Hoornaar bestrijden: een nest haal je niet zelf weg
Een nest van de Aziatische hoornaar haal je nooit zelf weg: houd minstens 5 meter afstand en schakel een professionele bestrijder in. Op privéterrein ben je zelf verantwoordelijk voor een nest dat overlast geeft. Een nest op een drukke openbare plek meld je bij de gemeente of provincie. Wil je eerst zeker weten welke soort het is, kijk dan bij hoornaar herkennen. De hele groep wespen en hoornaars is breder dan alleen de hoornaar.
Wat je ziet en wat je doet
Kijk vanaf afstand en schrijf op waar het nest hangt, hoe groot het is en of het een drukke plek is.
| Wat je ziet | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je doet |
|---|---|---|
| Grote, donkere hoornaar met gele pootjes bij een nest in een boomtop | Aziatische hoornaar | 5 meter afstand, nest niet zelf aanpakken; melden als het op een drukke plek hangt |
| Een enkele grote wesp in april of mei in schuur, carport of vogelkastje | Mogelijk een koningin die een voorjaarsnest begint | Laat een deskundige kijken, niet doodslaan |
| Klein papieren nest in een schuur | Voorjaarsnest van een hoornaar of een wesp | Afstand houden en een specialist de soort laten bepalen |
| Veel hoornaars rond een bijenkast | Aziatische hoornaar jaagt op bijen | Een imker en de provincie of gemeente inlichten |
| Hoornaars op rijp fruit in de tuin | Vaak gewone wespen, soms Europese hoornaars | Afgevallen fruit opruimen; geen vallen ophangen |
| Nest bij een speeltuin of sportveld | Risicovolle plek | Melden bij de gemeente of provincie |
Wat mag je en wat doe je beter niet?
De Aziatische hoornaar of geelpoothoornaar komt sinds 2017 in Nederland voor en staat op de Unielijst van invasieve exoten. Je mag hem daarom niet houden, verhandelen, kweken, vervoeren of importeren. Zelf een nest verwijderen is af te raden: de dieren verdedigen het fel, een nest kan duizenden hoornaars bevatten en kan bijtende vloeistof richting je ogen spuiten.
Hangt het nest op privéterrein en geeft het overlast, dan is de eigenaar verantwoordelijk en schakel je een professionele bestrijder in. Provincies bestrijden vooral in natuurgebieden en gemeenten halen nesten soms weg op risicovolle plekken zoals speeltuinen. Volledig verwijderen kan niet meer en is voor provincies ook niet meer verplicht. De bron daarvoor is enkele jaren oud, dus vraag bij je gemeente na hoe het nu geregeld is.
Wie haalt een hoornaarnest weg en wanneer meld je?
Voor een nest op je eigen grond of aan je huis schakel je een professionele bestrijder in, het liefst een met ervaring met hoornaars en een werkwijze zonder gif. Een nest in de openbare ruimte dat overlast geeft of op een drukke plek hangt, meld je bij de provincie of gemeente. Een losse hoornaar hoef je niet te melden.
Wel handig is een waarneming op Waarneming.nl, zodat deskundigen weten waar de soort zit. Een volk maakt in de regel twee nesten, eerst een voorjaarsnest en dan een groter zomernest, dus vraag de bestrijder ook naar nesten in de buurt. Wat verwijderen kost, verschilt per bedrijf en plek, dus vraag vooraf een offerte.
| Waar hangt het nest | Wie regelt het | Wat betekent dat voor jou |
|---|---|---|
| Op je eigen terrein of aan je woning | jij, met een professionele bestrijder | je betaalt de kosten zelf |
| Op een drukke openbare plek | de gemeente of provincie | je meldt het en blijft 5 meter weg |
| In een natuurgebied | de provincie | je meldt het en laat het aan hen over |
| Op de grond van een buur | de buur | je kunt de buur wijzen op de regels |
Waarom is het voorjaar het moment om te kijken?
In het voorjaar bouwt de koningin een klein nest, vaak beschut in een schuur, carport of vogelkastje. Later verhuist het volk naar een groter zomernest, meestal los in een boom, dicht onder de top. Zo'n klein voorjaarsnest is een stuk makkelijker te laten verwijderen dan een groot zomernest hoog in een boom.
Loop daarom in april en mei langs schuren, carports en vogelkastjes. Zie je een grote wesp in en uit vliegen, laat dan een deskundige kijken. Pas in de herfst, als de bladeren vallen, wordt een zomernest in een boom zichtbaar. Een leeg nest in de winter hoeft niet weg, want het wordt niet opnieuw gebruikt.
Wat helpt tegen overlast in de tuin?
De overlast in een fruittuin komt vaak van gewone en Duitse wespen die rijp fruit aanvreten, en niet van hoornaars. Ruim afgevallen en aangevreten fruit daarom snel op en dek het op de composthoop af met ander afval. Leg het niet onder de boom.
Vallen zijn geen goed idee, want ze vergroten de kans op steken en doden nuttige insecten. Chemische bestrijding door particulieren mag alleen met een middel dat het Ctgb voor jouw situatie heeft toegelaten, en voor een nest is dat in de praktijk werk voor een bestrijder. Heb je honingbijen, praat dan met een imker over bescherming van de kast en meld de hoornaars.
Waarom wordt de Aziatische hoornaar bestreden?
De soort jaagt op bijen en andere insecten en kan een bijenvolk uitputten. Het zomernest kan aan het eind van het seizoen tot 100 cm doorsnede bereiken. Alleen de koninginnen overwinteren, dus uit een nest dat blijft hangen, komen nieuwe koninginnen die elders een nest beginnen. Voor een tuinier betekent dat vooral: weten waar je moet melden en niet zelf aan de slag gaan. Wie bijen houdt, heeft extra reden om alert te zijn, want de hoornaar jaagt graag bij bijenkasten.
De Europese hoornaar is een andere soort, die inheems is en nestelt in holle bomen en schuren. Twijfel je over de soort, vraag dan een deskundige om te kijken voordat je iets doet. Een tuin met veel verschillende planten houdt insecten in balans, zoals bij natuur in de tuin staat.
Hoe loop je veilig weg als ze toch aanvallen?
Een hoornaar die zich bedreigd voelt, kan een alarmstof afgeven die andere hoornaars aantrekt. Dood er daarom geen. Bescherm bij een aanval je gezicht en nek, buig voorover en loop rustig weg. Heb je een allergische reactie, meerdere steken in korte tijd of een steek in mond, keel of hals? Bel dan 112. Een enkele steek geeft bij de meeste mensen een pijnlijke zwelling.
Hangt het nest bij je huis of bij kinderen, bel dan snel een bestrijder. Ziet het nest er gewoon uit, dan is het een wespennest, en dan moet je het wespennest bestrijden op een andere manier aanpakken. Honingdauw van schildluizen op een struik bij het terras trekt wespen en hoornaars aan, dus pak die eerst aan.
Uit de praktijk
Een boomgaard waar al het fruit werd aangevreten
In een boomgaard wordt elke zomer een groot deel van het fruit aangevreten, vooral de vroege appels. De eigenaar verdenkt de hoornaar, maar het gaat meestal om gewone wespen. Afgevallen fruit direct in een gesloten bak helpt, en netjes om de vroege appels ook. Zelfgemaakte vallen van plastic flessen halen het nest niet weg en trekken juist meer dieren aan.
Een grote wesp bij het vogelkastje in april
In april vliegt een grote wesp steeds in en uit een vogelkastje. Het kan een koningin zijn die een voorjaarsnest begint, van een wesp of van een hoornaar. Slaan lost niets op en doden is bij een hoornaar af te raden. Maak een foto op afstand, laat een deskundige de soort bepalen en blijf uit de buurt van het kastje.
Veelgemaakte fouten
Het nest zelf proberen te verwijderen
Hoornaars verdedigen het nest en kunnen bijtende vloeistof spuiten. Houd minstens 5 meter afstand.
Vallen ophangen
Vallen vergroten de kans op steken en doden nuttige insecten. Ze halen het nest niet weg.
Een hoornaar doodslaan
Een gedode hoornaar kan een alarmstof afgeven die andere hoornaars aantrekt. Loop liever rustig weg.
Snoeien zonder te kijken
In een haag of struik kan een nest hangen, ook laag bij de grond. Controleer voor het snoeien en stop meteen bij een nest.
Wanneer je een vakman belt
Een nest van de Aziatische hoornaar is werk voor een gecertificeerde ongediertebestrijder met ervaring en een werkwijze zonder gif. Bel hem ook als je twijfelt over de soort.
Veelgestelde vragen
Wie haalt een hoornaarnest weg?
Op privéterrein is dat een professionele bestrijder die jij inhuurt. Op een drukke openbare plek regelt de gemeente of provincie het, en in een natuurgebied de provincie. De brandweer verwijdert geen nesten.
Hoe lang blijven hoornaars actief?
Van het voorjaar, als de koningin een nest bouwt, tot in de herfst. Aan het eind van het seizoen komen mannetjes en jonge koninginnen. Na de eerste vorst sterft het volk, alleen de koninginnen overwinteren. Een leeg nest wordt niet opnieuw gebruikt.
Hoe bestrijd je een Aziatische hoornaar?
Niet zelf. Houd minstens 5 meter afstand, meld een nest op een drukke openbare plek bij de gemeente of provincie en schakel voor een nest op eigen terrein een professionele bestrijder in. Koop geen vallen en dood geen hoornaars.
Wat doe je als je een hoornaar ziet?
Blijf rustig en loop weg. Hangt er een nest op een drukke plek, meld het dan bij de gemeente of provincie. Stop met snoeien en maaien in de buurt. Bel 112 bij een allergische reactie of een steek in mond of keel.
Hoe herken ik de koningin van een Aziatische hoornaar?
Een koningin is groter dan een werkster en verschijnt in het voorjaar, vaak bij schuren, carports of vogelkastjes. Het verschil met een gewone wesp is voor een leek moeilijk te zien. Op de grootte, de donkere kleur en de gele pootjes kun je een hoornaar herkennen.
Welke geur kunnen hoornaars niet tegen?
Daar is geen betrouwbaar bewijs voor. Geurtjes, koffiedik en kruiden worden genoemd, maar werken waarschijnlijk niet. Beter werkt afgevallen fruit opruimen, eten en drinken afdekken in augustus en schuren in het voorjaar controleren.
Hoe krijg je een Aziatische hoornaar weg?
Een enkele hoornaar verdwijnt vanzelf als je rustig blijft en geen eten of drinken buiten laat staan. Een hoornaar die steeds terugkomt, heeft een nest in de buurt. Zoek het niet zelf op, maar laat het door een professional zoeken en wegnemen.
Waarom wordt de Aziatische hoornaar bestreden?
Het is een invasieve exoot, een soort die hier niet thuishoort en inheemse insecten, vooral bijen, onder druk zet. Daarom staat hij op de Unielijst. Een nest op een drukke plek is ook een risico voor mensen, omdat de dieren hun nest fel verdedigen.
Is de Aziatische hoornaar nog te bestrijden?
Uitroeien lukt niet meer: de soort geldt als gevestigd en volledig verwijderen is voor provincies niet meer verplicht. Het doel is nu schade beperken, vooral rond bijen en op drukke plekken. Een nest op je eigen terrein laat je door een professional weghalen.
Bronnen bij dit artikel
- Geelpoothoornaar (Aziatische hoornaar) in Nederland, Rijksoverheid (bekeken op 4 november 2026)
- Wat moet ik doen als ik een geelpoothoornaar zie?, Rijksoverheid (bekeken op 4 november 2026)
- Geelpoothoornaar (Aziatische hoornaar), NVWA (bekeken op 4 november 2026)
- Geelpoothoornaar in de tuin: herken nest voor het snoeien (Aziatische hoornaar), Groei & Bloei (bekeken op 4 november 2026)
- De Aziatische hoornaar in Nederland: ervaringen 2017-2020 (EIS Kenniscentrum Insecten, in opdracht van de NVWA, april 2021), EIS Kenniscentrum Insecten / NVWA (bekeken op 4 november 2026)
