Hemelse bamboe en echte bamboe: welke woekert en welke niet

Is hemelse bamboe woekerend en is het wel een bamboe?

Hemelse bamboe (Nandina domestica) is geen echte bamboe. Het is een heester uit een andere plantenfamilie die op bamboe lijkt door zijn slanke stengels en fijn verdeelde blad. Hij woekert niet, wordt in de tuin ongeveer 1 tot 2 meter hoog en groeit langzaam in de breedte. In de herfst en winter kleurt het blad rood, vandaar de zoekterm rode bamboe.

Echte bamboe is een gras. De stengels groeien uit een ondergrondse wortelstok. De ene groep, waaronder Fargesia, vormt een pol die zich langzaam verbreedt. De andere groep, waaronder Phyllostachys, schiet met wortelstokken meters ver onder de grond en komt overal op. Dat verschil bepaalt of je bamboe makkelijk kunt houden of voortdurend moet beheersen.

Welke bamboe past bij jouw tuin?

De keuze hangt af van je ruimte en van de vraag of de plant moet blijven waar hij staat. Voor de meeste tuinen is Fargesia de verstandige keuze, want hij woekert niet. De hoogtes in de tabel zijn bandbreedtes voor volwassen planten, en op een beschutte plek met genoeg water wordt een plant hoger dan op een open, droge plek. Een scherm van Fargesia blijft ook in de winter dicht en vraagt weinig onderhoud. Wil je liever een bladverliezende haag, kies dan voor beuk.

In een kleine tuin past een Fargesia in een bak vaak beter dan in de grond. De hoogste soorten zijn te groot voor een smalle strook en willen minstens een meter ruimte aan de voet.

Welke maand bamboe planten en waar?

Plant bamboe in april of mei, of in het begin van de herfst, zodat de wortelstokken voor de winter kunnen aanslaan. Bamboe blijft groen en verdampt dus ook in de winter water, dus plant niet vlak voor strenge vorst. Wie in de late zomer plant, ziet vaak pas het volgende voorjaar nieuwe scheuten.

Fargesia staat goed in halfschaduw of zon, beschut tegen harde wind en koude oostenwind, die het blad doet kroezen. In schaduw groeit hij ook, maar langzamer. Phyllostachys wil zon. De grond is humusrijk, vochthoudend en doorlatend. De plantenkiezer helpt als je nog twijfelt welke struik bij jouw plek past.

Zo houd je een woekerende bamboe in toom

Een woekerende bamboe plant je alleen met een wortelbarrière. Dat is een strook stevig plastic die meer dan 60 centimeter de grond in gaat, met de bovenrand een paar centimeter boven het maaiveld, zodat de wortelstokken er niet overheen kruipen. Controleer elk jaar of er uitlopers over de rand komen en steek die door. Een grote, stevige container in de grond werkt ook.

Dun de bamboe één keer per jaar uit in het vroege voorjaar, in februari of maart, voordat de nieuwe scheuten komen. Knip de oude, dunne stengels tot de grond weg, want de jongste stengels zijn de dikste. Zo blijft de pol open en krijgen de nieuwe scheuten licht. Een laag schors of blad rond de voet helpt de grond vochtig te houden. Een Fargesia heeft geen barrière nodig, al kan hij met de jaren breder worden.

Bamboe verwijderen en bestrijden

Een woekerende bamboe verwijderen is zwaar werk. Je moet de plant helemaal uitgraven en alle wortelstokken uit de grond halen, en die liggen soms tot een halve meter diep. Blijft er een stuk achter, dan loopt de bamboe weer uit. Een kleine graafmachine neemt veel werk uit handen. Kijk daarna een jaar of twee of er nieuwe scheuten komen en steek of snij die steeds weg.

Wil je een deel bewaren, zet dat dan in een ingegraven plastic bak of achter een wortelbarrière. Bestrijden van bamboe draait bijna altijd om doorzettingsvermogen. Twijfel je of je bamboe woekert, kijk dan of de stengels in een dichte pol staan of verspreid door de tuin opkomen.

Bamboe in een plantenbak en de winter

Fargesia kan in een grote bak met een afvoer. Bamboe verdampt veel water, dus een bak droogt snel uit. Geef in de zomer vaak water en gebruik potgrond met compost. Een bak is ook een veilige manier om een woekerende soort te houden, mits de wortels niet door de gaten in de grond kruipen.

In de winter lijdt bamboe in een bak onder droogte en doorvriezen. Zet hem tegen een muur, wikkel de pot in noppenfolie en geef bij vorstvrij weer water. Hemelse bamboe is gevoeliger dan Fargesia. In een strenge winter kan hij terugvriezen, maar meestal loopt hij vanuit het oude hout weer uit.

Waarom krijgt bamboe gele blaadjes en wanneer is hij dood?

Gele blaadjes zijn vaak normaal, want bamboe vervangt in het voorjaar zijn oude blad. Blijft het geel, dan is het meestal te droog of te nat, of de plant mist voeding. Opgerold blad wijst op uitdroging. Een bamboe die in de zomer als kale stengel is geleverd, laat soms pas het volgende voorjaar nieuwe scheuten zien.

Wacht dus tot mei of juni voor je hem opgeeft. Graaf zo nodig voorzichtig een stukje wortelstok vrij: is die stevig en licht van kleur, dan leeft de plant. Is hij zwart en vergaan, dan niet.

Hoe verzorg en snoei je hemelse bamboe?

Hemelse bamboe vraagt weinig. Hij staat graag in zon tot halfschaduw, op voedselrijke, doorlatende grond, en kleurt het best op een beschutte plek. Snoei hem nauwelijks. Wil je verjongen, haal dan in het voorjaar de oudste stengels laag weg, en doe dat verspreid over meerdere jaren.

Eet de rode bessen niet en haal ze weg als er kleine kinderen spelen. Onderzoek naar hoe schadelijk ze zijn is er niet echt. Voor kleur in de herfst past hij naast een kardinaalsmuts of een kornoelje, en voor voorjaarsbloei naast een magnolia. Een bladverliezende buur brengt rust bij het groene blad.

De oude stengels haal je er in februari of maart uit, en meer is bamboe snoeien eigenlijk niet.