Hondsdraf bestrijden: de uitlopers vroeg losmaken en meer licht geven

Door Redactie Tuinideetje Gecontroleerd op 4 november 2026 8 minuten lezen

Hondsdraf bestrijd je het best met de hand: maak de kruipende uitlopers los voordat ze wortelen, het liefst in het voorjaar en nog eens eind zomer. Geef de plek daarna meer licht en lucht en vul kale grond, zodat er geen ruimte overblijft. Kalk en azijn helpen niet. Wil je weten hoe de plant zich gedraagt, dan gaat het om hondsdraf in de tuin. Andere hardnekkige soorten pak je aan als onkruid bestrijden.

Hondsdraf met blauwpaarse bloempjes die vanuit een border over de rand van het grasveld kruipt in een Nederlandse tuin — Hondsdraf kruipt met lange uitlopers vanuit de border het gras in.

Wat je ziet en wat erachter zit

Kijk voordat je iets doet naar het blad en de groeiplek.

Wat je ziet	Waarschijnlijke oorzaak	Wat je doet
Kruipend plantje met getand, nierachtig blad en blauwpaarse bloemetjes in april	Hondsdraf	Uitlopers losmaken, licht en lucht geven
Klein, rond blad in vochtig gras zonder bloemetjes	Waternavel	Minder sproeien, uitsteken, goed laten afwateren
Platte, sterk wortelende rozetten met gele bloem	Paardenbloem	Penwortel uitsteken
Hoge, rechte stengel met kleine witte bloempjes op kale grond	Canadese fijnstraal	Voor de zaadvorming uittrekken
Witte ondergrondse draden in de grond	Kweekgras	Met een riek uit de grond lichten, niet hakken

Waarom hondsdraf zo hard woekert

Hondsdraf (Glechoma hederacea) is een kruipende plant met nierachtige, getande bladeren en blauwpaarse bloempjes. Hij bloeit van april tot juli en zet op de knopen van zijn lange uitlopers nieuwe wortels, waardoor hij in een paar seizoenen een tapijt vormt. Schaduw, vochtige grond en een laag blad die blijft liggen geven hem de ruimte die gras en andere planten laten liggen.

Tegelijk is hij in het voorjaar een belangrijke voedselbron voor hommels en bijen. Bestrijden is dus geen automatisme. Verwar hem ook niet met andere kruipers, want waternavel ziet er in vochtig gras op het eerste gezicht hetzelfde uit, maar vraagt een andere aanpak. Onder struiken kan hondsdraf ook prima als bodembedekker werken. Je moet dus eerst bepalen of de plant op die plek echt in de weg zit, voordat je er tijd in steekt.

Wanneer bestrijd je hondsdraf en wanneer laat je hem staan?

De keuze hangt af van de plek. In een hoek waar niets anders groeit is hij vaak welkom. Overwoekert hij je gras, een vaste plantenborder of de randen van de moestuin, dan wil je hem sturen. Wat past, hangt af van de situatie.

Wil je op die plek liever een bodembedekker die minder woekert, kijk dan naar winterharde bodembedekkers. Heb je last in het gras, dan staat de aanpak voor het gazon bij onkruid in het gazon bestrijden.

Een dicht gazon is de beste verdediging. Maai op 3 tot 5 centimeter, voer het maaisel af en hark het najaarsblad weg, want blad dat op het gras blijft liggen verteert tot een voedselrijke laag waarin hondsdraf goed groeit. Bemest het gras in het voorjaar, zodat de mat dicht blijft.

Wanneer je hondsdraf bestrijdt en wanneer je hem laat
Situatie	Kies	Waarom
Onder struiken of in een schaduwhoek	laten staan of kort houden	Hij bedekt de grond en voedt hommels in het voorjaar
Tussen vaste planten in een border	uitlopers losmaken en wegnemen	Hij verdringt de kleinere planten
In een gazon	licht, lucht en maaien	Hij groeit vooral in schaduw en op natte plekken
Op een weide met dieren	maaien en de dierenarts vragen	Over de gevolgen voor dieren zijn weinig gegevens
Langs de randen van de moestuin	uittrekken voor de uitlopers wortelen	Daar kost hij later de meeste moeite

Zo haal je hondsdraf met de hand weg

Hondsdraf heeft uitlopers vlak onder het oppervlak en geen diepe penwortel, dus uittrekken kan, mits je er vroeg bij bent. Pak de uitloper bij het uiteinde en trek hem terug naar de plek waar hij begon, zodat de wortelknoop onderweg niet afbreekt. Kom je bij een pol, steek dan met een riek of schep eronder en til hem eruit. Elk stukje met wortel loopt weer uit, dus hak niet. Leg wat je eruit trekt op een hoop buiten de border, zodat de uitlopers niet opnieuw wortelen.

Hoe langer je wacht, hoe hechter hij wortelt. Herhaal het in het voorjaar en eind zomer en let vooral op de randen waar hij het gras of de border in kruipt. Daarbij past gereedschap voor het verwijderen van onkruid.

Een hele plek vrijmaken door af te dekken

Is hondsdraf een groot stuk gaan overwoekeren, dan kost uittrekken te veel werk. Dek de plek dan een seizoen tot een jaar af met karton plus een laag compost of houtsnippers, of met stevig zeil. De plant krijgt geen licht, de uitlopers sterven af en daarna plant je dicht. Zo pak je ook andere kruipers aan, zoals zevenblad bestrijden laat zien.

Laat de grond daarna niet kaal liggen. Kies planten die de schaduw en de grond ter plekke aankunnen en geef ze het eerste jaar water, want een gevulde border geeft hondsdraf de minste kans. Controleer de randen na enkele weken, want uitlopers van opzij kruipen onder het karton door. Schuif ze dan terug of verwijder ze, anders groeit de plant om je afdeklaag heen.

Hondsdraf in een weiland en rond dieren

Of hondsdraf schadelijk is voor paarden, schapen of andere dieren die ervan eten, is hier niet vastgesteld. Meestal laten dieren hem zelf staan, maar zekerheid is er niet. Graasdieren die toch veel van de plant eten, laat je daarom door een dierenarts beoordelen voordat je hem laat staan. Dat geldt ook voor gras dat je maait en voert. Houd de rand van de weide kort, zodat hondsdraf daar niet ongemerkt een tapijt wordt.

Een deel van de oplossing zit in de omstandigheden. Maai wat vaker, voer het maaisel af en zorg dat vochtige, schaduwrijke plekken beter afwateren. Een weide bespuiten met azijn is geen optie, want azijn is niet toegelaten en doodt ook het gras.

Wat doen kalk, azijn en de winter met hondsdraf?

Kalk wordt vaak genoemd tegen hondsdraf, maar dat het werkt is niet aangetoond, en kalk verandert de zuurgraad van de bodem voor alle planten. Strooi kalk alleen als een bodemtest laat zien dat de grond te zuur is, en dan voor het gras en niet tegen de hondsdraf. Azijn en zout zijn geen toegelaten bestrijdingsmiddelen en schaden planten ernaast, het bodemleven en waterorganismen.

Gaat onkruid dood in de winter? Eenjarig zaadonkruid sterft af en leeft voort als zaad, maar hondsdraf is een overblijvende plant met winterharde uitlopers. In een zachte winter kan het blad groen blijven en in het voorjaar loopt hij meteen weer uit. Wachten op de winter heeft dus geen zin. Begin liever in het voorjaar, als de uitlopers nog niet geworteld zijn en de grond zacht is.

Woekerend onkruid, grassoorten en de Canadese fijnstraal

Hondsdraf is niet het enige woekerend onkruid. Kweekgras, zevenblad, heermoes en boterbloem verspreiden zich met uitlopers of wortelstokken en vragen elk een eigen aanpak. Heermoes reikt bijvoorbeeld tot ongeveer 1,5 meter diep, terwijl kweekgras ondiepe witte wortelstokken heeft die je met een riek loswerkt. Zaadonkruid zoals hanenpoot trek je uit voordat het zaad zet.

De Canadese fijnstraal is een eenjarig zaadonkruid met een rechte stengel en veel kleine bloempjes, dat vooral op kale grond en in voegen kiemt. Trek hem uit voor de zaadvorming en houd de grond bedekt, dan komt hij nauwelijks terug. Op een kaal stuk braakland zul je hem dus vaker zien dan in een volle border. Een penwortelonkruid als paardenbloem vraagt weer een andere aanpak.

Uit de praktijk

Hondsdraf die het gazon in kruipt

Rond een groot gazon van ruim 400 vierkante meter kroop hondsdraf vanaf de randen het gras in. Uittrekken scheurde de uitlopers en liet stukjes achter, en een verticuteermachine werd overwogen om het werk te verlichten. Het probleem zat vooral op schaduwrijke plekken, waar het najaarsblad te lang op het gras lag. Blad op tijd weghalen, regelmatig bemesten en het gras niet te kort maaien gaf het gras weer de overhand.

Geen hondsdraf maar waternavel

In een gazon bleef een klein plantje met blaadjes van ongeveer 1 centimeter terugkomen. Het werd voor hondsdraf aangezien, maar het blad was anders gelobd. Het bleek waternavel te zijn, een plant van vochtige grond. Wie het verkeerde onkruid bestrijdt, verspilt zijn werk, dus kijk eerst goed naar het blad. Minder vaak sproeien en de afwatering verbeteren pakt de echte oorzaak aan.

Gewoon laten staan en blijven maaien

Op een grasveld kroop hondsdraf op meerdere plekken tussen het gras zonder dat de bewoners er last van hadden. Het groen bleef groen, de bijen vonden de bloempjes in het voorjaar en door te blijven maaien bleef het gazon er netjes uitzien. Wie op een deel van de tuin niet per se een kaal gazon wil, bespaart zich veel werk door hondsdraf te accepteren en alleen de randen bij te houden.

Veelgemaakte fouten

Kalk als wondermiddel
Kalk verandert de zuurgraad voor alle planten, niet alleen voor hondsdraf. Gebruik het pas na een bodemtest.
Hakken of frezen
Elk stukje uitloper met een wortelknoop loopt opnieuw uit. Maak de uitlopers los in plaats van ze te versnipperen.
Azijn spuiten
Azijn is niet toegelaten en schaadt planten ernaast. Het doodt ook gras en laat kale plekken achter.

Wanneer je een vakman belt

Hondsdraf bestrijden is goed zelf te doen, ook op een grote oppervlakte als je het over een paar seizoenen spreidt. Een hovenier is nuttig bij een groot stuk weide of een gazon met veel schaduw, waar de oorzaak in de bodem of de afwatering zit.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de meest voorkomende onkruiden?

In Nederlandse tuinen komen steeds dezelfde soorten terug: paardenbloem, zevenblad, kweekgras, heermoes, brandnetel, vogelmuur, straatgras, boterbloem, klaver en hondsdraf. Hun aanpak verschilt sterk. Zaadonkruid trek je uit voor de zaadvorming, onkruid met wortelstokken of een penwortel steek je zo volledig mogelijk uit. Per soort kun je onkruid bestrijden op een andere manier.

Wat is het hardnekkigste onkruid?

Dat zijn de soorten die uit elk stukje wortel weer opkomen: Japanse duizendknoop, heermoes, zevenblad en kweekgras. Heermoes gaat tot ongeveer 1,5 meter diep en duizendknoop kost jaren om weg te krijgen. Kijk daarom eerst welke je hebt en pak hem aan met de methode die bij die soort past. Zo vraagt duizendknoop een eigen aanpak, namelijk duizendknoop bestrijden.

Is dit onkruid?

Onkruid is een plant die groeit op een plek waar je hem niet wilt. Hondsdraf, klaver en paardenbloem zijn voor bijen waardevol en dus niet altijd een probleem. Kijk naar de plaats, de bloemen en de groeiwijze en bepaal dan of de plant in je plan past. Twijfel je over de soort, maak dan een foto van blad en bloem en vergelijk die met een herkenningsgids.

Is de Canadese fijnstraal invasief?

Het is een eenjarig zaadonkruid van kale grond dat vooral door zijn grote hoeveelheid zaad opvalt. Of er regels voor gelden, kun je het best bij de gemeente navragen. Voor je tuin volstaat het om de plant uit te trekken voordat hij zaad zet en de grond bedekt te houden.

Hoe snel breidt hondsdraf zich uit?

In een paar seizoenen groeit een kleine plant uit tot een tapijt, omdat elke knoop van een uitloper wortelt. Op schaduwrijke, vochtige plekken gaat het sneller dan op droge, zonnige plekken. Haal uitlopers daarom weg zodra je ze ziet, voordat ze wortelen. Wacht je tot er pollen zijn, dan ben je weken bezig.

Helpt kalk tegen hondsdraf?

Dat is niet aangetoond. Kalk verandert de zuurgraad van de bodem voor alle planten, dus ook voor je gras of border. Strooi het alleen als een bodemtest laat zien dat de grond te zuur is, en dan niet tegen hondsdraf maar voor de grasgroei. Hondsdraf verdwijnt vooral door licht, lucht en uitlopers wegnemen.