Anemoon: kies de soort bij je bloeimaand en je plek

Welke anemoon past bij jouw tuin?

Onder de naam anemoon vallen planten die weinig op elkaar lijken. De bolanemoon en de kroonanemoon groeien uit een knolletje en blijven laag. De bosanemoon is een lage vaste plant die onder struiken een tapijt vormt. De Japanse anemoon, ook herfstanemoon genoemd, is een stevige vaste plant met 'Honorine Jobert' als bekendste witte ras. Een rode anemoon is vrijwel altijd een kroonanemoon, die ook in paars, blauw en wit bestaat.

Welke je kiest, hangt af van de maand waarin je kleur mist en van de plek. Wil je een voorjaarstapijt onder een boom, kies dan een bosanemoon of bolanemoon. Wil je kleur in een border als de zomer voorbij is, dan past de herfstanemoon. Voor snijbloemen is de kroonanemoon het geschiktst. Een anemoon op de verkeerde plek geeft zelden op, maar blijft sukkelen.

Wanneer bloeit welke anemoon?

Met anemonen kun je een border van voorjaar tot herfst laten bloeien. Bolanemonen en bosanemonen zijn klaar voordat de zomerplanten beginnen. De herfstanemoon neemt het stokje over als veel vaste planten uitgebloeid raken, en de Japanse anemoon bloeit van augustus tot oktober. Daar passen dahlia's en andere laatbloeiers goed bij.

Een koud voorjaar of een warme nazomer schuift de maanden in de tabel een paar weken op. Een kroonanemoon die je in het voorjaar plant, bloeit in de zomer.

Plant je een bolanemoon in de herfst, dan zie je in maart de eerste bloemen, terwijl de meeste vaste planten nog onder de grond zitten. Daarom werkt hij goed als eerste kleur in een border die later door hoge planten wordt overgenomen. Wil je het hele seizoen kleur, combineer dan een voorjaarsanemoon met een herfstanemoon op dezelfde plek: de een is al weg voordat de ander opkomt.

Welke standplaats kiest een Japanse anemoon?

De herfstanemoon doet het in volle zon en in halfschaduw, bijvoorbeeld aan de oost- of westkant van een huis, waar ochtend- of avondzon genoeg is. Hij wil een humusrijke, goed doorlatende grond die niet te droog wordt. Op een droge plek met veel middagzon gaat het blad hangen, en dan helpt een laag compost in het voorjaar meer dan extra water in augustus. Staat hij 's winters te nat, dan rot de wortelstok.

Bolanemonen vragen vooral doorlatende grond, want een knolletje dat wekenlang in natte grond ligt, gaat weg. Onder bomen en struiken, waar het in het voorjaar nog licht is, lukken ze goed.

Beschutting speelt ook mee. Een plek waar de wind vrij spel heeft, laat de hoge stelen van een herfstanemoon omwaaien, terwijl een plek langs een schutting of heg ze overeind houdt.

Wanneer plant je anemoonbollen?

Bolanemonen en kroonanemonen groeien uit droge, verrimpelde knolletjes die er niet levend uitzien. Voorjaarsbloeiers zoals de bolanemoon zet je tussen september en december in de grond, voor de eerste vorst. De kroonanemoon plant je liever in het voorjaar: hij bloeit dan in de zomer en loopt geen risico bij vorst.

Plant knolletjes ongeveer twee keer zo diep als ze hoog zijn, met de punt omhoog, en zet ze in een groepje van vijf of zeven. Laat ze eerst een paar uur in lauw water weken, dan starten ze sneller. Welke bol wanneer de grond in moet, zie je in het schema voor wanneer je welke bloembol plant.

Zo'n groepje valt in het voorjaar veel meer op dan losse knolletjes. Staat de grond er nat bij, wacht dan liever een week of twee, want knolletjes in modderige grond gaan sneller verloren.

Moet je een anemoon snoeien na de bloei?

Eigenlijk niet, want de plant hoeft het niet. Wat is uitgebloeid, laat je staan: de zaadpluizen van een herfstanemoon zijn in de late herfst mooi en beschermen de voet. Knip de verdorde stelen in februari of maart af, net boven de grond, voordat het nieuwe blad doorkomt.

Bij bolanemonen moet het blad vanzelf afsterven, zodat de knol energie opslaat voor volgend jaar. De herfstanemoon woekert met wortelstokken, dus zet hem niet te dicht tegen kleinere planten. Wil je meer planten, dan deel je een pol in het vroege voorjaar of neem je wortelstekken. Een pol die dichtgroeit, bloeit meestal minder en kun je beter delen.

Na een paar jaar zie je dat een herfstanemoon zich uitbreidt. Wil je dat niet, steek dan met een spade de buitenste scheuten af en geef ze aan een buur.

Overleeft een anemoon de winter?

De herfstanemoon overleeft een Nederlandse winter, maar de voet van een jonge plant dek je in de eerste winter af met een laag blad. Hij is dan nog niet goed geworteld. Een natte winter is gevaarlijker dan een koude: op zware klei staat de plant te nat en kan hij wegrotten.

Bolanemonen en bosanemonen zijn winterhard. De kroonanemoon is gevoeliger en overleeft een strenge winter niet altijd. Wie zeker wil zijn, plant hem elk voorjaar opnieuw of zet hem in een pot die bij vorst naar binnen gaat. Andere soorten kunnen ook buiten blijven staan: dat zijn winterharde planten in pot.

Een laag blad houdt de wortels in een strenge periode wat warmer en neemt het ergste van de natte kou weg. Haal het dek in het voorjaar weg zodra het nieuwe blad zich laat zien.

Waarom wordt het blad van mijn herfstanemoon bruin?

Meestal zit er droogte of een plek in de volle middagzon achter. Geef een droge plant een week of twee goed water en kijk of het blad herstelt. Zijn de vlekken groter en onregelmatiger en blijft de plant achteruitgaan, dan kan het een ziekte zijn. Waar dat precies aan ligt, is voor een thuistuinier moeilijk vast te stellen.

Haal een plant die blijft kwijnen weg en gooi hem bij het restafval, niet op de composthoop. Zet op dezelfde plek niet meteen weer hetzelfde ras terug.

Kijk ook naar de vorm van de aantasting. Bruine randen en een slap hangende plant wijzen op droogte, terwijl vlekken midden op het blad een andere oorzaak hebben. Snij een paar aangetaste bladeren weg en kijk of de nieuwe scheuten gezond doorkomen voordat je de hele plant opgeeft.

Waar combineer je een anemoon mee?

De herfstanemoon heeft hoge, losse stelen en past tussen planten met een vaste bladmassa. Een hosta naast een herfstanemoon in halfschaduw houdt de grond koel en schaduwrijk. Siergrassen en late asters vullen het beeld aan. Bolanemonen kleuren de grond onder heesters die in het voorjaar nog kaal zijn. Voor zomerkleur voordat de anemonen beginnen, zijn gladiolen en canna goede buren in dezelfde border. Per maand zie je wat er te doen valt in de tuinkalender.

In een pot houdt de herfstanemoon het langer vol dan je denkt, zolang de pot groot is en de grond 's winters niet kurkdroog of kletsnat staat.

Houd bij het combineren rekening met de eindhoogte van een meter: zet niets lagers direct voor de stelen, want je ziet er dan geen bloem meer van.