Bomen planten: de beste tijd, de juiste diepte en een paal

Wanneer plant je een boom, en wanneer niet?

De beste tijd is de rustperiode, van de bladval in de herfst tot het vroege voorjaar, op een dag zonder vorst. Een boom met blote wortel plant je alleen in die periode. Een boom in een pot of met kluit kan langer, maar heeft in een warme zomer veel water nodig, ook de eerste weken na het planten.

Plant niet in bevroren of verzadigde grond. Een plantgat vol stilstaand water laat wortels rotten, dus wacht liever een week dan dat je een boom in een plas zet. Kun je de boom niet meteen planten, zet hem dan in een beschutte hoek, houd de kluit vochtig en dek de wortels af met aarde.

Welke boom past bij jouw tuin?

Kijk bij het kiezen naar de volwassen maat en niet naar de maat in de winkel. Voor een tuin van 25 tot 75 vierkante meter passen onder meer hulst, gele kornoelje, lijsterbes, meidoorn en mispel. In een kleine tuin kies je dus een boom die niet verder groeit dan de ruimte toelaat. Wil je liever een boompje op stam, lees dan bij het winterharde boompje op stam welke soorten dat aankunnen.

Hulst blijft groen en geeft vogels in de winter een schuilplek. De gele kornoelje bloeit vroeg met gele bloemen, voordat er blad aan zit.

Welke boom kies je voor schaduw, zon of een voortuin?

Twee vragen bepalen de keuze: hoeveel licht krijgt de plek en hoeveel ruimte is er. Een schaduwtuin is geen reden om zonder boom te blijven. Hulst verdraagt veel schaduw, de haagbeuk staat in halfschaduw tot licht en de beuk groeit in schaduw tot zon. Een kleine esdoorn in halfschaduw is de Japanse esdoorn of de acers. Voor volle zon is er meer keuze.

Een snelgroeiende boom als de wilg heeft ruimte nodig en valt in een kleine tuin snel tegen. Is er geen plek voor een boom, dan kan een grote heester of een compacte haag de oplossing zijn, bijvoorbeeld een winterharde hebe.

Mag je zomaar een boom planten of weghalen?

Planten mag in je eigen tuin vrijwel altijd, met een paar spelregels. Volgens het Burgerlijk Wetboek staat een boom op minstens 2 meter van de erfgrens en een heester of heg op een halve meter, tenzij de buren akkoord gaan of een verordening een kleinere afstand toestaat. Overhangende takken van de buren mag je na een aanmaning zelf afsnijden, en doorgeschoten wortels mag je weghakken. Kijk waar kabels en leidingen liggen voordat je een groot gat graaft.

Wil je een boom weghalen, dan heb je binnen de bebouwde kom vaak een omgevingsvergunning voor houtkap nodig. De gemeente bepaalt de regels, onder meer naar stamdikte, en soms moet je herplanten. Controleer in het broedseizoen vooraf op nesten, en vraag het altijd eerst bij je gemeente na.

Welke planten groeien onder een boom?

Onder een boom is de grond droog en de schaduw diep. Balkangeranium groeit zelfs op de droogste plekken tussen berkenwortels. Epimedium wordt 20 tot 30 centimeter hoog, heeft wintergroen blad en bloeit in april en mei geel. Stinkend nieskruid, een wilde kerstroos, past ook in droge schaduw. In diepe schaduw bloeien bosplanten vaak in het vroege voorjaar, voordat de bomen in blad staan.

Lelietje-van-dalen groeit goed in schaduw, maar is net als kerstroos en wolfsmelk giftig. Dat telt mee als er kleine kinderen in de tuin spelen. Plant onder bomen liever kleine plantjes dan grote, en werk met de hand tussen de wortels. Een boom die schaduw geeft is de beuk.

Hoe plant je een walnoot en wat doe je tegen zwarte vlekken?

Een walnootboom (Juglans regia) wordt zeer groot, met een kroon van tientallen meters breed. Hij hoort op een ruime plek met open grond, niet vlak naast een andere grote boom, een muur of een vijver. Wil je een walnoot zelf poten, leg dan in het najaar een verse noot buiten in de grond. Kies meteen de plek waar de boom moet blijven, want hij vormt een diepe penwortel en verplant slecht.

Walnoten oogst je in de herfst, vanaf september, als de groene schil openbarst en loslaat. Noten die onrijp vallen, rijpen meestal niet meer na en gaan vaak schimmelen. Droog de noten luchtig.

Zwarte vlekken op bolster en blad komen vooral in een nat jaar voor, door bacteriebrand of een schimmelziekte. Voor een particulier is bestrijden lastig: ruim aangetaste noten en blad op, houd de kroon luchtig en snoei in de zomer. Middelen mogen alleen als ze voor particulieren zijn toegelaten.

Hoe snel groeien bomen en welke groeit het snelst?

Hoe snel een boom groeit, hangt af van soort, grond, water en plek. De wilg is een van de snelste tuinbomen, maar wordt groot en vraagt ruimte; lees meer bij de wilg. De hazelaar is een struik of kleine boom van 4 tot 8 meter hoog en breed. Een beuk groeit gematigd en is pas na tientallen jaren een grote boom.

Kies daarom niet op de groei van de eerste drie jaar. Een boom die snel opschiet, vraagt meestal meer snoei en meer ruimte, en een trage boom gaat vaak langer mee. Een gegroeide boom houd je later in toom met bomen snoeien. Heb je weinig ruimte, kies dan een soort die van nature klein blijft.