Bananenplant buiten: zomers prima, in de winter ingepakt

Kan een bananenplant buiten staan?

In de zomer wel. Een banaan komt uit warme streken en groeit in een Nederlandse zomer verrassend hard, zolang hij zon, warmte en water krijgt. Zet hem na de IJsheiligen (11 tot 14 mei) op een warme, zonnige plek uit de wind. Die datum klopt in ongeveer 92 procent van de jaren, maar kijk toch even naar de weersverwachting.

De winter is het probleem. Alleen de Japanse vezelbanaan kan een paar lichte vorsten hebben, en ook die alleen met bescherming. Bij andere bananen is het blad na de eerste nachtvorst weg en gaan de wortels dood zodra de kluit doorvriest. Hoe je de plant het hele jaar goed houdt, lees je in de uitleg over een bananenplant verzorgen per seizoen.

Welke bananenplant past bij jouw tuin?

Het verschil zit in de soort: de een mag blijven staan, de ander moet elk najaar naar binnen. Zoek dus eerst uit welke je hebt en bedenk pas daarna waar hij moet staan. Kijk naar de naam op het label, naar de hoogte die de plant kan bereiken en naar het blad. Een vezelbanaan wordt enkele meters hoog, een dwergbanaan blijft veel lager. Weet je het niet zeker, behandel hem dan als een soort die niet tegen vorst kan, want die vergissing kost je niets, en de omgekeerde kost je de plant. Een kweker of een goed tuincentrum kan de soort vaak herkennen aan een foto van blad en stam.

Staat een bananenplant beter in een pot of in de grond?

In de grond wordt een winterharde soort veel groter en sterker, maar hij is ook veel zwaarder in te pakken. In een pot blijft hij kleiner en kun je hem verplaatsen, en dat is bij een soort die niet tegen vorst kan de enige keuze. Neem een flinke pot met gaten in de bodem en zet hem op voetjes, zodat het water wegloopt.

Een banaan wil voedzame, vochthoudende en luchtige grond. Meng potgrond met wat compost of koemestkorrels. Zware, natte klei is een slechte start, want daarin rotten de wortels in de winter weg. Werk klei los met compost en zand of plant op een iets verhoogde plek. Gewone tuinaarde hoort niet in een pot, omdat die dichtslaat en te weinig lucht doorlaat. Voor meer over potten en wortelruimte kijk je bij winterharde planten in pot.

Hoe pak je een bananenplant in voor de winter?

Wacht tot de eerste lichte vorsten en snijd dan alle bladeren schuin boven de stam af. Pak de stam strak in tuinvlies zonder gaten, zet het vast met touw en wikkel er een laag jute omheen. In een koude streek zet je rond de stam een kooi van kippengaas, ruim een handbreed (ongeveer 15 centimeter) van de stam af, en vul je die met stro of droge varens. Een afdekking van plastic houdt stam en kluit droog.

Je kunt ook wachten tot het blad vanzelf is gevallen. Een vaste temperatuur waarbij je moet ingrijpen is er niet, dus bij strenge, langdurige vorst blijft het een kans. Wie zeker wil zijn, graaft een kleine plant uit en laat hem binnen overwinteren. In het voorjaar haal je de verpakking pas weg als nachtvorst niet meer waarschijnlijk is, ongeveer na half mei. Hoe het tuinjaar verder loopt, zie je in de tuin per seizoen.

Wat heeft een bananenplant buiten verder nodig?

Een banaan staat het liefst in volle zon en uit de wind. Hij verdampt veel water, dus in de zomer geef je hem bijna dagelijks water, zeker in een pot. Voed hem in het groeiseizoen, tot ongeveer eind augustus, en stop daarna. De roze banaan en andere tropische soorten gaan voor de eerste vorst naar binnen, ook als ze er buiten nog goed uitzien.

Een winterharde banaan in de grond kan in een gunstige zomer in een paar maanden weer meters hoog worden, ook als de bovenkant is weggevroren. Geef hem daarom ruimte, ver van een erfgrens of terras waar hij in de weg komt. Plant hem ook niet onder een afdak, want dan komt er geen regenwater bij de wortels.

Hoe laat je een bananenplant in pot binnen overwinteren?

Zet een soort die niet tegen vorst kan voor de eerste vorst op een lichte plek zonder vorst. Een koele, lichte ruimte zoals een onverwarmde serre is beter dan een warme woonkamer, want daar droogt de plant uit en krijgt hij luizen. In de winter vragen de meeste kuipplanten om 5 tot 12 graden.

Geef weinig water, net genoeg om de kluit niet helemaal te laten uitdrogen, en voed niet. Haal de plant zo laat mogelijk naar binnen en laat een natte kluit eerst onder een afdak opdrogen, tegen wortelrot. Kijk in de winter geregeld of er luizen of mijten op zitten en haal bruin blad weg. Houd de plant bij een raam, want ook in de winter heeft hij licht nodig om niet te verslappen.

Past er een winterharde palm naast je banaan?

Een banaan en een palm geven samen een tropische hoek, en dat kan in een Nederlandse tuin. De Chinese waaierpalm blijft de hele winter groen en is winterhard tot ongeveer -12 graden, terwijl een banaan na de eerste vorst kaal is. Een palm groeit langzaam en vraagt weinig, een banaan groeit hard en drinkt veel. Voor beide geldt: een beschutte, zonnige plek, en een jonge plant gaat het eerste jaar liever onder dak.

Staat je tuin op zware, natte klei, zet een palm dan op een heuveltje van ongeveer 25 centimeter, zodat een deel van de wortels boven het water blijft. Voor alles over die soort kijk je bij een palmboom die tegen de winter kan. Ook oleander in de winter en de bougainvillea vragen een eigen aanpak, want ook die komen uit warmere streken.