Planten met paarse bloemen: van lente tot herfst in zon en schaduw
Voor paarse bloemen kies je longkruid in maart, salvia en dropplant van juni tot september en herfstaster en lampenpoetser tot in oktober. Kies vaste planten als je ze jaren wilt houden en reken bij middelhoge soorten van 40 tot 70 cm op 7 tot 9 stuks per vierkante meter. Voor een bredere keuze per plek kijk je bij planten kiezen.
Dit heb je nodig
- Hoe lang het duurt
- Twee uur voor een border van enkele vierkante meters
- Hoe moeilijk het is
- Goed zelf te doen
- Wat het kost
- Dat hangt af van het aantal planten, dus bereken eerst hoeveel er op een vierkante meter komen.
Gereedschap
- Spade
- Hark
- Snoeischaar voor het terugknippen
Materiaal
- Compost
- De gekozen planten
Zo leg je een border met paarse bloemen aan
Begin met de plek, voeg dan de paarse hoofdplant toe en maak de rest daaromheen.
Stap 1 Kijk hoeveel zon de plek krijgt
Bepaal of de plek zon, halfschaduw of schaduw heeft en kies de regel uit de tweede tabel. Wat in de zon prachtig bloeit, valt in de schaduw slap om.
Stap 2 Kies een paarse hoofdplant
Pak een plant die lang bloeit, zoals salvia, dropplant of ijzerhard. Zet hem in een groep van drie tot vijf, op een plek waar je hem vanuit huis ziet.
Stap 3 Voeg planten toe voor het vroege en late seizoen
Zet longkruid of stermaagdenpalm voor het voorjaar en lampenpoetser of herfstaster voor het najaar. Zo bloeit er van maart tot oktober iets paars.
Stap 4 Voeg wit of geel toe als contrast
Een derde van de planten in wit of geel geeft het paars meer diepte. Duizendblad en meisjesogen werken goed in de zon.
Stap 5 Knip terug en deel na een paar jaar
Knip afgestorven stengels in het voorjaar af en deel dichte pollen om de drie tot vier jaar. Zo blijft de bloei sterk en de plant gezond.
Rekenhulp
Plantenkiezer
Zo kiest de plantenkiezer, met bronnen
Zo kiest de plantenkiezer
- Een plant die op een filter niet bekend is, blijft in de lijst staan met het ontbrekende gegeven erbij. Alleen een plant waarvan de bronnen het tegendeel zeggen, valt af.
- Een plant zonder gegeven over giftigheid is niet bewezen ongiftig: de bronnen noemen alleen de planten waarvan ze de giftigheid bevestigen.
- Bij de kleur tellen verwante tinten mee: wit omvat ook crème en roomwit, paars ook violet en lila.
- Vertaling van de PPO-zone naar ja, matig of nee voor Nederland. Bron van de zone-indeling: PPO 091 Winterhardheid van boomkwekerijgewassen (Hoffman en Ravesloot, 2002; bron-id wur-ppo-winterhardheid-boomkwekerijgewassen). Die noemt Nederland zone 7b (noordoosten, -14,9 tot -12,3 graden), 8a (centrum, -12,2 tot -9,5) en 8b (kust, -9,4 tot -6,7). De lijst geeft per plant de laagste zone waarin hij groeit. Mijn vertaling: laagste zone 7b of kouder (ook 7, 6, 5, <5) wordt 'ja', want de plant overleeft dan ook het koudste deel van Nederland; zone 8a of 8b (ook 8) wordt 'matig', want de plant redt het in het midden en aan de kust maar is in koude streken of bij strenge winters kwetsbaar; zone 9 of warmer wordt 'nee'. Dit is een eigen afbakening, geen oordeel van de bron.
- Staat er een bereik zoals 6-7 of 7-8 bij een soort (omdat de zone per kloon verschilt), dan is de ongunstigste (warmste) zone genomen: 6-7 geeft 'ja', 7-8 geeft 'matig'. Staat er '<' vóór een zone (bijvoorbeeld < 5), dan is dat 'ja'.
- Heeft een cultivar geen eigen regel in de PPO-lijst, dan is de waarde van de soort genomen en dat staat in toelichting_bron (Fraxinus ornus 'Mecsek', Parrotia 'Jodrell Bank', Lagerstroemia indica 'Natchez', Acer campestre 'Huibers Elegant'). Voor Frangula alnus is de synonieme naam Rhamnus frangula gebruikt. Cultivars kunnen afwijken van de soort.
- Voor planten_c.json is alleen een winterhardheidsrecord gemaakt als de volledige Latijnse naam (inclusief cultivar) als eigen regel in de PPO-lijst staat; 55 van de 85 planten. Soortgenoten of cultivars zonder eigen regel zijn niet op soortniveau aangevuld.
- Staat er in een bron alleen 'tot X m hoog' (Plant-Wijzer, inheemse soorten), dan is hoogte_cm als [X, X] genomen. Dat is de maximale natuurlijke hoogte, niet de hoogte van een geknipte haag. Voor haagplanten is dit dus de ongesnoeide hoogte; een haag blijft door knippen veel lager.
- Standplaatsomschrijvingen uit de Plant-Wijzer zijn zo vertaald: 'licht' of 'lichtminnend' wordt zon; 'halfschaduw' wordt halfschaduw; 'schaduw' of 'verdraagt veel schaduw' wordt schaduw. Combinaties zijn als meerdere waarden opgenomen (bijvoorbeeld 'Lichtminnend/halfschaduw' wordt [zon, halfschaduw]).
- Bloeimaanden uit de Groei & Bloei-handout (Heerenveen) gelden voor de soort of het eerste genoemde taxon van die regel; bij cultivars (Pyrus calleryana 'Chanticleer', Acer monspessulanum) is niet apart gecontroleerd of de cultivar anders bloeit, daarom is bloei bij cultivars alleen overgenomen waar de lijst of een artikel die noemt (Malus 'Evereste' mei, Parrotia 'Jodrell Bank' februari, Lagerstroemia 'Natchez' augustus).
- De groep 'haag' is gekozen voor soorten die in de gebruikte bronnen als haag- of heg-soort of in hagen worden genoemd (onder meer Plant-Wijzer); veel van die soorten kunnen ook als losse heester of kleine boom staan. 'boom' omvat ook grote meerstammige heesters die als kleine boom worden gebruikt.
- Giftig is alleen ingevuld waar de lijst van Groei & Bloei Noord-Limburg de plant of het geslacht noemt. Een plant zonder veld giftig is dus niet bewezen ongiftig; het veld ontbreekt omdat geen opgehaalde pagina het bevestigt.
- Velden die geen opgehaalde pagina onderbouwt zijn weggelaten, niet geraden. Bijvriendelijk is alleen true waar een bron het noemt.
Bronnen
- Kleine tuin (25-75 m²): kleine bomen voor vergroening Zeeheldenbuurt, Gemeente Ede (bekeken op 4 november 2026)
- Zeer kleine tuin (< 25 m²): struiken en bomen voor vergroening Zeeheldenbuurt, Gemeente Ede (bekeken op 4 november 2026)
- Beplantingsbladen geveltuintjes (Geveltuin op het noorden, oosten/westen en zuiden), Gemeente Maashorst (bekeken op 4 november 2026)
- Tien nieuwere hortensia's die de moeite waard zijn, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bloembollen planten: 10 vragen, 10 antwoorden, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Eenjarige klimmers: snel omhoog, een zomer vol bloemen, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Bloemen zaaien: deze eenjarigen zaai je al vroeg, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Giftige planten, Groei & Bloei afdeling Noord-Limburg (bekeken op 4 november 2026)
- Plantenlijsten per soortgroep (handout), Groei & Bloei afdeling Heerenveen (bekeken op 4 november 2026)
- Klimplanten kiezen: De 8 beste soorten voor elke tuin, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer lavendel snoeien? Voorjaar en na de bloei, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Planten voor aan de kust: wat overleeft het?, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Rozen snoeien: wanneer en hoe? Per rozensoort, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- De vijf mooiste kleine bomen en heesters voor in de tuin, Vakblad De Hovenier (bekeken op 4 november 2026)
- Meerstammige en inheemse boompjes voor de particuliere tuin, Vakblad De Hovenier (nummer 5/2024) (bekeken op 4 november 2026)
- Haal met siergrassen de prairie naar de Nederlandse tuin, Vakblad De Hovenier (4-2018) (bekeken op 4 november 2026)
- Top 10 bodembedekkers voor het moeilijkste plekje in de tuin: de schaduw, Vakblad De Hovenier (3-2023) (bekeken op 4 november 2026)
- Top 10 van droogte- en zonminnaars, maar geen rotsplanten, Vakblad De Hovenier (2-2024) (bekeken op 4 november 2026)
- Droge, hete zomer? Bekijk Sipke's top 10 van coolste droogteresistente planten, Vakblad De Hovenier (1-2023) (bekeken op 4 november 2026)
- Top 10 hoge varianten van Sedum - voor vlinders en andere fladderaars, Vakblad De Hovenier (7-2025) (bekeken op 4 november 2026)
- Top 10 Sedum - laagblijvende soorten: niet alleen voor op het dak, Vakblad De Hovenier (6-2025) (bekeken op 4 november 2026)
- Vaste planten voor de droge schaduw, Vakblad De Hovenier (5-2018) (bekeken op 4 november 2026)
- Klimaatbomen voor in de tuin, Limburg.net en Centrum Duurzaam Groen vzw (actie Klimaatboom zoekt tuin) (bekeken op 4 november 2026)
- Tips voor bijen en insecten, Milieu Centraal (bekeken op 4 november 2026)
- Plant-Wijzer: plantadvies voor bomen en struiken in de provincie Limburg, Limburgse Regionale Landschappen (Plant Van Hier) (bekeken op 4 november 2026)
- De opmars van siergras, Vakblad Stad+Groen (5-2017) (bekeken op 4 november 2026)
- Winterhardheid van boomkwekerijgewassen (PPO 091), Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, sector Bomen, Boskoop (Wageningen UR) (bekeken op 4 november 2026)
Stand van de cijfers: november 2026.
Welke vaste planten hebben paarse bloemen?
Paars komt in bijna elk seizoen en op elke standplaats voor. In het vroege voorjaar bloeit longkruid in de schaduw, in de zomer nemen salvia, dropplant en marjolein het over en in het najaar sluiten lampenpoetser, herfstaster en leliegras het jaar af. Je kiest uit planten met een eigen bloeitijd, hoogte en plek.
Kijk bij het kiezen vooral naar de grond. Lampenpoetser verdraagt droogte, terwijl leliegras in de schaduw juist vocht en luwte wil. Tel de bloeitijden op, dan zie je meteen of er gaten in je border vallen. Let ook op de tint: lila en blauwpaars rusten voor het oog, donkerpaars trekt de aandacht.
| Plant | Bloeit (maand) | Hoogte (cm) | Standplaats |
|---|---|---|---|
| Longkruid (Pulmonaria officinalis) | 3 tot 4 | 20 tot 30 | schaduw |
| Grote dovenetel (Lamium orvala) | 4 tot 6 | 40 tot 50 | schaduw |
| Stermaagdenpalm (Amsonia 'Blue Ice') | 5 tot 7 | 40 tot 45 | zon of halfschaduw |
| Lamsoor (Limonium latifolium) | 6 tot 7 | 30 tot 40 | zon, droge grond |
| Marjolein (Origanum 'Herrenhausen') | 6 tot 9 | 25 tot 60 | zon of halfschaduw |
| Nepeta (Calamintha nepeta) | 6 tot 9 | 40 tot 50 | zon |
| Dropplant (Agastache 'Blue Fortune') | 7 tot 9 | 80 tot 120 | zon |
| Lampenpoetser (Liatris aspera) | 8 tot 10 | 25 tot 90 | zon, droge grond |
| Leliegras (Liriope muscari) | 8 tot 10 | 20 tot 30 | schaduw |
| Herfstaster (Aster ageratoides 'Asran') | 8 tot 10 | 60 tot 80 | schaduw |
Welke paarse plant past bij zon, halfschaduw of schaduw?
De meeste paarse vaste planten vragen zon en doorlatende grond. Staat je tuin in de schaduw, dan is de keuze kleiner, maar zeker niet leeg. Kies met de tabel op de plek in plaats van op de kleur alleen, want dat voorkomt de meest gemaakte fout: een mooie plant op de verkeerde plek die na een seizoen kwijnt.
Wie een schaduwhoek wil kleuren, vindt meer soorten bij schaduwplanten met bloemen. Voor droge, zonnige plekken zijn er planten die tegen droogte kunnen, waaronder verschillende paarse soorten.
| Situatie | Kies | Let op |
|---|---|---|
| Volle zon, droge grond | lampenpoetser, lamsoor, dropplant | Geen natte voeten in de winter |
| Zon of halfschaduw, gewone grond | salvia, marjolein, stermaagdenpalm | Terugknippen in maart of april |
| Schaduw, vochtig | longkruid, leliegras, herfstaster | Geef compost bij een noordmuur |
| Bak of pot in de zon | lavendel, marjolein | Pot van minstens 30 cm breed |
Welke paarse plant bloeit het langst?
Voor een lange bloei kom je het snelst uit bij ijzerhard (Verbena bonariensis). Hij bloeit van juli tot oktober en wordt 120 tot 150 cm hoog. Zet er 9 per vierkante meter van voor een transparante wolk bloemen waar je doorheen kijkt. Knoopige ooievaarsbek bloeit van mei tot november in de schaduw, en salvia 'Caradonna' van juni tot augustus, soms tot in september.
Knip afgestorven stengels van salvia in het voorjaar af en niet in het najaar, dan kunnen insecten erin overwinteren. Dropplant 'Linda' wordt 50 tot 75 cm, bloeit paarsviolet van juli tot en met september, wil in de winter droge voeten en trekt veel bijen en vlinders aan.
Hoe snoei je lavendel?
Lavendel is voor veel mensen de eerste paarse plant. Hij wil volle zon en doorlatende grond. De hoofdsnoei doe je tussen eind maart en begin mei, na de laatste vorst, en een lichte knipbeurt volgt tussen half augustus en half september. Knip uitgebloeide stengels terug tot 2 à 5 cm blad en nooit in het kale hout, want daaruit loopt hij slecht uit. Snoei niet van oktober tot en met februari.
Lavendel past goed bij salvia en marjolein, die dezelfde zon en droge grond waarderen. In schaduw of op natte klei blijft hij niet lang leven. In een pot werkt hij goed, mits die minstens 30 cm breed is en het water kwijt kan. Voor combinaties met hoogteverschil kijk je bij border ideeën.
Welke paarse bloemen kun je in de herfst planten?
Het najaar is het plantmoment voor paarse bollen. Sierui 'Purple Sensation' plant je in oktober en november, ongeveer 20 cm diep, in volle zon of halfschaduw. Hij wordt 75 tot 100 cm hoog en bloeit in mei en juni. Hij wil goed gedraineerde, zeer vruchtbare grond die in de winter niet te nat is.
Vaste planten die zelf in het najaar bloeien, zoals aster en lampenpoetser, plant je liever in het voorjaar. Wil je toch in de herfst vaste planten planten, kies dan sterke soorten als salvia of marjolein en zet ze iets dieper. Voor meer over de winterharde keuze kijk je bij winterharde planten met bloemen.
Met welke kleuren combineer je paars?
Paars en geel versterken elkaar, bijvoorbeeld lampenpoetser met rudbeckia of salvia met meisjesogen. Paars met wit geeft een rustiger beeld en past in een lichte tuin. Voor warmte combineer je paars met roze of rood, zoals de rode spoorbloem die van mei tot november bloeit. Voor planten die rood zijn kijk je bij planten met rode bloemen.
Zet planten in groepen van drie of vijf van dezelfde soort, dan vormt de kleur een vlak en geen verspreide stippen. Herhaal de groepen in de border, zodat de kleur doorloopt. Reken op 7 tot 9 stuks per vierkante meter voor planten van 40 tot 70 cm en 5 tot 7 voor hogere. Voor het onderhoud daarna kijk je bij vaste planten.
Zijn paarse planten giftig?
Een paar wel. Lupine is helemaal giftig, vooral de zaden, en bij blauweregen zijn de vruchten en het sap giftig. Zet ze niet binnen het bereik van kleine kinderen die planten in hun mond stoppen. Bel bij inslikken de huisarts. Draag handschoenen als je lupine snoeit of deelt en was je handen na het werk.
Planten die hier niet bij staan, kun je niet zomaar als veilig beschouwen. Kijk dus bij elke nieuwe plant of er iets over giftigheid bekend is, vooral als er kinderen of huisdieren in de tuin komen, en vraag er bij twijfel naar in het tuincentrum.
Uit de praktijk
Paarse sierui in natte grond
Sierui 'Purple Sensation' komt elk jaar mooi terug in goed gedraineerde, vruchtbare grond. Op plekken waar het water in de winter blijft staan, kan de bol wegrotten. Plant hem 20 cm diep in oktober of november, en werk op zware klei eerst zand en compost door de grond.
Lavendel die na een zware snoei niet meer uitloopt
Wie lavendel diep in het kale hout terugknipt, ziet vaak dat hij niet meer uitloopt. Knip uitgebloeide stengels terug tot 2 à 5 cm blad en doe de hoofdsnoei tussen eind maart en begin mei, na de laatste vorst. Van oktober tot en met februari blijft de snoeischaar in de schuur.
Veelgemaakte fouten
Paarse planten op de verkeerde plek zetten
Dropplant en lampenpoetser houden niet van vochtige, schaduwrijke grond. Kies voor elke plek de planten uit de juiste regel van de tabel.
Alles tegelijk laten bloeien
Alleen zomerbloeiers geven drie weken kleur en dan een lege border. Voeg een voorjaars- en een najaarsbloeier toe.
Te veel soorten door elkaar
Eén paarse soort in groepen oogt rustiger dan zes verschillende die elk twee planten tellen.
Lupine of blauweregen bij de speelplek
Beide zijn giftig bij inslikken. Zet ze buiten het bereik van jonge kinderen.
Wanneer je een vakman belt
Een paarse border kun je goed zelf aanleggen. Een hovenier is nuttig bij een nieuw ontwerp voor de hele tuin of bij een slecht afwaterende grond die eerst verbeterd moet worden.
Veelgestelde vragen
Welke planten hebben paarse bloemen?
Longkruid, salvia, dropplant, marjolein, lampenpoetser, leliegras, herfstaster en lavendel bloeien paars. Ze bloeien van maart tot oktober en staan op verschillende plekken. De tabel bovenaan geeft per plant de maand, de hoogte en de plek. Met de plantenkiezer filter je op kleur en zon.
Welke vaste plant heeft witte bloemen?
Duizendblad bloeit wit van juni tot oktober en wordt 40 tot 50 cm hoog. Bergmunt bloeit wit van juni tot september. In de schaduw is kerstroos de witte keuze, van januari tot april. Wit past goed naast paars.
Welke plant bloeit heel lang?
IJzerhard bloeit van juli tot oktober en knoopige ooievaarsbek van mei tot november. Een lange bloei vraagt wel passende grond en genoeg water, want planten die veel bloemen maken, verbruiken veel.
Welke bloemen kun je in de herfst planten?
Voorjaarsbollen zoals sierui, tulp en narcis, en winterharde vaste planten zolang de grond niet bevroren is. Paarse sierui plant je in oktober en november, 20 cm diep. Voor andere bollen geldt dat je ze twee keer zo diep zet als de bol hoog is.
Kun je paarse planten in de schaduw zetten?
Ja. Longkruid, leliegras, grote dovenetel en herfstaster bloeien paars of lila in de schaduw. In diepe schaduw bloeien planten minder en vaak vroeg in het jaar, voordat de bomen in blad staan. Voor meer keuze in lichte schaduw kijk je bij schaduwplanten voor de schaduw.
Zijn paarse planten bijvriendelijk?
Veel wel. Dropplant 'Linda' trekt veel bijen en vlinders aan. Een border met paars in meerdere bloeitijden helpt insecten van het voorjaar tot de herfst, zeker als je ook planten met open bloemen kiest, die voor bijen makkelijker te bereiken zijn.
Bronnen bij dit artikel
- Agastache 'Linda' (dropplant), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Salvia nemorosa 'Caradonna', Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Beplantingsplan: deze 7 planten bloeien nog volop in oktober, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Sierui (Allium aflatunense 'Purple Sensation'), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Wanneer lavendel snoeien? Voorjaar en na de bloei, Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Lupinus 'Gallery Red' (lupine), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- Giftige planten, Groei & Bloei afdeling Noord-Limburg (bekeken op 4 november 2026)
- Hoeveel planten moet je per m2 aanhouden?, Plantenkwekerij Vechtdal (bekeken op 4 november 2026)
