Jasmijn als klimplant: welke soort winterhard is en welke niet

Welke jasmijn kun je als klimplant kiezen?

Onder de naam jasmijn gaan verschillende planten schuil, en niet alle zijn klimmers. De echte jasmijn (Jasminum officinale) is een windende klimmer met witte, sterk geurende bloemen in de zomer. De winterjasmijn (Jasminum nudiflorum) bloeit geel in de winter en moet je vastbinden. De boerenjasmijn (Philadelphus) is een struik en heeft met deze klimmers niets te maken.

Er is ook de groenblijvende sterjasmijn, in de handel Toscaanse jasmijn genoemd (Trachelospermum jasminoides). Hij is eigenlijk geen echte jasmijn, maar wordt er wel zo genoemd. Hij houdt zijn blad het hele jaar, maar is gevoelig voor strenge vorst. Dat is het gedrag van de Toscaanse jasmijn.

Een roze jasmijn is meestal een kruising met roze knoppen, en de witte jasmijn is de gewone soort. Een groenblijvende jasmijn is vrijwel altijd de sterjasmijn. Kleur en geur zeggen dus iets over de soort, en de soort zegt iets over winterhardheid.

Is een jasmijn klimplant winterhard?

Dat hangt van de soort af. De winterjasmijn is winterhard en bloeit door de vorst heen. De echte jasmijn overleeft veel Nederlandse winters op een beschutte plek, maar kan bij strenge vorst terugvriezen. Reken erop dat hij een gewone winter net doorstaat en bij strenge vorst bescherming nodig heeft. De groenblijvende sterjasmijn is het gevoeligst. Hij staat bekend als kustplant en doet het dus beter in de buurt van de zee dan in het koudere binnenland.

Bevroren blad ziet er bruin uit, maar dat betekent niet dat de plant dood is. Krab voorzichtig aan een tak: is het hout daaronder groen, dan loopt hij in het voorjaar meestal weer uit. Wacht dus met snoeien tot het echt warm is.

Welke jasmijn ruikt het lekkerst en hoe snel groeit hij?

Voor geur kies je de echte jasmijn of de sterjasmijn. Ze geuren vooral in de avond en in de zomer, dus plant ze bij een zitplek of onder een raam dat openstaat. De winterjasmijn heeft geen geur, maar bloeit als er verder niets bloeit.

De echte jasmijn groeit meestal sneller dan de sterjasmijn, die de eerste jaren rustig begint. Beide zijn veel minder uitbundig dan een blauwe regen of wilde wingerd, dus een muur dichtkrijgen kost geduld. Wil je dat de muur langer bloeit, combineer jasmijn dan met een clematis die in een andere periode bloeit.

Kan jasmijn in de schaduw staan?

Jasmijn bloeit het best in de zon. In halfschaduw groeit de sterjasmijn nog redelijk, maar je krijgt minder bloemen. De echte jasmijn wil meer licht. Voor een schaduwrijke plek zijn er klimmers die dat beter aankunnen, zoals de klimplanten voor de schaduw.

Op een koele muur met weinig zon geeft wilde wingerd herfstkleur, al is hij niet groenblijvend. Jasmijn blijft dus vooral een zonplant: geef hem zon aan de bovenkant en een beschutte wand, dan beloont hij je met geur. Heb je alleen een noordmuur, kies dan een bladhoudende klimmer die daar thuishoort.

Hoe geef je jasmijn een rek en een goede plek?

Jasmijn klimt niet vanzelf tegen een glad oppervlak. Maak een rek, of span draden of gaas, en bevestig die aan de muur en niet alleen aan de pilaren. Laat wat ruimte tussen muur en gaas, zodat de takken erachter kunnen groeien. Span de draden zo dicht op elkaar dat de takken steeds houvast vinden.

Geef de wortels voldoende ruimte: een echt plantbed is beter dan een kier tussen tegels. Meng goede grond diep door het plantgat en gebruik geen straatzand. Voor een lange, kale wand van beton of steen kijk je ook bij klimplanten tegen een schutting. Over een pergola groeit jasmijn prima, en ideeën daarvoor zijn de pergolaideeën.

Wil je een lange wand in één keer bedekken, plant dan niet te ver uit elkaar. Zet je de planten ver uit elkaar, dan duurt het jaren voor de tussenruimte dicht is.

Hoe snoei je een jasmijn als klimplant?

Jasmijn snoei je liever weinig. De echte jasmijn kun je na de bloei bijknippen en in het voorjaar uitdunnen. De winterjasmijn snoei je direct na de bloei, omdat hij op het hout van vorig jaar bloeit. De sterjasmijn vraagt vooral wat bijsturen: haal oude of dode takken weg en geef alleen een lichte vormsnoei in het voorjaar. Bij vorstschade wacht je tot het echt warm is, want dan zie je welke takken leven. Knip bevroren takken terug tot net boven de eerste gezonde knop.

Let op nestelende vogels. Jasmijn is een fijne schuilplaats en nesten zijn beschermd. Het snoeien van klimmers werk je uit in klimplanten snoeien.

Kun je jasmijn op een balkon of in een pot houden?

Een groenblijvende jasmijn in een pot kan op een beschut, zonnig balkon, met een klein rek. Kies een ruime pot met gaten en geef regelmatig water, zonder dat de pot in het water blijft staan. Een zonnige plek aan de zuid- of westkant werkt het best. Geef in het groeiseizoen af en toe voeding. In een pot kan de wortel in de winter eerder bevriezen, dus pak de pot in of zet hem tegen de muur.

Koop je een grote plant uit de kas, dan lijden bloemen en blad vaak onder de overgang naar buiten. De plant stond in een warm, vochtig klimaat zonder wind. Laat hem een week of twee op een beschutte plek wennen, zonder volle zon en zonder tocht.