want een bol die nat blijft, rijpt slecht af en gaat in de opslag sneller rotten.

Hoe haal je knoflook uit de grond?

Trek knoflook niet aan het loof uit de grond, want dan breekt de hals af en raakt de bol beschadigd. Steek hem met een greep of een spade op een handbreed van de plant los en til hem met de kluit omhoog. Schud de grond voorzichtig af, maar spoel de bollen niet af.

Kies een droge dag, want een natte bol gaat in de bewaring schimmelen. Laat de bollen niet in de brandende zon liggen: de buitenste velletjes verbranden en de bol droogt uit. Leg ze liever onder een afdak of in de schaduw. Sorteer meteen. Bollen met een beschadigde hals of een gekneusde plek bewaren minder lang, dus die gebruik je als eerste.

Hoe lang laat je de bollen drogen?

Laat de bollen drogen in de schaduw, met wind erdoor. Hang ze in bosjes aan het loof of leg ze in een dunne laag in bakjes, op een luchtige en droge plek, het liefst onder een afdak. Reken op enkele weken. Ze zijn klaar als de bladstelen knisperen en de hals dun en droog is.

Een vochtige kelder of schuur is ongeschikt, want daar gaan de bollen schimmelen. Controleer in de eerste weken regelmatig of er geen zachte of beschimmelde bol tussen zit en haal die meteen weg. Eén rotte bol steekt de rest aan. Wie knoflook wil vlechten, doet dat meteen na het rooien, zolang het loof nog soepel is. Is het loof eenmaal droog en broos, dan breekt het bij het vlechten af en kun je de bollen beter in bosjes ophangen.

Hoe bewaar je de oogst?

Na het drogen laat je het loof zitten en hang je de bollen in een vlecht of bosje op, of je knipt het loof af en bewaart de bollen in een net of luchtige mand. Houd ze droog, donker en koel. Een plastic zak is uit den boze, want daar slaat vocht in. Leg knoflook ook niet naast uien: uien nemen de geur van knoflook over. Over de bewaring staat meer in knoflook bewaren.

Uien hebben hun eigen aanpak, die je terugvindt bij ui bewaren. Voor andere gewassen is er oogsten en bewaren.

Welke bollen bewaar je als pootgoed?

Het aantal tenen verschilt per ras en per bol: een kleine bol heeft er minder dan een grote, en bij sommige rassen zitten ze in meerdere lagen. Het aantal zegt niets over de kwaliteit.

Zet de mooiste en grootste bollen van de oogst apart als pootgoed voor het najaar. Wie zijn eigen bollen elk jaar opnieuw plant, krijgt langzaam een ras dat bij de eigen grond past. Winkelknoflook is minder geschikt, want je weet niet of hij gezond is. Droog de bollen die je wilt planten net als de rest en bewaar ze koel tot oktober, waarna de tenen weer de grond in kunnen.

Wat zet je na knoflook op die plek?

Na de oogst is het bed vrij. Zet er geen knoflook, ui of prei terug, want die delen ziekten als witrot en de uienvlieg. Kies een gewas uit een andere familie, zoals sla of bietjes, en houd vier jaar tussen twee teelten uit de lookfamilie. Wat goed na elkaar past, werkt de hulp voor combinatieteelt en vruchtwisseling uit.

Begin je net met een eigen tuin, dan is moestuin beginnen een goede plek om de indeling van je bedden te plannen. Heb je last van een kwijnend gewas, dan helpt plantenziekten herkennen om de oorzaak te vinden.

Waarom blijven de bollen soms klein?

Kleine bollen hebben meestal een van drie oorzaken. De tenen gingen te laat de grond in, zoals in februari of maart, waardoor de plant weinig koude en weinig groeitijd had. De grond was te zwaar of te nat, met een teen die in de winter wegrotte, of het was in mei en juni zo droog dat de bol niet kon opzwellen. Ook een bloemstengel die niet is ingekort, kan de bol kleiner maken.

Je kunt er achteraf weinig aan doen, maar je leert er wel van voor het volgende jaar. Plant de dikste tenen, op tijd en in losse grond, en geef in een droog voorjaar water. Kleine bollen zijn niet verloren: ze smaken even goed en je gebruikt ze als eerste in de keuken.

Mag je knoflook ook eerder oogsten?

Ja, als je met een kleinere bol tevreden bent. Jonge knoflook is milder en zoeter, en het blad is bruikbaar als groen. Plant je daarom wat extra tenen, dan haal je er in het voorjaar een paar uit en laat je de rest uitgroeien tot een volle bol.

Wil je sommige tenen een heel jaar laten staan, laat die planten dan met rust. Ze hebben veel tijd om te rijpen en worden vaak groter.

Haal jonge knoflook met een kluit uit de grond en gebruik hem snel: de bol is nog niet gedroogd en bewaart dus niet. Een volle, gedroogde bol krijg je alleen van planten die tot juli blijven staan.