Hazelaar: een grote struik die van januari tot maart bloeit
De hazelaar (Corylus avellana) is een grote, meerstammige struik van 4 tot 8 meter hoog en breed die van januari tot maart bloeit met gele katjes. Hij groeit in zon en halfschaduw op bijna elke tuingrond en is volledig winterhard. Plant hem in het najaar of de winter en geef hem meer ruimte dan je denkt. Je houdt hem klein door hazelaar te snoeien, en past hij niet, dan zijn er andere bomen voor de tuin.
De hazelaar in het kort
- Standplaats
- zon of halfschaduw
- Grond
- kalkrijk, leem of zand, neutraal tot alkalisch
- Hoogte en breedte
- 4 tot 8 m, vaak tot ongeveer 6 m
- Bloei
- januari tot maart, gele katjes tot 6 cm
- Winterhard
- ja, ook in Nederland ruim voldoende
- Noten
- hazelnoten, rijp in de herfst
- Vermeerderen
- afleggers of zaailingen onder de plant
Is een hazelaar een boom of een struik?
De hazelaar is een grote, meerstammige struik die met de jaren een brede, losse kroon vormt. Hij heeft geen vaste stam, maar meerdere stammen die uit de voet groeien. De noten heten hazelnoten, dus een hazelnootboom en een hazelaar zijn dezelfde plant. De Turkse hazelaar (Corylus colurna) is een andere soort: een echte boom met een rechte stam, die veel hoger wordt.
Reken daarom op breedte en niet alleen op hoogte. Zoek je een kleinere boom, kijk dan bij de vlier of de sierkers. Een grote loofboom met een rechte stam vind je in de beuk.
Hoe groot wordt een hazelaar en hoeveel ruimte heeft hij nodig?
Een hazelaar wordt 4 tot 8 meter hoog en even breed, en blijft in de praktijk vaak rond de 6 meter. In een kleine tuin is dat veel: hij geeft schaduw en heeft een brede wortelzone. Een heester staat volgens het Burgerlijk Wetboek op minstens een halve meter van de erfgrens, een boom op twee meter. Omdat een hazelaar zo breed uitwaaiert, is het verstandig om meer afstand te nemen dan dat minimum.
Past hij niet, kies dan een kleinere heester zoals hulst, of kijk wat er past in een kleine tuin.
| Onderdeel | Waarde | Toelichting |
|---|---|---|
| Hoogte | 4 tot 8 m | vaak rond 6 m |
| Breedte | 4 tot 8 m | de plant waaiert uit |
| Bloei | januari tot maart | katjes tot 6 cm |
| Winterhardheid | ruim voldoende voor Nederland | kan tegen strenge vorst |
| Afstand tot de erfgrens | 0,5 m voor een heester, 2 m voor een boom | neem liever ruimer |
| Afzetten om hoogte te beperken | om het jaar | tot dicht boven de grond |
Wanneer bloeit de hazelaar en wat zijn snottebellen?
De hazelaar bloeit van januari tot maart, nog voordat er blad aan zit. De hangende gele katjes zijn de mannelijke bloemen en worden tot 6 centimeter lang. In de volksmond heten ze snottebellen. De vrouwelijke bloemen zijn kleine rode toefjes op de takken, die je pas ziet als je goed kijkt. De bloei duurt weken en geeft insecten in het vroege voorjaar al stuifmeel.
Dat stuifmeel kan hooikoorts veroorzaken, vooral van januari tot maart. Ben je daar gevoelig voor, vraag dan de huisarts of de apotheek of een hazelaar in je tuin verstandig is.
Welke plek en grond wil een hazelaar?
De hazelaar groeit in volle zon en halfschaduw, op kalkrijke grond, leem en zand, met een neutrale tot alkalische zuurgraad. Hij stelt weinig eisen en doet het ook op gewone tuingrond goed. Diepe schaduw is minder geschikt: onder grote bomen groeit hij wel, maar hij geeft dan weinig noten. Ook een erg natte, zure bodem past niet bij hem.
Plant hem in het najaar of de winter, zolang de grond niet bevroren is, en zet hem even diep als in de pot. Geef het eerste jaar regelmatig water. Daarna heeft hij alleen in een lange droge zomer wat extra nodig. Binnen een paar jaar is het een flinke struik, zeker in de zon.
Hoe krijg je noten van een hazelaar?
De hazelaar heeft mannelijke en vrouwelijke bloemen op dezelfde plant, maar bestuift zichzelf slecht. Met een tweede hazelaar in de buurt zet hij meestal meer noten. De wind brengt het stuifmeel van de katjes naar de rode vrouwelijke bloemen, midden in de winter. Een koude of natte bloeitijd kan de oogst dus drukken.
De noten rijpen in de herfst. Wees er op tijd bij, want eekhoorns, vogels en muizen eten mee. Een struik in diepe schaduw of een struik die elk jaar hard wordt teruggesnoeid, geeft minder noten, omdat je het hout weghaalt waar de bloemen aan zitten.
Welke hazelaar past bij jouw tuin?
De gewone hazelaar is de soort voor noten en natuurwaarde, en daar gaat deze pagina over. In de handel zie je ook andere hazelaars die sterk verschillen in grootte. De Turkse hazelaar is een boom met een rechte stam, en de krulhazelaar heeft kronkelende takken die vooral in de winter opvallen.
Op het etiket moet de volledige naam staan, want met alleen 'hazelaar' kan elk van deze planten bedoeld zijn. Vraag het na als je noten wilt of weinig ruimte hebt.
| Situatie | Past bij | Waarom |
|---|---|---|
| Je wilt noten en natuurwaarde, en hebt ruimte | gewone hazelaar | wordt groot, geeft noten en stuifmeel |
| Je wilt een kleine, sierlijke heester | krulhazelaar | blijft kleiner en is mooi in de winter, maar geeft nauwelijks noten |
| Je wilt een echte boom met een rechte stam | Turkse hazelaar | een andere soort, veel hoger en met een stam |
| Je wilt een smalle groenblijvende haag | een andere plant | hazelaar is bladverliezend en wordt breed |
Kun je een hazelaar klein houden of als haag gebruiken?
Een hazelaar hoeft meestal niet te worden gesnoeid. Wil je de hoogte beperken, dan zet je hem om het jaar af: dan knip je hem tot dicht boven de grond terug, in de zomer of herfst. De rechte jonge stammen die daarna komen, zijn handig als bonenstaak of plantensteun. Die jonge stammen komen na het snoeien, zoals bij hazelaar snoeien.
Als haag werkt hij alleen als je de breedte kunt missen, want de plant wordt snel breder dan twee meter. In de winter is zo'n haag doorzichtig, omdat hij zijn blad verliest. Wil je liever een boom met een duidelijke kroon, dan past een esdoorn beter. Haal bij een grote hazelaar die je niet snoeit, in elk geval de uitlopers bij de voet weg.
Hoe stek je een hazelaar en kun je hem verplaatsen?
Stekken van een tak lukt niet altijd. Afleggen gaat makkelijker: buig een jonge scheut naar de grond, zet hem vast met een steen of haak en laat hem wortelen. Daarna knip je hem los van de moederplant. Onder een hazelaar staan ook vaak zaailingen die je in rust kunt uitgraven.
Verplaats een jonge hazelaar in het najaar of de winter, als hij in rust is. Hoe ouder de struik, hoe meer wortels erbij horen, dus oude exemplaren zijn lastig. Snoei hem daarna terug tegen verdamping en geef regelmatig water. Bij een vaak afgezette struik met een brede voet is het eenvoudiger om een deel te verplaatsen dan de hele plant.
Uit de praktijk
Afleggers in plaats van een nieuwe plant kopen
Wie een tweede hazelaar wil voor de bestuiving, hoeft niet per se een plant te kopen. Een jonge scheut van de bestaande struik naar de grond buigen en vastzetten werkt het makkelijkst. Na een jaar of langer heeft hij wortels en knip je hem los. Zaailingen onder een grote struik kun je ook in rust uitgraven.
Een hazelaar voor bonenstaken, nog zonder noten
Een hazelaar die zes jaar eerder als zaailing was geplant, werd voor het eerst licht gesnoeid. Hij was inmiddels breed en de onderste takken hingen door. Noten gaf hij nog niet, maar dat was ook niet het doel: de rechte scheuten dienden als bonenstaken. Een struik die nooit gesnoeid wordt, groeit veel breder uit.
Grote struiken, weinig noten onder eiken
Bij een boerderij stonden grote hazelaars in de schaduw van eiken. Ze waren hoog en breed, maar gaven weinig noten. Pas als er meer licht bij komt, zou dat veranderen. Een goede oogst vraagt dus zon, ook als de grond verder prima is.
Veelgemaakte fouten
Te weinig ruimte geven
Hij wordt 4 tot 8 meter breed. Kies een plek waar hij kan uitgroeien.
Een hazelaar in diepe schaduw zetten
Hij groeit wel, maar geeft weinig noten en bloeit minder. Kies zon of halfschaduw.
Elk jaar flink terugsnoeien en noten verwachten
Hard snoeien haalt het hout weg waar de bloemen aan zitten. Zet hem liever om het jaar af.
Een hazelaar als smalle groenblijvende haag zien
Hij is bladverliezend en wordt breed. Kies voor een smalle haag een andere plant.
Veelgestelde vragen
Is de hazelaar een boom of een struik?
De hazelaar is een grote struik, ook heester genoemd, met meerdere stammen die uit de voet groeien. Hij wordt 4 tot 8 meter hoog en wordt vaak voor een boom aangezien. De Turkse hazelaar is wel een echte boom en een andere soort, met een rechte stam en een veel hogere groei.
Hoe lang bloeit de hazelaar?
Van januari tot maart, dus twee tot drie maanden. De gele mannelijke katjes zijn tot 6 centimeter lang en verschijnen voor het blad. Hoe lang het precies duurt, hangt af van het weer: bij een zachte winter beginnen de katjes eerder te stuiven en zijn ze ook eerder uitgebloeid.
Kun je een hazelaar klein houden?
Tot op zekere hoogte. Je zet hem om het jaar af, dus je knipt hem tot dicht boven de grond terug, om de hoogte te beperken. Het blijft een struik die van nature 4 tot 8 meter wordt, dus hij blijft opnieuw groeien. Je krijgt dan wel minder noten, omdat de bloemen aan ouder hout zitten.
Kun je allergisch zijn voor de hazelaar?
Ja, het stuifmeel van de hazelaar kan hooikoorts geven, vooral van januari tot maart. Gevoelige mensen merken dit vaak als eerste in het jaar. Heb je klachten, bespreek ze dan met de huisarts, en kies bij twijfel liever een andere heester voor de tuin.
Hoe groot wordt een hazelaar struik?
Reken op 4 tot 8 meter in hoogte en breedte; een Limburgse plantenwijzer noemt ongeveer 6 meter. Hoeveel het in jouw tuin wordt, hangt af van de grond, het licht en het snoeien. Reken in elk geval op een brede plant.
Waar kan een hazelaar niet tegen?
Diepe schaduw, een natte zure bodem en elk jaar hard snoeien zijn niet goed voor hem. In de schaduw bloeit hij minder en geeft hij weinig noten. Verder is het een stevige plant die tegen vorst, wind en de meeste grondsoorten kan.
Hoeveel ruimte heeft een hazelaar nodig?
Houd minstens een halve meter van de erfgrens aan, zoals voor heesters geldt, maar neem liever veel meer. De plant wordt 4 tot 8 meter breed. Een boom moet volgens het Burgerlijk Wetboek op twee meter van de grens staan, en die afstand is voor een hazelaar een veilige keuze.
Wanneer en hoe moet ik mijn hazelaar snoeien?
Snoeien is meestal niet nodig, behalve dood hout weghalen. Wil je de hoogte beperken, zet hem dan om het jaar af, in de zomer of herfst. Het moment en de stappen volg je bij hazelaar snoeien. Snoei niet in het broedseizoen als er vogels in zitten.
Welke boom heeft snottebellen?
Daarmee bedoelen mensen meestal de hangende gele katjes van de hazelaar. Ze verschijnen van januari tot maart voor het blad, zijn tot 6 centimeter lang en vormen de mannelijke bloemen. Andere bomen hebben ook katjes, maar de hazelaar bloeit het vroegst, vaak al in januari.
Hoe groot worden hazelaars?
Meestal 4 tot 8 meter, zowel in hoogte als in breedte. Een krulhazelaar blijft kleiner en de Turkse hazelaar wordt een veel hogere boom. Let bij het kopen op de volledige naam op het etiket, zodat je weet welke plant je in de tuin zet.
Waar groeit de hazelaar in Nederland?
De hazelaar is inheems en groeit in bosranden, heggen en loofbossen, op uiteenlopende grond. In tuinen staat hij als losse struik of in een gemengde heg. Hij is een goede keuze voor een natuurlijke tuin met ruimte, waar vogels en insecten van meeprofiteren.
Wat is een hazelaar?
Een hazelaar is een bladverliezende struik (Corylus avellana) met ronde, licht behaarde bladeren, gele katjes in de winter en hazelnoten in de herfst. Hij is nuttig voor de oogst en voor de natuur, en groeit ook wild in heggen en bosranden.
Bronnen bij dit artikel
- Corylus avellana (hazel), Royal Horticultural Society (bekeken op 4 november 2026)
- Plant-Wijzer: plantadvies voor bomen en struiken in de provincie Limburg, Limburgse Regionale Landschappen (Plant Van Hier) (bekeken op 4 november 2026)
- Snoeien - Welkom bij Groei & Bloei Ede, Groei & Bloei afdeling Ede (bekeken op 4 november 2026)
- Burgerlijk Wetboek Boek 5 (art. 5:42 t/m 5:49), Overheid.nl (wetten.nl) (bekeken op 4 november 2026)
